İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2398 K.2025/627

Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235) Taraflar arasındaki davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bakırköy 9. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) talebine ilişkindir. Bakırköy 9. Tüketici Mahkemesince,"...

Kat mülkiyeti kurulu ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki mesken niteliğindeki ... numaralı bağımsız bölüm 07.03.2014 tarihinde satış suretiyle ve kat irtifakı kurulu ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki mesken niteliğindeki ... numaralı bağımsız bölüm 06.11.2015 tarihinde satış suretiyle davalı ... Lok.San. ve Tic.Ltd.Şti. adına tescil edildiği tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Davacı ile davalı yüklenici ve ...

San.ve Tic.Ltd.Şti. arasındaki adi yazılı olarak 11.02.2015 tarihli sözleşme ile ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki mesken niteliğindeki ... numaralı bağımsız bölüm. 04.09.2015 tarihli sözleşme ile ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki mesken niteliğindeki ... numaralı bağımsız bölüm davacıya temlik edilmiştir. Davalı yüklenici ...

San. ve Tic.Ltd.Şti. hakkında Eskişehir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/853 Esas 2019/194 Karar sayılı dosyası üzerinden 20.02.2019 tarihinde iflas kararı verildiği Eskişehir ...İflas Dairesi’nin ... İflas sayılı dosyasında iflas işlemlerine devam edildiği, eldeki asıl davanın iflas kararı verilmesinden sonra 18.09.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının dayandığı adi yazılı temlik sözleşmelerinin çekişme konusu taşınmazların tapu kayıtlarında şerh verilmediğinden davacının isteminin sözleşmeden kaynaklanan kişisel hakka dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davacı mülkiyet hakkından kaynaklanan bir istemde bulunamayacağından iflas masasından taşınmazın tescilini isteyemeyecek, ancak temlik işlemine konu taşınmazların iflas anında saptanacak değeri olan para alacağını talep edebilecektir.

Bu durumda, davanın 21.09.2020 günü davalı müflis şirketin iflasından sonra açıldığından davaya İİK'nın 235/II maddesi gereğince sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası olarak devam edilmesi gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 235/1 maddesi gereğince sıra cetveline itiraz davaları iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesine açılması gerekir. Davalı müflis ...

San. ve Tic.Ltd.Şti. hakkında Eskişehir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/853 Esas 2019/194 Karar sayılı dosyası ile iflas kararı verildiğinden, ilk derece mahkemesince İİK'nın 235/1 maddesi gereği görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı gerekçeyle davacının isteminin kabulüne karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır..." şeklinde belirtildiğinden;

mahkememizin davacının terditli olarak açtığı davadaki diğer talebi olan bedel iadesi yönünden ise görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...davacının öncelikli talebi taşınmazın adına TESCİLİNE yönelik olup, alacak talebi terditli taleptir. Öncelikli talep alacağın masaya kaydedilmesine yönelik olmayıp, müflis şirketin aktifinde yer alan bir hakkın masadan çıkartılarak, adına tescili istemine ilişkindir.

Davacının talebi, taşınmazın adına TESCİLİ olup, davanın kayıt kabul davası olarak kabulü mümkün değildir. Kayıt kabul niteliğinde olmayan aynen teslim talepleri yönünden İİK’da özel düzenleme yer almadığından, taraflar arasındaki işin niteliğine göre görevli mahkemenin belirlenmesi zorunludur.

Davacının yükleniciden konut olarak belirlenen taşınmazı satın aldığı, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı kanun kapsamında tüketici konumunda olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın Tüketici Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 20.10.2022 Tarih ve 2022/2719 E. - 2022/2557 K. Sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 12.02.2021 Tarih ve 2020/1983 E. - 2021/306 K. Sayılı ilamı.) Terditli talepler hakkında, mahkemece yargılama yapılıp tüm talepler değerlendirilip bir hüküm kurulması gerekmektedir.

Terditli bir talep hakkında karar verilip, diğer talepler yönünden görevsizlik kararı verilemez. Ayrıca, görevsizlik kararı veren mahkemece terditli tüm talepler yönünden mahkemenin 2022/72 E. sayılı dosyası üzerinden yargılama yapılmış ve aynı hüküm içerisinde bir talep hakkında red kararı, diğer terditli talep hakkında görevsizlik kararı verilmiştir. Herhangi bir tefrik işlemi de yapılmamıştır.

