İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/22 K.2025/1954

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 32. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARA R

Dava, tespit talebine ilişkindir. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunduğu ve davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle yargı yolu yönünden davanın reddine ilişkin verilen karar İstanbul üçüncü vergi Mahkemesi ince de verilen karşı görevsizlik kararı üzerine Uyuşmazlık mahkemesinin 2022/549 esas 2022/681 karar sayılı ilam ile davanın adliye yargıda çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle adli yargı yeri mercii olarak belirlenmiş, davaya devam eden Asliye ticaret Mahkemesince, davacı belediyenin tacir olmadığı, uyuşmazlığın adli yargı içerisinde asliye hukuk Mahkemesi nde görülmesi gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK'nun 4/1-a maddesi. "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda,ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak , herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmüne haizdir.TTK'nun 5/1-a maddesi. "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmüne haizdir.TTK'nun 1401.

Maddesi; "(1) Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.

(2) Ruhsatsız bir şirket ile onun bu durumunu bilerek yapılan sigorta sözleşmeleri hakkında Türk Borçlar Kanununun 604 ve 605 inci maddeleri uygulanır. Türkiye’de yerleşik olmayan sigorta şirketleriyle kurulan sigorta sözleşmelerinde bu hüküm uygulanmaz." hükmüne haizdir.TTK'nun 1483. Maddesi. "Sigortacılar, diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamazlar." hükmüne haizdir.

Somut olayda Davacı belediye tarafından, davalı sigorta şirketlerinin belediye sınırları içinde bulunan müşterilerinin 2015-2020 yılları arasındaki tüm poliçe,ek ve zeyilnameleri ile ticari defterlerinin celp olunarak mali bilirkişi ve müfettişler ile incelenerek davalı şirketlerin yangın sigortası vergisi ödemediklerinin, yangın sigortası vergisi tahakkuk ile vergi ziyaılarının tespiti ile yangın sigortası vergisinin ilgili evraklarda yer almaması durumunda kanun yaratılarak boşluğun doldurulması istemiyle açılan davada; sigorta şirketlerinin müşterileri ile akdettiği poliçelerinin kendilerine bildirmediği,

bu sebeple verginin matrahının tespit edilemediği ileri sürülmektedir.Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle de dava, TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari davadır.Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ticari davalardır.Bu nedenle mutlak ticari dava niteliğinde bulunan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.