İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2482 K.2024/2409

Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davacı tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle. 6098 sayılı TBK'nun 76 ve 77. maddesi gereğince karşı taraf yönünden sebepsiz zenginleşme ve buna dayalı olarak geçici ödeme taleplerinin mahkemece kabul edilmemiş olmasının kendisi yönünden zulüm ve aile efradının mahvı, perişan edilmesine sebep olduğunu, davanın uzun sürdüğünü, adli yardımın kaldırılmasının hukuksuz olduğunu iddia ederek reddi hakim isteminde bulunmuştur.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.

Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davacı tarafından yargılamanın uzun sürdüğü ve heyetçe dosyanın incelenmediği, dosyaya vakıf olunmaması nedeni ile ekonomik zorluk içinde bırakılmaya devam edildiği, taleplerinin yok sayıldığı, şartları bulunması rağmen tedbir talebine hükmedilmediği, usulüne uygun rapor alınmadığı,

haksız şekilde adli yardım kararının kaldırıldığı ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların bir kısmının işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilmeyeceği; delil toplama, adli yardım değerlendirilmesi, tedbir ve rapor alma gibi hususlarda mahkeme hakimin yasal taktir hakkının bulunduğu, bir kısım iddiaların ise soyut nitelikte olduğu yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.