İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2717 K.2025/1531

Taraflar arasındaki davada İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... rücu alacağa konu dayanak belgenin bono olduğu, vaki bononun teminat senedi olduğuna dair bono metninde bir ibare olmadığı gibi bononun zamanaşımına da uğramadığı, uyuşmazlığın temeli olan bononun, kıymetli evrak olarak Ticaret Kanununda tanımlı ve Yasada düzenlendiği..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... davacı ve davalının tacir sıfatını taşımadıkları, iş bu davanın da mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, her ne kadar alacağın kambiyo senedinden kaynaklandığı yönünde görevsizlik kararı verilmişse de davalının kambiyo senedinin tarafı olmadığı, davacı tarafından yapılan ödemenin kambiyo senedine yönelik yapılan ödeme olarak kabul edilemeceği, davacının iddiasının davalı tarafından yapılan hileli hareketler olduğu , uygulanması gereken hukuk kuralının sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil hükümlerinin olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut olayda, dava, karşı taraftan sadır olan hata ve hileli davranış nedeniyle, irade fesadına dayalı olarak ödeme yapıldıktan sonra kambiyo senedinin gerçek hamiline yeniden ödeme yapmak zorunda kalındığından kaynaklı doğan zararın tazmini istemine ilişkin olup;

iddianın ileri sürülüş biçimi ve tacir kaydı bulunmayan davalının savunmasına göre, ortada her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmadığı gibi irade fesadı ve haksız fiilden kaynaklı uyuşmazlığın TTK hükümlerine göre değil, genel hükümlere göre çözümlenecek olduğu nazara alındığında, mutlak veyahut nisbi nitelikte ticari dava niteliğinde olmayan davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine ait bulunmaktadır.

Bu durumda davaya bakmak görevi İstanbul33. Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.