İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/86 K.2023/2310

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...taraflara arasındaki uyuşmazlığın kaynağını Davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen ve dava konusu bağımsız bölümünde inşa edildiği taşınmaz inşaatının yapım işi oluşturmaktadır. Bu protokol davacının sahibi olduğu ... ile ... İnşaat şirketi arasında imzalanmıştır.

Dolayısıyla protokolün içeriği iki şirket arasında düzenlenen yapım işine dair alt yüklenim sözleşmesidir. Davacı tarafa bu protokolü şirket yetkilisi olarak imzalayan ve lehine tapu devri öngörülen kişidir. Bu açıklama karşısında uyuşmazlığın kaynağını tacir tüzel kişiler arasında yapılan protokol başlıklı sözleşme oluşturmaktadır. Dolayısıyla uyuşmazlık da nisbi ticari dava mahiyetindedir.

Bu tespit karşısında nisbi ticari davalara bakma görevinin Ticaret Mahkemesi'nde olduğu dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Dava dilekçesinde davacının tacir olmadığı açıkça belirtilmesine rağmen, Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının tacir olup olmadığı yönünde hiçbir araştırma yapılmadan, davanın nispi ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. 6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. Mahkememizce açıklanan nedenlerle karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesinde , bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. Maddesinin ikinci fıkrasında , bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. Maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. Maddesinde , "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. Maddesine göre " bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir." Aynı Kanunun 17. Maddesi hükmünce de ; iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir." düzenlemesi yer almaktadır.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda davacı, davalı şirket ile dava dışı şirket arasında düzenlenen protokol ve bu kapsamda borç verme ile teminat amaçlı taşınmaz devrine ilişkin maddelere uyulmadığı gerekçesi ile tapu iptal ve tescil, olmadığı taktirde tazminat talebinde bulunmuştur.

Davacı gerçek kişi olup tacir olduğuna dair dosyada her hangi bir delil olmadığı, protokol içeriğindeki iade ve devre ilişkin hükümler de dikkate alındığında davacı ile davalılar doğrudan nispi ticari davaya konu bir ilişkinin olmadığı, protokol hükümlerine aykırı davranma nedeni ile uyuşmazlığın bulunduğu anlaşılmakla, ticari nitelikte bulunmayan davanın İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere