İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/1927 K.2024/1115

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDava, kasko sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne 27.836 TL maddi tazminatın olayın meydana geldiği 5/12/2017 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili dilekçesinde özetle; ıslah ile arttırılan tutarın 25/2/2020 günü zamanaşımına uğradığını.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının (KAKSGŞ) B.1'inci maddesi uyarınca rizikonun gerçekleşmesi durumunda öğrenildiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmakla yükümlü olan davacının süresi içinde rizikoyu ihbar etmediğini; müvekkili sigortacının gerçek zararla sorumlu olduğu dikkate alınarak uzman bilirkişiler aracılığıyla araçta oluşan gerçek hasar miktarının belirlenmesi ve ispat yükünün de zarara uğradığını ileri süren davacıda olduğu dikkate alınarak masrafların davacı tarafından karşılanması gerektiğini;

davaya konu uyuşmazlık kapsamında alınan araştırma raporunda aracın bulunduğu hiçbir yerde güvenlik kamerası olmaması ve sigortalı şirketin ekonomik olarak kötü günlerden geçmesi sebebiyle aracın haciz ve yakalama kararları nedeniyle satılamadığı dikkate alınarak ödeme yapılmadığını; kabul anlamına gelmemesi koşuluyla Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16'ncı maddesinin 13'üncü fıkrası uyarınca 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmolunması gerekirken, müvekkili şirketin tam vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen kasko sigortası ile davacıya ait ... plakalı kamyonet cinsinden araca ilişkin 29/11/2017 başlangıç, 29/11/2018 bitiş tarihleri arasında geçerli genişletilmiş kasko poliçesi düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta tartışılması gereken hukuki sorun, kasko sigortalı kamyonet cinsinden aracın 5/12/2017 günü saat 01.10 sularında yanması nedeniyle oluşan zararın, kasko sigortası teminatı kapsamında olup olmadığına ilişkindir... sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında, gerekse de rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

KAKSGŞ'nin A.1'inci maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3'üncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya kalkışılması sonucu oluşan maddi zararlar bu tür sigortanın teminatı kapsamındadır.

Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1409'uncu maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı maddenin 2'nci fıkrası hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.Olayın sigortalının ihbar ettiği biçimde değil de, sigortacının iddia ettiği biçimde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş biçiminin KAKSGŞ'nin A.5'inci maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan biçimde olmakla birlikte, sigortalı, KAKSGŞ ve TTK hükümleri uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı biçimde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat yükümlülüğü yer değiştirip sigortalıya geçer. [Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10/12/1997 gün ve 1997/11-772 (E) -1997/1043 (K), 16/12/1998 gün ve 1998/11-872 (E) -1998/905 (K),

22/12/2010 gün ve 2010/17-655 (E)-2010/688 (K) sayılı ilamları] Somut uyuşmazlıkta ise ...sayılı soruşturma belgelerinin incelenmesinde. 5/12/2017 günü saat 01.10 sularında ...

Mahallesi, ...yanında park halindeki 38 ZH 527 plakalı aracın yandığının ihbar edilmesi üzerine itfaiye görevlileri tarafından yangının söndürülmesi ardından, olay yerine gelen kolluk görevlileri tarafından davaya konu aracın hacizli ve trafikten men edilmiş olduğunun saptanması nedeniyle yediemin otoparkına çekildiği; davacı...Şirketinin vekâleten işlerini yürüttüğünü beyan eden şikayetçi...kollukta aracın park halinde yandığını 9/12/20117 günü öğrendiğini beyan ettiği; ...tarafından düzenlenen raporda yangının çıkış sebebinin saptanmadığı;

