İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/1166 K.2024/3304

BİRLEŞEN İSTANBUL 15.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/753 ESAS 2017/905 KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN BİRLEŞEN BAKIRKÖY 7.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/475 ESAS 2017/905 KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN DAVANIN KONUSU: İstirdat İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olması nedeniyle dosya ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/473 esas 2019/1068 karar sayılı kararı ile mahkememiz 2018/475 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

HMK 166 gereği aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir hükmü gereği usule aykırı olarak mahkememiz dosyası ile birleştirime kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/473 esas sayılı dosyasının açılış tarihi 11/05/2018 saat 16:42 olup mahkememiz 2018/475 esas sayılı dosyasının açılış tarihi 11/05/2018 saat 16:53 olması nedeniyle ilk açılan davanın Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyası olduğu anlaşılmakla birleştirilme bakımından esas dosya ilgili mahkemedir.

Mahkememizin 2018/475 esas sayılı dava dosyası ile 16/10/2019 tarihinde birleştirilen Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/473 esas sayılı dosyasının tefriki ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle karar verilmiştir.İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince," Mahkememiz dosyası ile Bakırköy 7 ATM 2018/475 esas sayılı dosyası arasında davanını taraflarının, konusunun ve davacıların dayandığı gerekçenin aynı olması nedeni ile hukuki ve fiili irtibat vardır.

Usul ekonomisi açısından davaların birlikte görülmesi yerinde olacaktır. Bu nedenle her iki dava dosyasının HMK 166 mad gereğince birleştirilmesine..." gerekçesi ile birleştirme kararı verilmişir. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... HMK.nun 166/1, 4 madde ve bendleri uyarınca mahkememiz dosyasının, daha önce açıldığı anlaşılan İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/363 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine..." gerekçesiyle birleştirme kararı verilmiştir.

Dava, istirdat talebine ilişkindir.6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." Buna göre, somut uyuşmazlıkta, usûle ilişkin nihaî kararlardan olan ve yazılması, kapsamı ve kanun yolları bakımından, hükümler gibi işlem görecek olan (HMK m. 294/6) ve HMK'nın 21 ve 22. maddelerinde yargı yeri belirlenmesi bakımından mevcudiyeti şart koşulan nitelikte "yetkisizlik-görevsizlik kararı" bulunmadığından,

merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) için öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir. HMK MADDE 166- (2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır, hükmünü amirdir.

Yukarıda değinilen hususlar, mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda anılan mahkemeler arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, yukarıda açıklandığı üzere ayrı yargı çevresi içerisinde bulunan mahkemelerce verilen birleştirme kararları kesin nitelikte olup birleştirme kararı verilen mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğuna işaret olunarak,

mezkur mahkemeler arasında gerçek anlamda (HMK m.20) bir görev veya teknik anlamda bir işbölümü ilişkisi mevcut olmayıp, burada, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamakta, uyuşmazlığın, değinilen ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmekte olup; merci tayini gerektirir şartların bulunmadığı,

dosyanın sürüncemede bırakılmasının hukuki ve cezai sorumluluk doğurabileceği hususları da dikkate alınarak mahkemelerce uyuşmazlık hususunda yargılama yapılmak üzere, dosya hakkında karar verilmesine yer olmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere