İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/479 K.2024/380

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'nun eşi olan destek ...'nun, yolcu olarak bulunduğu davalı ... AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, dava dışı ...'un yönetimindeki ... plakalı otomobille seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazasında öldüğünü belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde 4.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

23/2/2019 günü sunduğu dilekçeyle talep ettiği tazminat miktarını 156.636,61 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, 125.309,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 20/10/2017 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle; dava dışı sürücü ...'un yönetimindeki ... plakalı otomobilde yolculuk yapmakta iken, adı geçen sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle meydana gelen gelen kazada kusuru bulunmayan ölen destek ...'nun, dava dışı sürücü ... ile birlikte balığa gittiklerini, bu bağlamda kazada hatır taşımasının koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Aynı zamanda davacı ...'nun eşi olan destek ...'nun, davalı ...

AŞ'ye ZMSS poliçesiyle sigortalı, dava dışı ...'un yönetimindeki ... plakalı otomobille seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazasında öldüğü konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Eldeki davada tartışılması gereken hukuki sorun davacı lehine hükmolunan tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmasına ilişkin koşulların oluşup oluşmadığına ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51'inci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca; hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Herhangi bir çıkar karşılığı olmayan hatır taşıması nedeniyle TBK'nin 51'inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hâkim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaattin bulunduğu akrabalar arasındaki ücretsiz taşıma ahlaki bir ödev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılamaz. Dava konusu trafik kazası nedeniyle başlatılan soruşturmada; davalı sürücü ...

Ergani Cumhuriyet Başsavcılığında alınan anlatımında olay günü birlikte Maden Çayı'na balık avlamaya gittiklerini ardından da Maden İlçesine geri dönüp lokantaya gitmek için Ergani İlçesine doğru yola çıktıklarını söylemiş; dava dışı ... adındaki kişi de Ergani Cumhuriyet Başsavcılığında alınan beyanında babası ...'nun, ... ve ... ile birlikte zaman geçirdiğini, bazen balık avlamaya gittiklerini bildirmiş; soruşturma dosyasının incelenmesinden davaya konu kazada ... ile ...'ın öldüğü anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; kazanın meydana geldiği tarihte davalıya ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin maliki olan dava dışı sürücü ...'un davacının desteği ... ve ... ile birlikte balığa ve lokantaya gitmek için yola çıktığı, davaya konu kazanın da ikamet ettikleri Maden İlçesine dönerken meydana geldiği;

diğer bir anlatımla dava dışı sürücü ...'un, sırf ...'nun isteği (çıkarı) doğrultusunda yola çıktığının kanıtlamadığının anlaşılması karşısında, koşulları oluşmadığından hükmolunan tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5/3/2024