İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2020/1491 K.2022/1999

Taraflar arasında görülen davada verilen yukarıda ve tarih numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından trafik sigortasıyla teminat altına alınan ve davalı sigorta ettiren adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın alkollü olarak sevk ve idaresi sırasında karışmış olduğu kaza sonucu malul kalan dava dışı ...'a 82.492,55 TL maluliyet tazminatı ödendiğini, aracın alkollü olarak kullanılması nedeniyle sigorta genel şartları B.4.d maddesi uyarınca rücu haklarının doğuduğunu belirterek işbu rücu alacağının tahsili amacıyla başlatılan İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nde ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.Davalı vekili, uzun süreli kira sözleşmesine dayalı olarak aracın kiraya verildiğini, işleten sıfatının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 82.492,55 TL asıl alacak üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı ...

Şirketi vekili; müvekkili şirketin sigortalı aracın kaza tarihi öncesinde uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraya verilmiş olduğundan ötürü işleten sıfatının bulunmadığını, kabul şekli bakımından ise kazanın alkolün etkisiyle oluştuğu yönündeki araştırmanın yetersiz olduğunu, rücu talebine esas ödemeden müterafik kusur indirimi yapılmamasının da doğru olmadığını, kaldı ki yalnızca kusur raporu alındığını, tazminat miktarına ilişkin bir tespit yapılmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dava, ZMSS poliçesi gereği dava dışı 3. kişiye ödeme yapan sigortacının ödediği bedelin, alkollü araç kullanımı nedeniyle kendi sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

(Poliçe başlangıç tarihindeki Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B-4.d maddesi) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, davacı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numarasıyla 13/01/2015 başlangıç 23/12/2015 bitiş tarihli zorunlu mali mesuliyet sigortasının bulunduğu, aracın sigortalısının eldeki davanın davalısı olan ...

Şirketi olduğu, kaza tarihinin ise poliçenin yürürlük süresi olan 20/08/2015 tarihinde gerçekleştiği, sigorta şirketi ile dava dışı ... arasında 82.492,55 TL tazminat ödenmesi konusunda uzlaşmaya varıldığı görülmektedir.

Poliçe başlangıç tarihindeki Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-d maddesi uyarınca ödemede bulunan sigortacı, ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü alkol almış kişilerce sigortalı aracın kullanılması sırasında meydana gelen zararları sigortalıdan rücuen isteyebilir.

Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde belirtilen rücu sebeplerine ilişkin ZMSS şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (âkidi, sigortalısı) hakkında dava açılabilir. Herhangi bir nedenle araç işleteninin değişmesi, husumetin sigortalı yerine işletene ait olması sonucunu doğurmaz. Bir başka ifadeyle, husumet sigorta sözleşmesine aykırı davranan davalı sigortalıya aittir.

Bu itibarla, somut olaya emsal teşkil etmeyen yargı kararlarına dayanılarak ileri sürülen istinaf itirazlarında isabet bulunmamaktadır. Bu durumda, kaza sırasında aracın yasal sınırın üzerinde alkollü bir şekilde kullanılması ve kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmesi durumunda sigortacının, sigortalı davalıya rücu hakkı bulunmaktadır.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2010/2887 Esas - 2011/1755 Karar; aynı daire 2018/6426 Esas - 2020/781 Karar; aynı daire 2016/19118 Esas - 2019/9533 Karar; aynı daire 2016/ 12054 Esas - 2019/4925 Karar sayılı kararı ve benzer nitelikteki kararları) Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında ve konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13/05/2015 tarih ve 2013/17-2156 Esas ve 2015/1338 Karar ve 26/02/2014 tarih ve 2013/17-626 Esas - 2014/146 Karar sayılı kararları uyarınca, sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından,

olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması gerekmektedir. Bir başka ifadeyle, bu türden açılan davalarda sürücünün yasal sınırın üzerinde alkollü olması, yalnız başına hasarın teminat dışında kalmasını gerektirmez.

Bununla birlikte Yargıtay 2011/4080 Esas - 2011/11508 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; kazaya karışan 3. kişiye ait araç sürücüsünün kusurlu olmasının, alkolün münhasırlığını ortadan kaldırdığı kabul edilmektedir.

İlk derece mahkemesince dosyaya kazandırılan aralarında nörolog bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda, 2,43 promil (yasal sınırın üzerinde) alkollü olan araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki sigortalı araç ile gece vakti bölünmüş yolda Bursa istikametine ancak ters yön yol bölümü olan ... yönünü kullanarak seyir halinde olduğu sırada karşı taraftan nizami bir şekilde sağ şeritten gelmekte olan ... plaka sayılı araç ile karışmış olduğu trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu,

karşı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı ve kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Bu halde, kazanın gerçekleşme biçimine göre mahkemece bilirkişi raporunun hükme esas alınması usul ve yasaya aykırı olmayıp buna ilişkin istinaf itirazı kabul edilmemiştir.

Bununla birlikte, sigorta şirketi tarafından dava yoluna gidilmeksizin aktüerya uzmanı tarafından tanzim edilen bilirkişi raporuna göre ödeme yapıldığı, raporda, yeni genel şartlar uyarınca %1.8 teknik faiz ve TRH 2010 yaşam tablosu ve ayrıca zarar görenin asgari ücret üzerinden geliri olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı, her ne kadar poliçe başlangıç tarihine göre prograsif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerekir ise de, buna göre yapılacak hesaplamanın davacı taraf aleyhine olacağı, asgari ücret ve teknik faize göre yapılan hesaplamada ise genel şartlar ekindeki formülasyona aykırılık bulunmadığı,

yeniden hesap yapılmasının dosyaya bir katkı sağlamayacağı anlaşılmaktadır.

Ancak, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi 2017/1881 Esas - 2017/1907 Karar sayılı kararıyla esastan ret kararı verilen davaya konu trafik kazasının görüldüğü Bursa 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/352 Esas - 2017/35 Karar sayılı dosyasında kabul edilen maddi vakıaya göre sigortalı araç sürücüsü ...’ün, dava dışı ... ve ... ile lokantada yemek yedikleri ve birlikte alkol aldıkları, daha sonra sürücü sanık ...’ün aracına bindikleri, ATK tarafından düzenlenen raporda da bu durum nedeniyle müterafik kusur atfedildiği anlaşılmakla, kazazede (ödeme yapılan) ...'ın,

alkollü olduğunu bildiği kişinin aracına binmesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu halde sigorta şirketi tarafından müterafik kusur indirimine gidilmeksizin %100 kusur üzerinden ödeme yapılarak bunun tamamının rücu edilmesi doğru olmamıştır.

O halde, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, davalı sigorta şirketi tarafından %100 kusura göre yapılan tazminat ödemesi olan 82.492,55 TL tazminattan takdiren %20 oranında indirim yapılarak (80.492,55 TL x %80=) 65.994,04 TL rücuya esas ödeme miktarı üzerinden itirazın kısmen iptaline karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.