İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2458 K.2024/2786

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davacının Ergene 2 Organize Sanayi Bölgesi Atık Su Altyapı Tesisi çalışmaları sırasında bölge sınırları içerisinde bulunan ... Ada ...

Parsel sayılı taşınmaz sınırında 05.05.2022 tarihinde bağlantı bacası inşaatı sırasında kazı yapıldığı esnada yoğun bir su ile karşılaştığını, yapılan çalışmada bu suyun davalı ... tarafından ...-... irtibat projesi kapsamında enerji hattı döşendiği sırada bölgedeki fabrikalardan gelen atıksu altyapı hattındaki boruların müf kısımlarının kırılması ve enerji hattının atık su boru hattına çok yakın mesafede döşenmesi sebebiyle , hat döşenirken borulara zarar verilmesi sebebiyle atık suyun toprağa karışmasından kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, boruların kırılması sebebiyle atık suyun toprağa karıştığından yüzeye çıkamadığını,

bu nedenle öncesinde tespit yapılamadığını, söz konusu hasar sebebiyle kimyasal atık taşıyan suyun toprağa karışıyor olması sebebiyle ivedi olarak tamirat yapılması gerektiğinden müvekkili kurumca gerekli tutanaklar yapılarak söz konusu tamirat hizmet alımı yöntemi ile ... Sistemleri İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti'ye yaptırıldığını, olay yeri fotoğraf ve görüntüleri ile tutulan tutanakların bedelin karşılanması talebiyle davalı kuruma gönderildiğini ancak davalı kurumca herhangi bir ödeme yapılmayacağı ve sorumluğun kabul edilmeyeceğine dair cevap verildiğini, arabuluculuk ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurumca yapılan çalışmalar esnasında gerek alınan video ye fotoğraf görüntüleri gerekse kurum yetkilileri tarafından tutulan tutanaklarda davalı kurumca yapılan çalışma sırasında bölgedeki fabrikaların atık sularını taşıyan boru hattına zarar verildiği ve borulardan gelen suyun toprağa karıştığının tespit edildiğini,

davalı kurumun verdiği 04.07.2022 tarihli cevabi yazıda söz konusu alanda 2020 yılında Ergene 2 OSB sınırları içerisinde bulunan yeni enerji taleplerini karşılamak amacıyla ...- ... irtibat projesi yapıldığının kabul edildiğini ancak bu proje yapılırken kazı izinlerinin alındığından bahsedildiğini, hasar tespiti yapılırken zeminde elektrik kablolarının tespit edildiğini ve görüntülü olarak kayıt altına alındığını, davalı tarafa kazı izni verilirken altyapıya hasar verilmemesi gerektiği ve verilecek hasarlardan sorumlu olacağı hususunun açıkça bildirildiğini,

izin verilmesinin davalının altyapıya verdiği hasarın tazmini sorumluluğundan kurtarmadığını iddia ederek davalı kurumca verilen zararın giderilmesi için harcanan 177.000,00 TL.nin ödeme tarihi olan 26.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata mevduata uygulanacak en yüksek orandaki faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacının, zarar gördüğünü iddia ettiği boruların maliki olduğunu kanıtlayamadığından ve hasarın oluştuğu iddia edildiği yer kamulaştırma sınırında kaldığından davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde, boruların bölgedeki fabrikalardan gelen atık suyu taşıyan borular olduğu, boruların fabrikalara ait olduğunu belirerek boruların maliki olmadığını ikrar ettiğini, davacının husumet ehliyeti bulunmadığını, öncelikle davanın, ...

AŞ'ye, ... Ltd. Şti.'ne ve ...

AŞ'ne ihbarına, ihbarlar yapıldıktan sonra yargı yoluna ilişkin itirazlarının değerlendirilerek kabul edilmesi halinde görev itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli mahkeme olan Tekirdağ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi kanaatte olması halinde davanın husumet ehliyeti yokluğundan reddine; bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde usule ilişkin itirazları göz önüne alınarak usulden; aksi kanaatte olunması halinde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "... Haksız fiil sebebiyle tazminat istemli davalarda. 6098 sayılı TBK'nın 50. maddesi gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla mükelleftir.

Davacı vekilince davacı şirketin yer altında bulunan boruların müf kısımlarının kırılmış olduğunun davacı şirket taşeron firması tarafından tespit edildiği, boruların müf kısımlarındaki kırıkların sebebinin davalıya ait kabloların sondaj usulü döşenme işi sırasında kabloların boruya çok yakın bir şekilde döşenmiş olması ve döşeme sırasında yapılan çalışmalar esnasında zarar görmüş olduğunun anlaşıldğını, zarar gören boruların taşeron firma tarafından onarıldığını, onarım bedelinin davalıdan rücuen tahsili isteminde bulunulmuştur.

