İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/394 K.2025/2483

Taraflar arasındaki davada İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...davanın dava dışı şirketin borcuna teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası olduğu, TTK'nın 4/1-(a) ve (f) bentleri uyarınca ticari dava olup ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, davaya bakmaya İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise "...TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Buna göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekir. Somut olayda davacı gerçek kişi olup tacir değildir.

Davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını kefalet hükümleri kapsamında haksız olarak taşınmazının paraya çevrildiğini belirterek menfi tespit ve istirdat isteminde bulunmuştur. Dolayısıyla, huzurdaki davanın mutlak veya nispi ticari dava olarak değerlendirilebilmesi hukuken olanaklı değildir. ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde.

"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar ile, şahısvarlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.Somut olayda davacı, dava dışı şirketin borcuna teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit ve istirdat talebinde bulunmuş olup uyuşmazlığın kefalet hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği, davacının borçlarına teminat olarak verilen dava dışı ...

İth. İhr. Tic.Ltd.Şti ile davalı ... Ticaret A.Ş.nin tüzel kişi tacir olduğu, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerin ilişkin olduğu, asıl uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmasına göre kefalet hükümleri uyarınca kefilin sorumlulugu asıl borcun varlığı ve hukuki rejimine tabi olup asıl borcun kaynağı da her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlardan kaynaklanmış olmasına göre davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ait bulunmaktadır.