İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/905 K.2024/448

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait, davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı ... plakalı aracın, davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. ait ... plakalı araç ile yaptığı kazası sonucu hasar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin dava ve takip hakları saklı kalmak kaydıyla, 50.000 TL tamir bedelinin, şimdilik 3.000 TL değer kaybının ve 350 TL aracın olay yerinden tamir servisine çekme bedelinin davalı sigorta şirketlerinden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere, diğer davalılarla birlikte müştereken ve mütesselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek %12 ve artan oranlarda avans faizi ile birlikte tahsilini, 3.000 TL mahrumiyet, kullanım kaybının sadece davalı ...

San. ve Tic. Ltd.Şti'nden kaza tarihinden itibaren işleyen %12 avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili bedel belirleme dilekçesiyle. 31.000 TL'nin davalı ... Sig. AŞ den (davadan sonra ödeme yapıldığından konusuz kaldığından geç ödemeden dolayı faiz, vekalet ücreti ve dava masrafı) 98.901,48 TL hasar bedeli, 25.981,35 TL değer kaybının ve 295 TL aracın olay yerinden tamir servisine çekme bedeli olmak üzere toplam 125.177,83 TL'nin davalılar ...

Sigorta AŞ ve ... İnş. San. Lt.Şti.'den müştereken ve mütesselsilen avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince; davanın davalı ... Sigorta AŞ yönünden reddine, davanın davalılar ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Sigorta AŞ yönüyle kısmen kabulüne, 113.093 TL'nin tamamından ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, bu bedelin 110.293 TL'sinden davalı ...

Sigorta AŞ'nin sorumlu olduğuna, bu alacağa dava tarihinden itibarin TC. Merkez Bankası'nın uyguladığı avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yukarıda belirtilen miktarlar ile bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili; davalı ... Sigorta AŞ'nin poliçe limitinin tamamının müvekkil şirkete davadan sonra yargılama sırasında 29/05/2017 tarihinde ödediğini, davalı ...

Sigorta AŞ'nin 31.000 TL olarak poliçe limitini ödediğinden bu davalı için davanın konusuz kaldığını, fakat geç ödemeden kaynaklanan faiz ve dava masrafı ile vekalet ücretinin talep edilmiş olmasına rağmen; gerekçeli kararda görüleceği üzere, aksine aleyhlerine karşı vekalet ücretine hükmedildiğini, bu davalının davadan önce hukuken ödemesi gereken bedeli yargılama sırasında ödemiş olması karşısında davanın açılmasına sebep olduğundan yargılama giderleri ile vekalet ücretinden de sorumlu tutulması gerekeceğini, bedel artırım dilekçesinin daha önce 03/04/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre hazırlanıp mahkemeye sunulduğunu,

03/04/2019 tarihli bilirkişi raporuna davalılardan ... Sigorta AŞ ve diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd.Şti'nin itiraz etmediğini, itiraz edilmemiş olmasının lehlerine müktesep hak doğurduğunu, buna rağmen davalılar tarafından talep olmamasına rağmen mahkemenin tekrar bilirkişiden rapor aldırmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Somut olayda İlk Derece Mahkemesince alınan 03/04/2019 tarihli raporda, davacıya ait aracın onarım bedeli 94.660,04 TL, değer kaybı 25.981,35 TL ve aracın servise çekilme bedeli 295,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu rapora davacı vekilin ve davalı ...

Sigorta vekilinin itiraz etmesi üzerine aynı bilirkişiden 01/07/2019 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış ve aynı tespitler yapılmıştır. Bu rapora da davacı vekilince Sigorta Bilirkişisinden görüş alınması gereğiyle itiraz edilmiş ve 18/11/2019 tarihli sigorta bilirkişisinden alınan raporda ... Sigorta AŞ tarafından ödenen 31.000 TL'nin tenzilinden sonra kalan 98.901,48 TL hasar bedeli ve 25.981,35 TL değer kaybından, 295 TL servis bedelinden ...

Sigorta AŞ'nin davalı ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu bulundukları ve davalı ... Sigorta AŞ'nin de 1.299,45 TL'nin 09/12/2016 tarihinden itibaren temerrüt faizi ödemesi gerektiği belirlenmiş, bu rapora davalı ... Sigorta vekili ödemede bulundukları yönünde itirazda bulunmuştur. Mahkemece bu iki rapor arasında çelişki olduğunun tespitiyle 23/11/2020 tarihli alınan raporda 113.093 TL hasar bedelini, davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin sorumlu olduğu ve onarım süresince mahrumiyet zararı hariç 110.293 TL hasar bedelini davalı ... Sigorta AŞ'den olacak şekilde, avans faiazi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen talep etme hakkı olduğu görüşü bildirilmiş ve bu rapor hükme esas alınmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 281. maddesinde tarafların, bilirkişi raporunun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

Bu düzenleme gereğince usulüne uygun biçimde raporun tebliği üzerine, rapora itiraz hakkı bulunan tarafların bu haklarını kullanmamış olması halinde karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacaktır. HMK'nin 357/1. maddesinde de Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceği, yeni delillere dayanılamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından 18/11/2019 tarihli rapor taraflara HMK 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davalı ... Sigorta vekilinin ödeme yaptıklarını belirttiği itirazı dışında davalılarca süresi içerisinde rapora itiraz etmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde 18/11/2019 tarihli aktüerya raporundaki hesaplama bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Hal böyle olunca, Mahkemece hükmü istinaf eden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da dikkate alınmak suretiyle 18/11/2019 tarihli aktüerya raporuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/13092 Esas 2022/8298 Karar ) Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf itirazının kabulüyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına, 18/11/2019 tarihli aktüerya raporundaki gibi usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.