6100 Sayılı HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu durumda davaya bakmaya Tüketici Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Ticaret Mahkemesinin iflasa karar vermesi anında borçlu hakkında iflas açılmış olur.

Bundan sonra müflisin masaya giren mal ve hakları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıntıya uğrar ve masaya geçer. Müflis masaya giren bir mal veya hak üzerinde tasarrufta bulunmuşsa bu işlem geçersizdir. İflas kararından önce müflisin temlik sözleşmelerinden doğan borçları taşınmazın tapu kaydı henüz müflis üzerinde bulunduğundan masaya geçmekle iflas nedeniyle asıl akit (satım akti) yapılamamaktadır.Kural olarak sözleşmeler taraflardan birinin iflas etmesiyle son bulmazlar.

Bu halde iflas etmemiş olan taraf sözleşmenin ifasını isteyebilir. Ancak sözleşmenin ifasını talep hakkı bir iflas alacağıdır. Davaya konu sözleşme iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdendir.

Bu bakımdan sözleşmenin alacaklısı olan taraf iflastan önce yapılan sözleşmedeki bütün borçlarını müflise karşı yerine getirmiş ise alacağı para borcundan başka bir şey olduğundan alacağını para alacağına çevirerek masaya yazdırabilir.(İ.İ.K. m.198) İflâsın açılması ile henüz vadesi gelmemiş olan alacaklar da, iflâs kararı ile birlikte talep edilebilir hale gelir.

İflâsın açılması gününe kadar işlemiş olan faiz ve takip masrafları ana paraya eklenerek iflâs masasına yazdırılır.Alacağı taliki bir şarta veya belirsiz bir vadeye bağlı bulunan alacaklılar da alacaklarını iflâs masasına kaydettirebilirler.

Tasfiye sonunda bu alacaklar için ayrılan pay, ancak şartın gerçekleşmesi veya belirsiz olan vadenin gelmesi halinde ödenebilir.Alacaklılar arası eşitlik ilkesi gereği, para alacağı dışındaki alacaklar, iflâsın açılması ile birlikte konusu olan şeyin iflâs kararı tarihindeki değeri kadar para alacağına dönüşür ve masaya para alacağı olarak yazılır.

Ancak iflâs idaresi, masa menfaatine uygun görürse konusu para olmayan alacakları bir iflâs alacağı olarak ödemek yerine, aynen ifa etmeyi tercih edebilir.Adi tasfiyede iflâs idaresi alacaklıların incelemesini yapıp bitirdikten sonra, düzenlediği sıra cetvelini iflâs dairesine verir. Bunun üzerine sıra cetveli ilân edilir ve bu ilânla ikinci alacaklılar toplantısı için davet yapılır. Bu toplantıya kural olarak, alacakları tamamen reddedilmiş alacaklılar katılamaz.

İkinci alacaklılar toplantısının yetkileri, birinci toplantıdan daha geniştir. İkinci alacaklılar toplantısı, iflâs idaresinin görevine devam edip etmeyeceğine karar verir ve bu konudaki teklifini icra mahkemesine bildirir. Ayrıca masanın menfaatine gördüğü diğer tüm hususlar hakkında da karar verir(m. 238, II).

Somut olayda;davacının öncelikli talebi bağımsız bölümün anahtar teslim olarak satış sözleşmesine uygun teslimi: mümkün olmadığı takdirde satın alınan taşınmaz inşaatının yarım bırakılması nedeniyle eksik imalatlara ilişkin tazminat istemine ilişkindir. Tüketici mahkemesince tefrik yapılmaksızın aynı hükümde hem esas hem görevsizlik kararı verilmesi usule aykırıldır.

Bu durumda asıl talep alacağın masaya kaydedilmesine yönelik olmadığına göre, davanın kayıt kabul davası olarak kabulü mümkün değildir.

Kayıt kabul niteliğinde olmayan talepler yönünden İİK’da özel düzenleme yer almadığından, taraflar arasındaki işin niteliğine göre görevli mahkemenin belirlenmesi zorunludur.Davacının yükleniciden konut olarak belirlenen taşınmazı satın aldığı, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı kanun kapsamında tüketici konumunda olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın Bakırköy 9. Tüketici Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.(İstanbul BAM 18. H.D.

2022/2719 E. - 2022/2557 K. Sayılı ilamı. Ankara BAM 2023/1272E. 2023/1072K. ve Dairemizin 2020/1983 E.- 2021/306 K. ve 2023/1652 E 2024/24K Sayılı kararı.)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere