İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1488 K.2024/1143

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 29/04/2019 tarihinde ... ilçesi, ... Mh. ....

Sk. adresinde davalı İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışma sırasında davacı tesislerine hasar verildiğini, davacı şirket personelince arızanın giderilmesi ve enerji verilmesine müteakip hasara maruz kalan tesislerin onarımı için kullanılan malzeme ve işçilik gibi bedeller için KDV dahil 9.179,26 TL tutarın hasar verenler aleyhine tahakkuk ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedelinin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine 9.179,26 TL hasar bedeli + 158,44 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 9.337,70 TL'nin tahsili amacıyla İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davalının borca ve icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Takibe konu borçtan davalının sorumlu olup olmadığı, talep edilen bedelin kadri marufunda olup olmadığı hususlarının yargılamayı gerektirmekte olduğundan işbu takibe süresi içinde itiraz edildiğini, görev ve yetki itirazlarının olduğunu, işbu davanın İstanbul İdare Mahkemelerinde açılması gerektiğini, ayrıca adli yargı yolu açısından da görev ve iş bölümü itirazlarının olduğunu, işbu davada tazminat isteminin haksız fiile dayanması sebebiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, dava konusu iddia, haksız fiil iddiası ve tarih itibariyle ihtilaf söz konusu olduğundan,

hak kaybı oluşmaması açısından zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının olduğunu, husumet itirazlarının olduğunu, söz konusu adreste davalının personelinin herhangi bir çalışması olmadığını, dava dışı yüklenici firma tarafından çalışma yapılmış olsa bile davacıya ait tesislere zarar verilmiş olup olmadığı, kim tarafından zarar verildiği hususunun bilinmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte hasarın davalı idarenin müteahhitliğini yapan dava dışı firmaların eyleminden kaynaklanmış olsa bile, davanın, davalı idare açısından husumet yokluğundan reddinin gerekeceğini, davacı ...

A.Ş.'nin söz konusu hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu ve yasanın emredici hükmüne rağmen mevcut tesisatı yasada belirlenen şekilde döşemediği, bu sebeple zaman zaman tesisatlarına zarar verilmesine kendi eylem ve kusuru ile sebebiyet verdiğini, tahsiline hükmedilmesi istenilen tazminat bedeline hasar tarihinden itibaren faiz istenilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ortada likit ve kesin bir alacak söz konusu olmadığından temerrütten bahsedilemeyeceğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin de yersiz olduğunu beyanla, öncelikle davanın usule ilişkin dava şartları yönünden incelenerek usulden reddini,

davanın usule ilişkin sebeplere göre reddedilemediği takdirde, esasa ilişkin sebeplerle reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "...Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Davalının meydana gelen zarar sebebiyle 3. şahıslara karşı asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği esas olup mahkememizce de yeterli izahatı içerir, denetlenebilir ve hükme esas alınabilir nitelikteki teknik bilirkişi raporu ile davacıya ait alt yapı tesislerinin standartlar çerçevesinde tesis edildiği,

hasara uğrayan yer altı kablosunun ancak bir iş makinesi ile kopartılabileceği, hasara çalışma yapan operatörün tedbirsizliği ve dikkatsizliği sebebiyle sebebiyet verdiği davalı şirketçe çalışma yapılan atık su hat derinliğinin davacının yer altı kablo güzergahından daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Her ne kadar davalı taraf hasarın olduğunun belirtildiği yerde idarenin çalışmasının olup olmadığı hususunun tam belli olmadığı yönünde savunma yapsa da mahkememizce İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın yazı içeriği ve eklerinde, hasar mahalli olan ... ilçesi, ... Mh. .... Sk. İçin davalı İSKİ adına Alt Yapı Ruhsatı düzenlenmiş olduğu bu sebeple hasar mahallinde davalı İSKİ veya yüklenicisi tarafından çalışma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Hasara uğrayan kablonun onarımı davacı çalışanlarınca ilave kablo ve ek malzemesi kullanılarak giderilmiştir. Davacı tarafça davalıdan hasara uğrayan kablolar için malzeme, işçilik, araç, personel, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti bedeli talep edilmekle birlikte. Yerleşik Yargıtay içtihatları ile de belirtildiği üzere zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilecektir.

Zarar görenin zararı giderebilmek için kendi çalıştırdığı isçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerden olduğu, hasarın giderilmesi için özel olarak işçi tutup çalıştırma veya harcama yapma söz konusu ise ve özel olarak işçi tutup çalıştırıldığının ve harcama yapıldığının kanıtlanması halinde işçilik bedelinin ödenebileceği belirtilmektedir.

