İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/2155 K.2023/1508

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 31/03/2015 günü davalı ... idaresindeki ... plakalı kamyonet ile seyir halindeyken, davalı...idaresindeki ... plakalı aracın bina duvarına sonra da yaya kaldırımındaki yaya küçükler ..'e çarpması sonucu yaralanmasına sebep olduğunu, müvekkili ...ın %99 maluliyet oranı, ....'in %20 iş gücü kaybı maluliyeti oluştuğunu, kaza sebebiyle ... Sigorta AŞ'ye ve ...

Sigorta AŞ'ye 08/09/2015 tarihinde tazminat ödemesi için başvuruda bulunulduğunu, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla geçici ve daimi iş göremezlik ve bakım gideri maddi zararlar hakkında ...için 1.000 TL, ... için 1.000 TL maddi tazminatın, ...için 150.000 TL, anne ve babası olan ...her biri için 75.000 TL olmak üzere toplam 300.000 TL, ... için 200.000 TL, anne ve babası için ayrı ayrı 50.000 TL olmak üzere toplam 200.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili 02/01/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacılardan ...ne karar verilmesini, 11/02/2021 tarihli dilekçesi ile; davcılardan... için talep ettikleri maddi tazminat miktarını 43.488,99 TL daha artırarak toplam 422.387,71 TL tazminatın kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, diğer davalı ...ın yanlış yönden geldiğini, müvekkili açısından davanın öncelikli olarak husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı . ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın sigorta şirketi nezdinden trafik sigortası bulunduğunu sigorta şirketinin sorumluluğunu poliçe limitleri dahilinde sigortalının kusuru oranında sınırlı olduğunu, maluliyet durumu ve maluliyetin kaza ile illiyet bağı hakkında rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılarak bu başvuru cevabının 15 gün beklenmesi gerektiğini, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu tutulamayacağını, sorumluğunun SGK'da olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle müvekkili ...ın ise kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinden diğer davalı ...n asli ve tam kusurlu olduğunu, talep edilen manevi tazminatların miktarının çok fazla olduğunu, davacıların sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat istemli davanın reddine, davacı ...arafından davalılar aleyhine açılan bakıcı gideri istemli davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... tarafından davalı ...

Sigorta AŞ aleyhine açılan iş göremezlik istemli davasının yargılama sırasında konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...arafından davalılar ...ve ...Sigorta AŞ aleyhine açılan iş göremezlik tazminatı istemli davanın kısmen kabulü ile 324.615,07 TL'nin davalılar , ...yönünden kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalı ....

Sigorta AŞ yönünden 21/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...z Sigorta AŞ'nin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla, adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...arafından davalılar ...aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 50.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...a ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından davalılar ....aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 20.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından davalılar ...aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 20.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı... ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından davalılar ... aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 10.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı... tarafından davalılar . ..aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 5.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından davalılar... aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 5.000 TL'nin, kaza tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili.

31/07/2019 tarihli ATK raporuna itiraz edilmediğinden bahisle davalılar lehine usuli kazanılmış hak doğduğu gerekçesiyle daha düşük orandaki meslekte kazanma gücü kaybı oranı üzerinden karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, sundukları dilekçelerde fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı tutulduğunu, ...için 50.000 TL, babası ...t'ın her biri için 25.000 TL manevi tazminat takdir edilmesinin olayın oluş şekli ve oluşan zararla orantılı olmayıp çok düşük kaldığını,

arkadaşı ... bedensel zararı oluşmamış olsa da kaza yapan araçların altında kalan ve maruz kaldığı trafik kazasının travmasını 12 yaşından beri atlatamayan küçük ... ve anne babası için yaşadıklarının tarif edilemez acıların giderilmesi için takdir edilen ...için 10.000 TL, babası Feyzullah için 5.000 TL ve Annesi Sevgi için 5.000 TL manevi tazminat miktarlarının olaya ve günün ekonomik şartlarına uygun hükmedilmediğini, takdir edilen manevi tazminat miktarlarının olayın, zararların ve günün ekonomik şartlarına denk ve uygun düşmediğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalılar ...vekili;

müvekkiline atfedilen eylem ve zarar arasındaki illiyet bağına dair bir değerlendirme yapılmadığını, müvekkilin kullandığı araca atfedilen kusurun doğrudan zararın oluşumuna sebebiyet vermediğini, Müvekkil idaresindeki araç bir başka aracın çarpması neticesinde sürüklenerek kazanın meydana geldiğini, iki farklı rapor arasındaki çelişki giderilmesi gerektiğini, yaralanan kişinin bizzat kendisinin manevi tazminat isteyebileceğini, fakat yaralanan kişinin yakınlarının ancak ağır bedensel bir yaralanma veya uzuv kaybı söz konusu ise manevi tazminat isteyebileceğini, aksi takdirde, yaralının yakınları manevi tazminat talep edemeyeceğini,

davacılardan ...in herhangi bir maluliyeti söz konusu olmadığı gibi davacılardan Azad'ın da ağır bedensel zararının söz konusu olmadığını, yerel mahkemece hükme esas alınan 22/08/2019 Tarihli ATK raporunda "Azad'ın sürekli bakıma gerek duymadığı" değerlendirmesinin de yapıldığını, reddedilen miktar üzerinden verilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı ...Sigorta AŞ vekili, müvekkili şirketin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun polıçe limiti ile sınırlı olduğunu,

müvekkili şirketin sigortacısının kusuru oranında sorumlu olması gerekirken müştereken ve müteselsilen sorumluluğa hükmedilmesinin hatalı olduğunu, maddi tazminata ilişkin hazırlanan bilirkişi raporundaki hesaplanan miktarın fahiş olduğunu, bilirkişi raporunda belirtilen maluliyet oranının afaki olduğunu, bilirkişi raporundaki hesaplamanını Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin müvekkili şirketin poliçe limiti üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:

