İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/4330 K.2022/263

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait, davalı ... Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı sürücüsü davalı ...'in yönetimindeki ... plakalı otobüsün müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak kullanılamaz hale getirdiğini belirterek belirsiz alacak davası niteliğinde 10.000,00 TL maddi tazminatın, davalılardan ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; toplanmasını istediği kanıtları bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin şoförünün kusurunun bulunmadığını, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne, 38.000,00 TL araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...

Sigorta AŞ vekili dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından trafik poliçe teminat limitini aşar şekilde hüküm kurulduğunu, ıslaha karşı zaman aşımı itirazını içerir dilekçenin göz ardı edilerek hatalı hüküm kurulduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin üçüncü bendinde kiraladığı araç için günlük 500,00 TL ödeme yaptığını ve bu kira bedelinin davalılardan tazminini talep eden davacının ıslah dilekçesinde aracın rayiç bedelinin 38.000,00 TL olduğunu belirterek ıslah ettiğini, davacının davanın niteliği dava dilekçesindeki talepleri ile bağlı kalmadan değiştirdiğini, dava dilekçesinde aracın kiralanmasından söz edilip, sonra ıslah dilekçesinde araç rayiç bedelinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi kapsamında ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesi içeriğinde oluşan hasar nedeniyle aracını işyerinde kullanamayan müvekkilinin, kiraladığı aynı nitelikteki araç için günlük 500,00 TL ücret ödemek zorunda kaldığını anlatan davacı vekili, dava dilekçisinin talep sonucu bölümünde 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini istemiş.

13/12/2017 günü sunduğu dilekçe ile bu kez talep ettikleri 10.000,00 TL'nin 7.000,00 TL'sini pert olan araç bedeli, 3.000,00 TL'nin ise kazanç kaybına ilişkin olduğunu belirtmiş. 9/1/2019 günü sunduğu ıslah dilekçesi ile pert olan araç için 38.000,00 TL talep ettiklerini beyan etmiştir.

HMK'nin ve devam maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi olanağı sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır.

Bu hale göre yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Islahta dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması olanağı bulunmamaktadır.

Araç mahrumiyet tazminatı talebiyle açılan eldeki davanın, dava dilekçesinin vakıalar ve talep sonucunda yer verilmeyen pert olan araç hasar tazminatı talebine dönüştürülmesi, diğer bir anlatımla talep sonucunu arttıran ıslah dilekçesi ile dava konusu olmayan bir talebin dava kapsamına alınması olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla dava dilekçesi ile talep edilmeyen pert araç bedeli hakkında karar verilerek, taleple bağlılık ilkesine ilişkin HMK'in 26'ncı maddesine aykırı davranıldığından, yazılı biçimde karar verilmesi isabetli olmamıştır. Kabul ve uygulamaya göre, ZMSS poliçesini düzenleyen davalı ...

Sigorta AŞ'nin poliçede öngörülen teminat limitinden fazla miktarda sorumlu tutularak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 91 ve devamı maddelerine aykırı davranılması, hükmolunan pert araç tazminatından sovtaj değerinin mahsup edilmemesi yerinde görülmemiştir.