Davacı tarafından arızanın kendi elemanları dışında özel adam tutularak onarımının yapıldığına ilişkin dosyaya sunulmuş bir belge bulunmadığı nazara alınarak; davacı kendi çalışanları tarafından yapılan işçilik, montaj, araç ve personel giderlerini, yine davacı tarafından uzman, mühendis, müdür, Bölge Müdürü personeli davacı bünyesinde görevli personel olduğundan, dışardan personel hizmeti alınmadığından Etüd Koordinasyon Bedel Talebini davalıdan talep edemeyecektir.Davacı her ne kadar dağıtılamayan enerji bedeli talep edilmiş ise de,

otomatik olarak üretilmeyen ancak kullanıldığı anda üretilen elektriğin satılamadığından ve üstelik dağıtılamayan enerji bedeline ilişkin hattın üzerindeki güç değerinin davacının 10360 kw.

Olduğu ve hasar gören kablo incelendiğinde bu kablonun bu gücü kaldıracak nitelikte olmadığı da dikkate alınarak dağıtılamayan/satılamayan enerji bedeli talebinin olamayacağı değerlendirilmiş, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamında davacı şirketin orta gerilimde bildirimsiz kesintilerde 24 saate kadar alçak gerilimde bildirimsiz kesintilerde 48 saate kadar abonelerine tazminat ödememe hakkı bulunduğundan ve dava konusu arızanın bu süreler aşılmayacak şekilde elektrik kesintisine sebep olabileceği,

üstelik davacı tarafından herhangi bir abonesine ait kesinti kaynaklı tazminat ödendiğine ilişkin belge de sunulmadığından davacının eşik kesinti süre aşım bedel talebinin de reddine karar verilmiştir. Öte yandan bilirkişi raporu ile davacının hasar için toplam malzeme bedeli olarak 41,18 TL kablo ek muf bedeli ödediği, kablonun teknik anlamda kullanılması zorunlu malzeme olduğundan ve bu bedelin talep edilebileceği anlaşılmaktadır.

Belirtilen bu sebeplerle davalı tarafından yapılan çalışmalar esnasında davacıya ait yer altı kablo ve tesisat hattının hasara uğradığı dosya kapsamına göre sabit olup, haksız fiil hükümleri çerçevesinde davacının davalı kurumdan olan taleplerinden teknik anlamda mutlaka kullanılması gereken kablo malzeme bedelini talep edebileceği, diğer taleplerinin ise yukarıda açıklanan sebepler sebebiyle davalıdan istenemeyeceği anlaşılmış olduğundan.

Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile. Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu İtirazların Kısmen İptali ile, takibin 41,18 TL asıl alacak, 0,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 41,90 TL üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden alacak tahsil edilinceye kadar yıllık %9 oranında ve T.C.M.B. tarafından belirlenen değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, Fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine, ..." karar verilmiştir.

Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve denetime elverişsiz olduğunu, deliller tartışılmadan eksik incelemeyle karar verildiğini, araç ve personel gideri, malzeme ve montaj bedeli, eşik kesinti süresi aşım bedeli, etüt koordinasyon bedeli, dağıtılamayan enerji bedeline ilişkin taleplerin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava.

Davalı tarafça yapılan alt yapı çalışması sırasında davacının şebeke hattına verilen zararın tazminine ilişkin yapılan takibe itirazın iptali talebine ilişkindir.Davacı, davalı tarafından enerji kablolarına hasar verildiğini belirterek satılamayan enerji bedeli, etüt koordinasyon bedeli,eşik kesinti süresi aşım bedeli, malzeme bedeli ve (montaj) işçilik giderlerinden oluşan zararının tazminini istemiştir.Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerlidir.

Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar görenin zararı giderebilmek ve montaj için kendi çalıştırdığı işçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır.

Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dahil edilemez. Somut olayda davacı taraf kendi işçileri dışında adam tutulup çalıştırıldığını da iddia etmemiştir.Öte yandan, tüketilmeyen elektrik santrallerde otamatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek eneji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türüdür.

Kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti (inkıta) süresi belirlenemez ve bu sebeple de satılamayan enerji bedeline hükmedilemeyeceği gibi arızanın ilgili yönetmelik kapsamında belirlenen süre içinde giderilmesi ve eşik süresinin aşılmaması sebebiyle eşik kesinti süresi bedelinin de talep edilemeyeceği anlaşılmaktadır (Yargıtay 4.H.D'nin 2015/10383 E- 2015/12692 K sayılı ilamı).

Haksız fiil sebebiyle dışarıdan işçi tutulup zararın giderildiği kanıtlanmadığı takdirde maddi hasar, montaj bedeli, araç eleman bedeli,etüt koordinasyon bedeline dair bu giderleri istenemez (Yargıtay 4.H.D'nin 2018/1089 E -2018/5527 K sayılı ilamı).HMK'nın 198. maddesinde yer alan,“Kanuni istisnalar dışında hâkim delilleri serbestçe değerlendirir" hükmüne istinaden mahkemenin, dosyaya sunulmuş olan delilleri takdirinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamındaki diğer delillerle örtüşmesine ve denetime elverişli olmasına, uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük görülmemesine göre davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.