İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/197 K.2025/1983

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 5.Tüketici Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARA R

Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.İstanbul Anadolu 5.Tüketici Mahkemesince, "...Taraflar arasında imzalandığı iddia edilen abonelik sözleşmesinin işyerine ilişkin olduğu, abonelik mahallinin dükkan niteliğinde olduğu, ...'ye ibraz edilen işyeri abonelik sözleşmesi bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin temelinde tüketici işlemi bulunmadığı, bu sebeple 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gereken bir uyuşmazlık olduğu, tarafların 6502 sayılı kanunun 3/K ve L maddeleri gereğince tüketici sıfatına haiz olmadığı,

dava konusu işlemin tüketici işlemi olmadığı anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c, 115/2 Maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Tekmil dosya kapsamında davalı ile davacı kurum arasında imzalanmış herhangi bir abonelik sözleşmesinin bulunmadığı, davalının tacir olmadığı, sadece kaçak tüketim tutanağına dayalı olarak kullanılan yerin dükkan/ofis/işyeri olduğundan bahisle davalının resen ticari abone yapılması sureti ile tacir sayılamayacağı, bu hususun alacağı da ticari alacak haline getirmeyeceği, davalının kendi adına bir ticari işletme işletmediği gibi gerçek kişi tacir de olmadığının müzekkere cevaplarıyla sabit olduğu ,

dosya kapsamında davalının tacir olduğuna dair herhangi bir delil ve belgenin de bulunmadığı, bu durumda uyuşmazlığın 6502 sayılı yasa hükümleri uyarınca tüketici işlemi olup uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde çözümlenmesi gerekeceği.." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için,

her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi;

mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

6502 sayılı Kanunun 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Somut olayda davacı, su tüketim bedelinin ödenmemesi nedeniyle başlatılan takibe itirazın iptali talebinde bulunmuş olup dosya kapsamı ve ticaret sicil Müdürlüğü’nün yazı cevabına göre davalının tacir sıfatının bulunmadığı, aboneliğin iş yeri olmasının davalıyı tacir olarak nitelendirmek için yeterli olamayacağı, davalının mesleki faaliyeti kapsamında abonelik sözleşmesini düzenlenmiş olmasına göre tüketici sıfatına da haiz olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Her ne kadar görevsizlik kararı veren mahkemeler arasında Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmamakta ise de HMK'nın 114.

Maddesi gereğince görev dava şartı olup, her aşamada resen gözetileceğinden, merci incelenmesinde doğru merciye davanın yönlendirilmesinin kamu düzeninden olduğu dikkate alınarak, görev hususu kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında istek olmaksızın re'sen gözetileceğinden uyuşmazlığın haksız fiil hükümlerine göre 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.