İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/2083 K.2025/265

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 13/07/2015 tarihinde, davalı ..., ...'in sürücüsü, ...Tic. Ltd .Şti'nin işleteni olduğu, davalı ...

AŞ'ye ZMM poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın kusurlu olarak müvekkiline ait t ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada müvekkilinin aracının hasar uğradığını, hasar bedelinin müvekkilinin kasko şirketince karşılandığını, ancak araçta değer kaybı oluştuğunu ve bunun karşılanmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250,00 TL değer kaybı bedelinin ( belirsiz alacağın) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiş.

11/03/2020 tarihli dilekçesi ile talebini toplam 10.619-TL olarak artırmıştır. Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazaya karışan aracının 03/03/2015 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile 36 ay süreliğine... A.Ş'ye kiralandığını, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.Davalı ...

A.Ş vekili davaya cevabında özetle; davanın zaman aşımından reddi gerektiğini, müvekkiline yüklenebilecek kusur ve/veya sorumluluk bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... AŞ ve davalı ... ..., davaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''.... Davacının kazaya karışan, kusurlu taraf olduğunu düşündüğü araç maliki/ işletenin... Ltd.

Şti olması nedeniyle haklı olarak dava açarken iş bu şirketi davalı olarak gösterdiği, yargılama esnasında iş bu davalının uzun süreli kiraya veren araç maliki olduğunun anlaşılması karşısında davacının davasını HMK m. 124 kapsamında taraf değişikliği ile uzun süreli kiracı olan ...

AŞ 'ye yönelttiği, bilirkişi heyetinin 07/02/2021 tarihli ek raporunda,... plakalı aracın kazadan önceki piyasa değeri 140.000.-TL olan ve 42.597 km deki aracın belirtilen hasar ve onarım nedeni ile değer kaybının.

T1=(140.000/100)x 1x 3,5 =4.900.-TL, T2=(140.000/100) x 2x 1 =2.800.-TL, T4 = (140.000/100) x5 x0,75 = 5.250.-TL, T1+ T3 + T4=12.950-TL aracın km si dikkate alınarak bu tutardan %18 düşerek davacı aracındaki değer kaybının DK=12.950 x 0,82 =10.619 TL olarak hesaplandığı, davalı sürücü ... ...'in olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı aracının sürücünün olayda kusursuz olduğu,

davacı aracında meydana gelen değer kaybının 10.619.-TL olup davalı araç sürücüsünün, sigorta şirketinin, uzun süreli araç kiralayanın bu tutardan yasa gereği sorumlu olduğu'' gerekçesiyle,1-Davacının davasının kabulü ile;10.619 TL'nin davalıla ... ... ile ... A.Ş yönünden 27/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ...

A.Ş yönünden 13/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline davacıya verilmesine, 2-6100 Sayılı HMK'nın 124. Maddesi gereğince, davalı ... Şti yönünden esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,...5-Davalı ... Şti'nce yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davalılardan ... ..., ... A.Ş ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ...

Şti'ne verilmesine,...7-Davalı... Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen 4,080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan ... ..., ... A.Ş ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... Şti 'ye verilmesine,karar verilmiştir.Karara karşı, davalı ... ... vekili, davalı ... Sigorta vekili ve davalı ...

A.Ş vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri: davalı ... A.Ş vekili, iradi taraf değişikliği yolu ile müvekkilinin davalı olarak davaya dahil edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının tarafları yanlış yada eksik göstermesinin kabul edilir bir yanılgıya dayanmadığını, müvekkilinin davada taraf olmaktan çıkarılan ...

Şirketi lehine hükmedilen vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesi kararı ile iptali edilen ZMM Genel Şartlarındaki değer kaybı formülüne göre belirlenen değer kaybından müvekkilinin sorumlu tutulmasının da hatalı olduğunu, kök ve ek bilirkişi raporunda değer kaybı 10.000-TL olarak belirlenmesine rağmen yerel mahkemece 10.619-TL değer kaybına hüküm edilmesinin doğru olmadığını, denetime elverişli olmayan değer kaybı tespitini kabul etmediklerini, kusur tespitinin hatalı olduğunu,

kazanın işyeri dışında ve mesai saatleri dışında meydana gelmesi nedeniyle müvekkilinin zarardan sorumluluğu ve kusuru bulunmadığını, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı ... AŞ vekili, davanın zaman aşımına uğradığını, ıslah edilen dava bölümünün ise ıslah zaman aşımına uğradığını, davalı...

Şirketi aleyhine dava açan davacı olduğu halde iş bu davalı lehine müvekkilin sorumlu olacağı şekilde vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı ... ... vekili; kusur tespitinin hatalı olduğunu, kök ve ek bilirkişi raporunda değer kaybı 10.000-TL olarak belirlenmesine rağmen yerel mahkemece 10.619-TL değer kaybına hüküm edilmesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle. 6100 sayılı HMK’nun 124/4. maddesi gereğince, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde, karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği talebinin kabul edilebileceği düzenlenmiş olmakla, kaza tespit tutanağına göre araç maliki olan ...

Şti aleyhine açılan iş bu davada yargılama sırasında aracı malikinden uzun süreli olarak kaza tarihini kapsar şekilde kiraladığı anlaşılan ...

A.Ş 'nin, bu yanılgının kabul edilebilir olması nedeniyle, iradi taraf değişikliği ile davalı haline getirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına; somut olaya konu kaza 13/07/2015 tarihinde meydana gelmiş maddi hasarlı trafik kazası olup davanın 2 yıllık hak düşürücü süre içerinde 10.07.2017 tarihinde açılmış olmasına; eldeki dava HMK 107.

Maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, zamanaşımı süresi dava açılmakla alacağın tamamı yönünden kesileceğinden ıslah zaman aşımının söz konusu olmamasına; bilirkişi raporundaki kusur tespitinin kaza tespit tutanağı içeriği, kroki ve somut olayın özellikleri ile uyumlu olmasına; kazaya karışan kusurlu aracın maliki ... şirketi tarafından 36 aylığına ...

A.Ş'ye kiralandığı anlaşılmakla davacının zararından ... şirketinin işleten olarak sorumlu bulunmasına göre; davalı ... ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... A.Ş vekilinin bu hususlara ilişkin yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.2 Davalı ...

A.Ş vekili ve davalı ... ...'in sair istinaf itirazları yönünden;Dosya kapsamında alınan 10.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda, değer kaybı yönünden iki seçenekli tespit yapılmış, 1. seçenekte , ZMM Genel Şartları'nda belirlenen formüle göre değer kaybının 10.619-TL olduğu, 2. seçenekte Yargıtay formülüne göre değer kaybının 10.000-TL olduğu belirlenmiş. 07.02.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda değer kaybının 10.000-TL olduğu açıklanmıştır.

Bu halde, araçtaki değer kaybının yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aracın kazadan önceki hasarsız 2. el değeri ile kazadan sonraki ( tamir edilmiş hali ile) rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenen 10.000-TL olduğu kabul edilerek yerel mahkemece bu rakama hükmedilmesi gerekirken, Anayasa mahkemesi kararı ile iptal edilen ZMM Genel Şartları'ndaki değer kaybı belirleme formülüne göre tespit edilen 10.619-TL'ye hükmedilmesi hatalı olmuştur.3- Davalı ...

A.Ş vekili ve davalı ... AŞ'nin sair istinaf itirazları yönünden;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, kimliğini belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kayıt maliki, işleten konumunda olmadığını işletenin bir üçüncü kişi olduğunu kanıtladığında, malik olmasına karşın, işleten sıfatıyla sorumlu tutulamaz.

Bununla birlikte, zarar gören kişi, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü kılınamaz. Olağan olanı, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesidir.Somut olayda davacı, trafik kaydına dayanarak bu davayı davalı ... aleyhine açmış ve onun işleten olmadığı davalının ileri sürdüğü kanıtlarla doğrulanmıştır.

Bu nedenle, davanın araç maliki aleyhine açılmasında davacının bir kusuru bulunmadığından davalı ... şirketi yararına (istinaf incelemesine konu kararda diğer davalılar aleyhine) vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.( Bkz Yargıtay 17. HD'nin 2014/21009 Esas, 2014/17377 Karar sayılı ilamı) Tüm bunlardan ayrı olarak; araç uzun süreli olarak kiralandığından davalı ... şirketinin işleten sıfatı kalmamış olup, bu nedenle davalı ... şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekirken, bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi de doğru görülmemiştir.Hal böyle olunca;

yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... A.Ş vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... A.Ş vekili ve davalı ... ...'in istinaf itirazlarının kabulüne ( bu husustaki düzeltmeden sadece istinaf eden iş bu davalılar yararlandırılacaktır, diğer davalı yararlanmayacaktır), (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... A.Ş vekili ve davalı ...

AŞ'nin istinaf itirazlarının kabulüne (bu husustaki düzeltmeden sadece istinaf eden iş bu davalılar yararlandırılacaktır, diğer davalı yararlanmayacaktır) kararın HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince kaldırılıp, yanılgılı husus düzeltilmek ve istinaf edilen hususlar ve istinaf edenlerin sıfatı gözetilmek suretiyle yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/Karar başlığında bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... A.Ş vekilinin istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE. (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... A.Ş vekili ve davalı ... ...'in istinaf itirazlarının KABULÜNE, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...

A.Ş vekili ve davalı... AŞ'nin istinaf itirazlarının KABULÜNE;a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı... A.Ş, davalı ... ... ve davalı ...

AŞ tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harçlarının talep halinde kendilerine ayrı ayrı iadesine,b/İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer giderlerin ise takdiren üzerlerinde bırakılmasına,c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,2/Karar başlığında bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a/Davacının davasının kabulü ile.

10.619-TL'nin ( davalılar ... ... ile ... A.Ş 10.000-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla ve iş bu davalılar yönünden 27/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte), davalı ... A.Ş'den 13/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla) iş bu davalılar ve davalı ... AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine,b/Davalı ...

Şti yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine,c/Alınması gereken 725,38-TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 31,40- L ve 178,00-TL tamamlama harcı toplamı 209,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 515,98-TL harcın ( davalı ... ... ve davalı ... A.Ş 473,70-TL 'sinden sorumlu olmak kaydıyla) iş bu davalılar ve davalı ...

A.Ş'den tahsili ile Hazine' ye gelir kaydına, d/Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi ücreti, tebligat gideri, posta masrafı toplamı 1.100,70-TL yargılama giderinin (davalı ... ... ve davalı ... A.Ş 1.034,65-TL 'sinden sorumlu olmak kaydıyla) iş bu davalılar ve davalı ... AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine,e/Davalı ...

Şti'nce yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile iş bu davalıya verilmesine f/Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan ... ..., ... A.Ş ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, g/Davalı ...