İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1225 K.2025/2796

Taraflar arasındaki davada ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

İstanbul Anadolu 5. Tüketici Mahkemesince, "...davacının ticari yatırım amacıyla hareket ettiği, davacının 6502 Sayılı Kanun kapsamında tüketici sıfatıyla haiz olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6502 Sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılamayacağı, davacının Türk Ticaret Kanunu uyarınca kurulmuş anonim şirket statüsünde olduğu, bu sebeple mahkememizin işbu uyuşmazlığı çözmekte görevli olmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...taraflar arasında Yatırım Hizmekleri Çerçeve Sözleşmesi imzalanmış olup davacı, bu sözleşme nedeniyle yapılan faaliyet sırasında uğradığı zararın tazmini isteminde bulunmuştur. Dosyadaki belgeler incelendiğinde sözleşmede davacının "genel müşteri" olarak nitelendirildiği, "kurumsal müşteri", "ticari müşteri" vb ibarelere yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Sözleşmeye konu işlem hacmi ve dava değeri dikkate alındığında taraflar arasındaki ilişki 6502 sayılı Yasanın 3/(1)-k ve 49. maddeleri uyarınca finansal hizmet sözleşmesi niteliğinde olup davacının dava konusu finansal hizmet işleminde ticari ve meslek amaçla hareket ettiğine dair kayda rastlanmadığı anlaşılmakla davaya bakmakla tüketici mahkemesi görevlidir...." denilmek suretiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.İstanbul Anadolu 5. Tüketici Mahkemesince,

ticaret mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş ise de dosyanın gönderildiği asliye ticaret mahkemesince yetkisizlik kararı verilmiş olup yetkisizlikle dosya önüne gelen İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince, bu kere tüketici mahkemesinin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu durumda her iki mahkemenin dosyadan el çekmesiyle görev uyuşmazlığı hasıl olmuştur Somut olayda, taraflar arasında münakid bulunan Yatırım Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi ile Vadeli İşlem Ve Opsiyon Piyasasında İşlem Gören Türev Araçlara İlişkin Sözleşmeler uyarınca VİOP'da işlem yapan davacı yatırımcının pozisyon açtığı usd/try vadeli kontratlarda teminatının eksiye düşmesini müteakip aracı kurum çalışanının yanlış yönlendirmesinden mütevellit yatırmış olduğu ek teminat bedelinden dolayı uğranılan (iddia edilen) zararın tazmini talep edilmektedir.TTK 4/1/e ve f bendlerinde,

Borsa... ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı açıklanmıştır.TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür.Sermaye Piyasası Kanunu 3. Maddesinde "a) Aracı kurum: 37 nci maddenin birinci fıkrasındaki yatırım hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alanları münhasıran olmak üzere Kurul tarafından yetkilendirilen yatırım kuruluşunu,ç) Borsa: Anonim şirket şeklinde kurulan,

sermaye piyasası araçları, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların ve Kurulca uygun görülen diğer sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin serbest rekabet şartları altında kolay ve güvenli bir şekilde alınıp satılabilmesini sağlamak ve oluşan fiyatları tespit ve ilan etmek üzere kendisi veya piyasa işleticisi tarafından işletilen ve/veya yönetilen, alım satım emirlerini sonuçlandıracak şekilde bir araya getiren veya bu emirlerin bir araya gelmesini kolaylaştıran,

bu Kanuna uygun olarak yetkilendirilen ve düzenli faaliyet gösteren sistemleri ve pazar yerlerini",ş) Sermaye piyasası araçları: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını,u) Türev araçlar: Aşağıda sayılan veya Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer türev araçları:3) Döviz ve kıymetli madenler ile Kurulca belirlenecek diğer varlıklar üzerine yapılacak kaldıraçlı işlemleri" ifade edeceği açıklanmıştır.

Emsal bir olayda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/11-22 E 2018/1102 K 16.05.2018 tarihli kararında, davacının davalı yatırım şirketinden finansal işlemler için hizmet aldığı, hizmetin alınma amacının öncelikle göz önünde bulundurulması gerektiği, davacının bu ticari amacı karşısında tüketici sayılmasının mümkün olmadığına ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Gerçekten de kaldıraçlı işlemleri konu alan VİOP piyasasında yapılan işlemler finansal okur yazarlık gerektiren yatırım işlemleri olduğu gibi kaldıraçlı bir piyasa olan VİOP"nın yüksek kazanca karşılık yüksek kayıp riskine de içerdiği, giderek,

davacının bu piyasada yatırım yaparak yüksek kayıp riskini göze almak suretiyle ticari kar elde etmek gayesini gütmekte, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi gereken tüketici tanımına uymamakta, yüksek kayıp riskini içeren işlemler yapılması nedeniyle tüketici yasası ile korunmak istenen hukuksal yararla bağdaşmamakta ve sözleşmede genel müşteri olarak nitelendirilse dahi, tüketici olarak kabulü mümkün olmamaktadır.

Tüketici mahkemesinin görevi mevzubahis olmadığı durumda da uyuşmazlıkta TTK 4/1-e ve f bendleri ve açıklanan sair mevzuat gereği mutlak ticari nitelikte olan davada ticaret mahkemesi görevli olmaktadır.Bunlar ilaveten, Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Ve Bu İşlemleri Gerçekleştirebilecek Kurumlara İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (SERI: V, NO:125) madde 1 "Bu Tebliğin amacı, 6111 sayılı Kanun’la değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca, döviz, mal, kıymetli maden ve Kurulca belirlenecek diğer varlıkların ticari amaçla kaldıraçlı alım satımı,

alım satımına aracılık ve bu işlemlerin gerçekleştirilmesine yönelik hizmetlere ilişkin esasları düzenlemektir" demek suretiyle bu işlemlerin ticari amaçla yapılan işlemler olduğu belirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında işbu VİOP (vadeli işlemler ve opsiyon piyasası) üzerinden gerçekleşen kaldıraçlı işlemlere aracılıktan kaynaklanan uyuşmazlık, Tüketici Yasası 49. maddede düzenlenen finansal hizmetlere dair mesafeli sözleşmeler kapsamında da kalmamaktadır. (Dairemizin Dosya no: 2023/1504 Karar no: 2023/3398 ve Dosya no: 2021/1076 Karar no: 2022/102 sayılı kararları da aynı yöndedir)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere