İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2621 K.2025/1447

Taraflar arasındaki davada İstanbul 36. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR İstanbul 36. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...davacı ile davalının logo tasarımı ve web sitesi konsept tasarımı işi yapmak üzere anlaştığının dosya kapsamında sabit olduğu, yapılacak bu işin FSEK mevzuatına göre grafik eserler içeriğine uygun olduğu bu nedenle fikri haklar kapsamında kaldığı sonucuna varılarak tacir olan davalının ticari işletmesini ilgilendirdiği buna göre Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesi uyarınca ticari dava niteliğindeki davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Mahkeme gerekçesinde yer verilen davalının ticari şirket olduğu öyleyse davada Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık logo tasarımı sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davalı, cevap dilekçesindeki savunmasına göre ... isimli firma üzerinden gerçek kişi tacir konumundadır.

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinin konusu FSEK'de düzenlenen eser kavamı içerisinde kalmaktadır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu 1. maddesinde, kanunun amacı, "fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmek" olduğu açıklanmıştır.

Aynı yasanın 1/A maddesinde yasa kapsamı, "Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluğunu kapsamaktadır." şeklinde belirtilmiştir.

Yine, 1/B maddesinde, Eser'in tanımı, sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri şeklinde yapılmış. Yasanın 13 ve devamı maddelerinde ise eser sahibinin fikri haklarının neler olduğu açıklanmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.

Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşme konusu FSEK anlamında bir eserin meydana getirilmesine yönelik ise de sözleşmenin feshinden kaynaklı iş sahibinin ödediği bedelin istirdatı isteminden kaynaklı uyuşmazlık, Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi görevi kapsamında kalmadığı gib oluşturulmuş bir eserden kaynaklı sözü geçen kanunda düzenlenen fikri haklara ilişkin de olmadığı nazara alındığında ağırlıklı olarak TBK'da düzenlenen eser sözleşmesine ilişkin uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.