Keşif esnasında dinlenen dinlenen davacı tanıklarının beyanlarından davacının taşeron firmasının çalışması esnasında kırıkların ve atık su basması olayının tespit edildiğinin ve bu durumdan ... yetkilisine bilgi verildiğinin beyan edildiği; davalı tanıkları beyanlarında, davalıya, tespit edilen zarar ile ilgili kendilerine herhangi bir ihbarda bulunulmadığı, kablo döşeme işi esnasında OSB'ye ait yer altı borularının geçtiği güzergah ile ilgili davacı firma görevlilerince herhangi bir yer gösterme işi yapılmadığı,

elektrik kablolarının yatay sondaj usulü döşenmesi esnasında davacı OSB'ye ait boruların bulunduğu yer ile ilgili planın takribi olarak uygulanması ile sondaj işi yapıldığı, yapılan iş sırasında herhangi bir boru kırılması hadisesinin meydana gelmediğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca keşif esnasında ihbar olunan tarafından tanık dinletilmiş ise de ihbar olunanın işbu dosyada taraf sıfatının bulunmaması sebebiyle tanığın beyanına itibar edilmemiştir.

Dava konusu zararın tespit edildiği olay esnasında davalı çalışanının olay mahalline geldiği davacı tanığı tarafından ifade edilmiş ise de isim bilgisi olmadığı ve bu duruma ilişkin hasar tespit tutanağında değerlendirme ve tespit bulunmadığından bu beyana itibar edilmemiştir.

Mahkememizce izlenen görüntülerde yer altından yoğun su akışının bulunduğunun ve bazı boruların müf kısımlarında kırık olduğunun gözlemlenmesi sebebiyle bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen raporlara göre davacı tarafından delil tespiti isteminde bulunulmaması sebebiyle mevcut delillere göre yapılan değerlendirmede Ergene 2 OSB çalışanlarınca yapılan tespitlerde betonların müf yerlerinin kırık olduğu tespiti yapıldığı fakat meydana gelen atık su kaçağının elektrik hatlarının döşenmesi sırasında yatay sondaj yapılırken mevcut atıksu hattına zarar gelebileceği gibi aynı zamanda Ergene 2 OSB Müdürlüğü altyapı yapım işi kapsamında yüklenici ... firmasınca yapılan karayolu geçişi çalışmaları sırasında mevcut beton atık su hattına da zarar verilmiş olabileceği,

mevcut delillere göre meydana gelen su kaçağının hangi sebepten ötürü meydana geldiğinin tespitinin yapılamayacağı şeklinde değerlendirme yapıldığı, görüntülerin izlenmesi ile birlikte teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu mevcut deliller itibariyle davalının tam kusurlu olduğunun ispatlanması gerektiği, davalının kusurlu olduğunun ispatlanamadığı kanaatine varıldığından davanın reddine ..." karar verilmiştir.

Verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Olayın müvekkili kurum çalışanı uzman kişilerce tespit edilerek tutanağa bağlandığını, bu işlem yeterli görülmeyerek davalı kurum çalışanları da çağrılarak olay yerinin gösterildiğini, resimler çekildiğini ve video kaydı yapıldığını, bu belgelerin dijital ortamda dosyaya sunulduğunu, bütün bunlar ortada iken tek delil mahkemece yapılacak tespitmiş edasıyla tutanaklar incelenmeden, görüntüler izlenmeden, görüntülerin dökümü yapılarak dosya içerisine alınmadan iddianın ispat edilmediğinin kabulünün yasal olmadığını,

olay yerinde dinlenen hem davacı tanıkları hem de davalı tanıklarının kablo geçirme esnasında yapılan delgi işleminin borularım müf kısımlarına zarar verdiğini kabul ettiklerini, bilirkişilerce bu hususların dikkate alınmadığını, başka bilirkişlerden rapor alınması talebinin mahkemece kabul edilmediğini ve yeterli inceleme yapılmadan red kararı verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... AŞ vekili istinaf dilekçesinde.

Davanın esasına girilerek Müvekkil Şirket yönünden ret kararı verilmesine rağmen dava değeri göz önüne alınmadan maktu vekalet ücretine hükmedildiğinden kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava. Haksız fiil sebebiyle maddi tazminat talebine ilişkindir. 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.

Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

Buna göre ilk derece mahkemesince göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmiş olması isabetli değildir. Bu sebeplerle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan hususlar gereğince sair yönler incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf isteminin usulen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/3. maddesi gereğince kaldırılmasına, yargılama yapılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.