İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2024/2514 K.2024/1586

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı vekili süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; davanın kira sözleşmesi ilişkinden kaynaklandığından mahkemece görevsizlik yönünden verilen kararın doğru olduğunu, ancak yetkili mahkeme müvekkil davalı şirketin adresinin bulunduğu ve icra takibinin başlatıldığı yer mahkemesi olan Büyükçekmece Nöbetçi Hukuk Mahkemesi olduğu halde mahkemece yetkili mahkemenin Bakırköy Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu yönündeki kararın bu yönüyle kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Büyükçekmece ... icra müdürlüğü ... esas sayılı dosya ile müvekkiller aleyhine başlatılan takip neticesinde başlatılan kambiyo takibine ilişkin takibin iptaline, müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine, borcun cebri icra kanalı ile ödenmesi mecburiyeti halinde davaya istirdat davası olarak devamına, davalı tarafından kötü niyetli olarak icra takibi yapılması nedeniyle toplam alacak üzerinden her bir müvekkil lehine ayrı ayrı %40’tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, dava sonuna kadar devam etmek üzere icra takip dosyasına ihtiyaten tedbir kararı konulmasını ve takibin durdurulmasını talep ve dava etmişlerdir.

Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/840 E. 20237811 K. 20/10/2023 tarihli kararı ile tensiben Görevli mahkemenin Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Yargılamaya Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından devam edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davanın kira sözleşme ilişkisi kapsamında davalı şirketin alacağına istinaden yasal takibe konu edilen senetten dolayı borcun tespitine ilişkin olduğunu, kira ilişkisinden kaynaklandığından görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacıların davalı şirketten araç kiralayıp ödemeyi gün içerisinde yapacağını söylemesine rağmen ödemeyi yapmadığını, davacıların kazaya karıştığını, asli ve tam kusurlu olduklarını, kira sözleşmesinde hasar ve değer kaybını aracı kiralayan kişinin ödeyeceğinin belirtildiği ancak davacılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını,

taraflar 142.780,00-TL alacağın ödenmesi hakkında mutabık kalınarak senet düzenlendiğini borcun ödenmemesi üzerine düzenlenen senet ile Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra takip dosyası üzerinden başlatılan takibe davacıların itiraz ettiğini ve aleyhe Büyükçekmece 2. İcra Hukuk Mahkemesinde karşı dava açtığını, dava dilekçesinde davacıların 50.000,00-TL maddi hasar oluştuğunu kabul ettiklerini belirterek davalı vekili davacıların haksız ve mesnetsiz davasının reddini, davacılar, huzurdaki davayı kötü niyetli olarak ikame ettiklerinden tedbir taleplerinin reddi ile ana alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacılar aleyhine müştereken ve müteselsilen kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın HMK 114. Ve 115. maddeleri uyarınca usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir.Dava; araç kira sözleşmesi nedeniyle menfi tespit davasıdır.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceği düzenlenmiştir.Hukuki uyuşmazlıklarda Asliye Hukuk mahkemelerinin görevi asıl, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi ise istisna olup,

özel bir kanun hükmü ile açıkça Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen bütün dava ve işler Asliye Hukuk Mahkemesinde genel hükümlere göre görülür ve görev kamu düzenine ilişkin olduğu ve resen incelenir.Somut uyuşmazlıkta davacı tarafça temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesine dayalı olduğu iddia edilmiş olmakla, söz konusu iddiayı değerlendirme ve uyuşmazlığı bu kapsamda çözme görevinin HMK nın 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi yerindedir.Ancak davanın niteliği gereği kesin yetki söz konusu olmayıp,

davalı tarafından süresinde yapılmış yetki itirazı da bununmamaktadır.

Dava ilk olarak Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmakla dosyanın Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekmekle davalının istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M