İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/2067 K.2025/338

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

22/09/2018 tarihinde, müvekkili ...' a ait ... plaka sayılı çekici ile römorkün, şoför ... tarafından İstanbul'dan müvekkiline ait ... adlı firmanın mallarını getirmek üzere İzmir istikametinden İstanbul istikametine yola çıktığını, araç takip cihazı ile takip edilen aracın sabah aynı tesiste durduğunu, aracın hareket etmediği fark edilmesi üzerine şoför ... aranmışsa da kendisine ulaşılamadığını, ekte sunulan ifade tutanaklarından da görüleceği üzere,

müvekkile ait ... plaka sayılı aracın şoför ... tarafından çalınmak suretiyle parçalanarak farklı şahıslara satıldığını,... plaka sayılı çekici davalı ... şirketi tarafından genişletilmiş kasko katılım sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketine usulüne uygun yazılı başvuru yapılmasına rağmen, davalı ... şirketi tarafından başvurunun Kasko Genel Şartları A.5.5.6.

Maddesi uyarınca poliçe teminatı kapsamında olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, aracının çalınması, parçalanıp başka şahıslara satılması sebebiyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını,müvekkilin aracında meydana gelen zararın davalı ... şirketine ait Genişletilmiş Kasko Katılım Sigorta Poliçesinin teminatı kapsamında olduğunu, taleplerinin arttırmak üzere şimdilik 4.000 TL maddi zarar alacağını davalı ... şirketinden tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.İlk derece mahkemesince; davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, sürücü ...'in ifadesinde aracın elinden nasıl zorla alındığını ayrıntıları ile anlattığını, davalı ise aracın ...,... ve diğerleri tarafından el birliği ile çalındığını iddia etmekte ise de ceza ve hukuk dava dosyalarında bu yönde bir delil bulunmadığını, aynı zamanda yargılama aşamasında alınan kök ve ek rapor tek bir bilirkişi tarafından hazırlanarak denetime elverişli olmadığını, sigorta teminat kapsamının uzman bilirkişilerden oluşan bir heyet tarafından incelenmesi gerektiğini, müvekkilinin araç takip sistemi kurmak,

aracı takip etmek suretiyle aracın çalınmaması için bir malik olarak elinden geleni yaptığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, davacı adına kayıtlı ve davalı ... şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın çalınması nedeniyle kasko poliçesi kapsamında araç bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 5.6. maddesi, “Araca, sigortalı veya fiillerinden sorumlu bulunduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından sigortalı aracın kaçırılması veya çalınması nedeniyle meydana gelen zararlar” teminat dışındadır.Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nin 1409/1 ve 1410. maddeleri uyarınca,

sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte,

sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5. maddesi ve 6102 sayılı TTK'nin 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminatı içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Sigortacı, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde oluştuğunu ve bu oluş şeklinin sigorta teminatı dışında kaldığını soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamak zorundadır.Dosyada örnekleri bulunan ceza soruşturmasına ilişkin belge örneklerine göre, davacı sigortalı, maliki olduğu aracın sürücüsü ve arkadaşları hakkında güveni kötüye kullanma ve suç eşyasını kabul etme veya satın alma suçlarından şikayette bulunmuştur.

Yapılan soruşturma sonucu suç eşyasını satın aldığı kabul edilen şüpheliler hakkında açılan davanın uzlaşma nedeniyle düşmesine karar verilmiş, davacının aracının sürücüsü Meriç ve iki arkadaşı hakkında ise soruşturma evrakı tefrik edilmiştir.

Ancak dosya içeriğinde tefrik edilen evrakla ilgili ne tür işlem yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.Davacı vekilinin dava dilekçesinde dava konusu sigortalı aracın sürücüsü tarafından çalındığı, parçalandığı ve farklı kişilere satıldığı ileri sürülmüş, sonraki aşamalarda ve istinaf dilekçesinde ise haklarında soruşturma yapılan diğer kişilerin zor kullanarak sürücüden aracın anahtarını aldıkları, dolayısıyla oluşan zararın teminat kapsamında olduğu iddia edilmiştir.Yukarıda da izah edildiği üzere, yağmaya maruz kaldığını ileri süren araç sürücüsü ... hakkındaki soruşturma ve ceza yargılamasında varılacak sonuç,

zararın teminat kapsamında kabul edilip edilmeyeceği konusunda sonuca etkili olacaktır.Davacının eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü ... hakkındaki ceza soruşturması evrakının tefrik edildiği (ve Kızıltepe İkinci Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/84 Esas sayılı dosyasında taraf olmadığı) anlaşılmaktadır.

Ancak Mahkemece, diğer sanıklar ile ilgili olarak yapılan ceza yargılamasında, sürücü ...'in diğer sanıklar ile eylem birliği içinde olduğu yönündeki gerekçe esas alınarak (Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi bağlamında ceza mahkemesi kararındaki olgunun hukuk mahkemesini bağlayacağı gerekçesiyle) davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu durumda mahkemece, davacı sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu dava dışı araç sürücüsü ... hakkındaki ceza soruşturması sonucunda (tefrik edilen dosyada) dava açılıp açılmadığı, açılmış ise sonucu (dava dışı sürücü hakkında kesinleşen olgu) tespit edilerek,

dava konusu aracı cebir altında (yağmaya maruz kalarak) iken, haklarında soruşturma yürütülen diğer kişilere bırakmak zorunda kalmış olması (hırsızlık veya güveni kötüye kullanma suçlarına katılmadığı olgusunun kesinleşmesi ihtimalinde) söz konusu zararın teminat altında kapsamında olup olmadığı tartışılarak esas hakkında karar verilmelidir.