kolluk tarafından düzenlenen CD inceleme tutanağında 5/11/2017 günü saat 00.05.27 sularında siyah mont ve pantolonlu başında kapüşon bulunan kişinin metruk bina önünde oyalandıktan sonra, sağ eliyle ön kapısını kontrol ettiği, sol koluyla da vararak kapı camını kırdığı yol kenarındaki park halindeki ... plakalı aracın sağ kapısını açıp içinde 17 dakika kaldıktan sonra saat 00.43.55'te araç içinde çakmak veya bir şeylerin yandığının görülmesi ardından saat 00.44.15'te araçtan inip aracın arka kısmına yöneldiği, bu sırada küçük çapta bir ataş yakıldığı,

saat 00.44.35'te ise aracın arka kısmından tekrar metruk binanın önünden geçerek kamera açısından çıktığı saat 00.48.45'te ise içinden alevler çıkan aracın yandığı; ...kriminal ...tarafından düzenlenen uzmanlık raporunda ise alınan svap örneklerinin analiz ve incelenmesinde yanıcı ve yangın başlatıcı özelliğine sahip herhangi bir madde artığına rastlanmadığı belirtilmiş; ...

2/2/2018 gün ve 2018/4827 sayılı kararıyla, olay tarihinden bu yana kadar açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilemeyen olaya karıştığı anlaşılan faili meçhul şüpheli/şüphelilerin aranmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Hasar dosyası içinde yer alan kasko ekspertiz raporunda ise olayın ekte sunulan ifade ve görgü tutanaklarında belirtildiği şekilde alevli yangınla meydana gelebileceği kanısına varılmış olmakla birlikte, üzerinde haciz, rehin ve trafikte men kayıtları bulunan araçta oluşan hasarın meydana geldiği tarih ile poliçe başlangıç tarihi arasında 6 gün bulunması ve aracın bir önceki poliçesiyle yeni poliçe arasında 3 yıldan fazla boşluk olması nedeniyle ödemenin yapılacak ayrıntılı araştırma sonucuna göre şirketin takdirine bırakıldığı belirtilmiştir.

Kasko ekspertiz rapor içeriğine göre 10/12/2017 günü ekspertiz raporunun düzenlenmesinin talep edildiğinin anlaşılması karşısında, davacının 5/12/2017 günü meydana gelen riziko nedeniyle KAKSGŞ'nin B.1'inci maddesinde öngörülen 5 iş günü içinde gerçekleşen rizikoyu davalı sigorta şirketine bildirdiği anlaşılmış; eldeki davayı HMK'nin 107'nci maddesi kapsamında belirsiz alacak davası niteliğinde açtığı anlaşılan davacı vekilinin, 30/7/2020 günü sunduğu dilekçeyle talep ettiği tazminat tutarının 22.836 TL'ye yükselttiği dikkate alındığında, arttırılan tazminat tutarının zamanaşımına uğradığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiş;

makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise davacı ile davalı arasında düzenlenen kasko sigortası sözleşmesi uyarınca teminat altına alınan davaya konu aracın piyasa rayiç değerinin, kasko ekspertiz raporunda saptandığı gibi 28.616 TL, hurda değerinin 780 TL, buna göre gerçek zararın ise 27.836 TL olduğunun belirtilmesi karşısında, HMK'nin 279'uncu maddesine uygun düzenlenen ve dosya kapsamına uygun somut olgu ve ölçütlere dayanan, yeterli gerekçeyi de taşıyan bilirki raporunun hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiş;

davalı sigorta şirketinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabulüne karar verilen tazminat miktarına göre hesaplanan vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, yukarıda açıklanan ...soruşturma dosyasında toplanan kanıtlar dikkate alındığında, rizikonun kasko poliçesinin düzenlendiği tarihten 6 gün sonra meydana gelmesi ve davacı şirketin ekonomik zorluklar içinde bulunmasının doğru ihbar yükümlülüğüne aykırı davrandığını göstermeyeceği, böylece TTK'nin 1409'uncu maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca davalı sigorta şirketinde olan ispat yükünün yer değiştirmediğinin anlaşılması karşısında, davalı sigorta şirketinin gerçekleşen rizikonun kasko teminatı kapsamında olmadığının kanıtlayamaması nedeniyle, davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.