Davacılar vekili istinaf itirazı yönünden,Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda;

A.T.K. 3. İhtisas Dairesince olay tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlediği rapora göre davacı ... kaza nedeniyle % 31.3 oranında malul kaldığı, iyileşme süresinin 9 olduğu; davacı ...'nin kaza nedeniyle malul kalmamakla birlikte iyileşme süresinin 1.5 ay olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamından, hükme esas alınan ATK maluliyet raporunun istinaf talep eden davacı tarafa HMK'nin 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davacılar vekilinin süresi içerisinde rapora itiraz etmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda HMK'nin 281. maddesi çerçevesinde maluliyet raporundaki hesaplama bakımından davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nin 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden ve ayrıya ATK raporunda da ifade edildiği üzere Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin, sadece çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediğine ilişkin olduğu (hangi hastalık ve arızaların beden çalışma gücünün en az %60’ının kaybına neden olacağı),

bu nedenle bu yönetmeliğe göre meslekte kazanma gücü kaybı belirlenemeyeceği, dolayısıyla hangi cetvellerin maluliyet belirlemesine esas alındığı anlaşılamayan Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden alınan rapordaki Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre düzenlendiği ifade edilen raporun kabul edilmesi mümkün görülmediğinden, bu yöndeki istinaf itirazı kabul edilmemiştir.

Ancak bu belirlemelere göre, dosya kapsamı, olay tarihi, davacılardaki yaralanmanın derecesi, tarafların olaydaki kusur oranları ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında, mahkemece manevi tazminat miktarının bir miktar az belirlendiği kanaatine varıldığından, davacının bu yöne değinen istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince kararın kaldırılarak manevi tazminat miktarının davacı yayalar ... yönünden artırılmasına karar verilmiştir.

Davalılar ...ve ... vekilinin ve Davalı ...Sigorta AŞ vekilinin istinaf itirazları yönünden;

Mahkemece alınan kusur raporunun kaza tespit tutanaklarındaki tespitlere göre olayın oluşuna uygun olduğu, sürücü ...in % 75 oranında, sürücü ...ın % 25 oranında kusurlu olduğu, davacılar ....'nin yaya kaldırımında yaralandıkları, olayı önleyecek biçimde alabilecekleri bir tedbir veya kusurlu davranışları olmadığı anlaşıldığından, kusura ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ile bir talepte bulunulması halinde zararın kapsamının belirlenmesi açısından malûliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi esaslı unsurdur. Bu belirlemenin ise.

Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlardan, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden düzenlenmiş raporla yapılmış olması gerekir.Somut uyuşmazlıkta 31/07/2019 tarihli ATK raporunda Maluliyet Tespit İşlemleri yönetmeliğine göre rapor düzenlenmesinin teknik olarak mümkün olmadığı,

Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre % 31,3 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı belirtilmiş, mahkemece bu rapordaki maluliyet oranı tazminat hesabına esas alınmıştır.

İlk Derece Mahkemesince tazminat hesabına ve hükme esas alınan maluliyet raporunun davacının maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir.

Dosya kapsamı, olay tarihi, davacılardaki yaralanmanın derecesi, tarafların olaydaki kusur oranları ve dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında, mahkemece manevi tazminat bir miktarının bir miktar az belirlendiği kanaatine varıldığından,

davalılar vekilinin aksini iddia eden istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/6135 E. ve 2022/10604 K., 2021/16078 E. ve 2022/10550 K., 2021/13398 E. ve 2022/10498 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/2598 E. ve 2021/34 K.,

2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararları). Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak tazminat belirlenmiştir.

Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereğince genel şartlarda belirtilen 1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılması olanaklı olmadığından, bu hususa değinen istinaf talebi yerinde değildir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 61. ile KTK'nin 88. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil olarak sorumlu tutulmaları, TBK'nin 162. ve devamı maddeleri gereğince, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olması karşısında,

davalı sigorta şirketinin dış ilişkide tazminat alacaklısı davalıya karşı teminat limiti içinde kalan tazminattan ve vekâlet ücreti ile yargılama giderinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu kabul edilmiştir. Buna göre, davalı ...Sigorta AŞ vekilinin yargılama giderine ilişkin müteselsil sorumluluğuna ilişkin hüküm yerinde olmakla istinaf itirazı yerinde değildir.

Son olarak, "Davacı ....tarafından iş göremezlik tazminatı yönünden açılan maddi tazminat davasının reddedilen 97.272,64 TL dava değeri üzerinden vekil ile temsil edilen davalılar yararına belirlenen 13.190,90 TL nisbi avukatlık ücretinin davacı ...tan tahsili ile vekille temsil edilen ...Sigorta A.Ş dışındaki davalılara verilmesine" şeklinde kurulan hükmün reddedilen dava değerinin 97.772.64 olması nedeniyle istinaf itirazının kabulüyle, hükümdeki maddi hatanın düzeltilmesine karar verilmiştir.