İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2476 K.2025/617

Taraflar arasındaki davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava,3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit talebine ilişkindir.

İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesince,"... her ikisi de tacir olan tarafların borç ilişkisinden kaynaklandığı, bir tacirin borçlarının ticari olmasının asıl olduğu, anılan menfi tespit talebinin ticari dava olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla (emsal mahiyette Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2016 tarih 2016/2939 esas 2016/12492 karar sayılı içtihatı) davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilerek..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesince, "... İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, alacaklının dosyamız davalısı ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, borçluların ... san.ltd.şti. , ..., ..., ... olduğu, dosyada dosyamız davacısı ... SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne 30/11/2022 tarihinde 89-3 haciz ihbarnamesinin gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır.

2004 sayılı kanunun 89. Uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelik bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemede görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın genel mahkemelerde görülmesi esastır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yukarıda zikredilen kararı da göz önüne alındığında, dosyamızda 3. Kişi konumunda bulunan davacıların açmış olduğu menfi tespit davasında görevli mahkemenin genel mahkeme mahiyetinde olan Asliye Hukuk mahkemeleri olduğu kanaatine varılarak, mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine ve dosyanın İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/03/2024 Tarih, 2024/70 Esas, 2024/90 Karar sayılı kararı ile görevsizlik ile mahkememize gönderildiği anlaşıldığından,

İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, görev uyuşmazlığı çözümü için dosyanın İstanbul ilgili BAM Hukuk Dairesine gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay kararı uyarınca yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere