İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2022/915 K.2025/1120

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 19/04/2017 tarihinde davalılardan ...

AŞ 'nin işleteni, davalı ...'nun sürücüsü olduğu ...plakalı kamyonet ile ... plakalı sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı sayılı aracın içerisinde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, belirterek 100.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılardan kaza tarihi olan 19/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini,

1.000 TL maddi tazminatının kaza tarihi olan 19/04/2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.Davacılar vekili bedel belirleme dilekçesiyle maddi taleplerini 197.413,88 TL'ye yükseltmiştir.Davalı ... Şirketi vekili ve davalı ...

AŞ vekili cevap dilekçelerinde davanın reddini talep etmişlerdir.İlk derece mahkemesince: Davalı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalı ... AŞ ile ... AŞ yönünden açılan maddi tazminat talebine ilişkin davanın kabulü ile, 8.824,50 TL geçici iş göremezlik ile 197.413,88 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 206.238,38 TL maddi tazminatın davalılar ... AŞ ile ...

AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu tahsilat yapılırken Sigorta Şirketinden KTK'nin 99.mad. dikkate alınarak 29/05/2017 tarihinden itibaren, diğer davalı ... AŞ'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddi ile 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...

AŞ'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili: Davacının gelirinin SGK kaydına göre asgari ücretten fazla olduğunu, 2022 yılı asgari ücret tarifesine göre hesaplama yapılması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nce verilen iptal kararı uyarınca "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması.." yönetmeliğinin uygulama alanının kalmadığını, Çalışma Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin hükme esas alınması gerektiğini, uygulanması gereken faiz türünün, davalı ...

AŞ'ye ait aracın ticari nitelikte işletilen kamyonet olması karşısında avans faizi olması gerektiğini, müvekkilinin yaşı ve %19 maluliyeti göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük kaldığını;Davalı ...

Şirketi vekili: Dava konusu kazanın iş kazası olup olmadığının araştırılması, SGK'ye müzekkere yazılarak davacı yanın rücuya tabi bir ödemesi olup olmadığının sorulması gerektiğini, dava konusu kaza yeni genel şartlar döneminde meydana geldiğinden uygulanan progressif rant yönteminin hatalı olduğunu, 1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, hükmedilen geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatı dışında kaldığını, müterafik kusurun araştırılmadığını, kaza tarihindeki verilere göre hesap yapılması halinde müvekkili şirkete karşı temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini.

Davalı ...

AŞ vekili ise: Müvekkili firmanın, müteveffa ...'ya iş güvenliği eğitimini vererek, araç kullanımı için uyulacak kuralların, araç kullanım talimatının bildirdiğini, bu nedenle sorumlu olmadığını, raporda kazanın müteveffanın asli kusuru nedeniyle gerçekleşmesi nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, müvekkili firma işveren olarak üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sürücünün kusurundan sorumlu olmadığını, davacının maluliyet oranının %19 olarak hesaplandığını,

maluliyet oranın düşüklüğü göz önüne alındığında manevi tazminata hükmedilmesinin haksız olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54. maddesi kapsamında açılan davalarda, maddede öngörülen meslekte kayıp oranının belirlenmesinde yargısal uygulamalarda, kaza tarihi itibarıyla ayırım yapılarak,

kaza tarihi 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü. 11/10/2008 tarihi ile 01/9/2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği. 1/9/2013-1/6/2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği. 1/6/2015-20/2/2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri.

20/2/2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak maluliyet raporu alınması gerektiği kabul edilmektedir.Ancak, eldeki dava gibi TBK'nin 54. maddesi kapsamında çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp nedeniyle açılan davalarda, beden ve ruh tamlığının bozulmasının, zarar görenin sanatına veya mesleğine etkisi ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 90. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğu belirtilmiş,

ayrıca bu Kanunda düzenlenmeyen hususlarda TBK'deki haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür.Davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesi bakımından (somut olayda) kaza tarihi itibarıyla yargısal uygulamalarda uygulanması kabul edilen Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğu gibi, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği de yürürlüktedir.

Bu yönetmeliğin (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde. 5510 sayılı Kanunun 107. maddesi hükmüne dayanılarak hazırlandığı belirtilmiş.

"Kapsam" başlıklı 2. maddesinin (1) numaralı bendinde de yönetmeliğin, "5510 sayılı Kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların iş kazası ile meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hâllerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağına," ilişkin usul ve esasları kapsadığı belirtilmiştir.Buna karşılık Özürlülük Ölçütü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde bu Yönetmeliğin, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç,

Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5. maddesine dayanılarak hazırlandığı, yine anılan Yönetmeliğin 2. maddesinde Yönetmeliğin, özürlülere sağlanan haklardan ve verilecek hizmetlerden yararlanmak üzere istenilen özürlü sağlık kurulu raporları ile özürlü sağlık kurulu raporu verebilecek yetkili sağlık kurumlarını ve özürlülerle ilgili sınıflandırma ve ölçütleri kapsadığı düzenlenmiştir.

Buna göre -adli tıp öğretisinde de kabul edildiği üzere- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, amaç ve kapsam olarak tazminat hukuku ilkeleri bağlamında hükümler içerip haksız fiile maruz kalan kişideki travmatik lezyonlar ile birlikte meslek veya iş türü, meslek grup numaraları, iş kolları ve kişilerin yaşlarına yönelik ayrı ayrı cetveller içermekte ve bu itibarla tıbbi kıyas/takdir metoduna elverişli olması nedeniyle bilirkişi/adli tıp uzmanının yorumuna olanak vermektedir.

Buna karşılık Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ise, kişinin maruz kaldığı haksız fiil ve bunun sonucu olarak mesleğinde kazanma gücünü hangi oranda kaybettiğini belirlemekte yeterli olmayıp daha ziyade kişide bulunan sistematik hastalıkları ön plana çıkarmakta, malulen emeklilik, vergi indirimi, bakım ücreti, özel eğitim ve özel donanımlı araç kullanımına yönelik olup tazminat hesabında asıl önem arz eden yaş, sanat, meslek,

meslek grubu gibi faktörlerin hesaplamada değerlendirilmemesinden dolayı tazminatın unsurlarını ve hak edilen tazminatın belirlenmesinde yeterli ve gerekli parametreleri içermediği için yeterli olmamaktadır.Diğer yandan ATK 2. İhtisas Kurulunun 10/08/2020 tarihli raporunda, davacının 19/04/2017 günü geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmesi dolayısıyla tüm vücut engellilik oranının %19 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği belirtilmiş.

04/02/2021 tarihli raporunda ise, davacının 19/04/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle "grup 1" kabul edilerek E cetveline göre meslekte kazanma gücünden %26 oranında kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği bildirilmiş;

hükme esas alınan aktüerya hesap uzmanı bilirkişinin raporunda ise davacının 19/04/2017 günü geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %19 maluliyeti olduğu,

sürekli sakatlıktan kaynaklanan maddi tazminatın bu oran üzerinden hesaplanarak hükmedildiği anlaşılmıştır.Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ATK 2. İhtisas Kurulunun 04/02/2021 tarihli raporuna göre davacının,

19/04/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre meslekte kazanma gücünden % 26 oranında kaybettiği kabul edilerek,davacının sürekli sakatlıktan kaynaklanan zararına ilişkin Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenecek tazminat hesabı dikkate alınması gerekirken yazılı biçimde uygulama yapılmasında isabet görülmemiştir.Bununla beraber,

dosyada yer alan SGK müzekkere cevabından davacının geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle 19/04/2017 ve 06/05/2018 tarihleri arası için 15.637,04 TL geçici iş göremezlik ödendiği belirtilmiştir. Ancak, SGK'nın bu müzekkere cevabından ödemenin rücuya tabi olup olmadığı anlaşılamadığı gibi Mahkemece mahsup edilip edilmeyeceğinin değerlendirilmediği görülmüştür.

Bu itibarla, davalı Sigorta Şirketinin bu husustaki istinaf itirazı yerindedir.Yine, davacının kaza öncesine ait son SGK kaydına göre geliri (1.846,42 TL brüt) asgari ücretten fazla olmasına rağmen, bilirkişi raporunda tazminat hesabında davacının gelirinin asgari ücret esas alarak hesaplanması ve bu şekilde düzenlenen raporun hükme esas alınması doğru olmamıştır.Bu durumda, davacı için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen %26 kalıcı maluliyet oranı dikkate alınarak,

davacıya yapılan ödemenin rücuya tabi ödeme olup olmadığı belirlenerek ve davacının kaza öncesine ait son SGK kaydına göre belirlenen geliri esas alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant formülüne göre yeniden aktüerya bilirkişi raporu alınması gerektiğinden, dosyanın Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca, davacı vekili, davalı sigorta şirketine başvurusunu yaptıktan sonra verilen olumsuz yanıt üzerine dava açtığına göre KTK'nin 97. maddesindeki başvuru koşulunun yerine getirildiğinin kabulü ile davalı sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasının,

diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. Ancak kazaya sebebiyet veren ...plakalı araç ticari nitelikte kamyonet olduğundan davacının talebi gibi avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmamış,Dairemizce verilen kaldırma kararının niteliği itibarıyla davalılar ... Şirketinin ve ...

AŞ'nin, Mahkemece rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin değerlendirme yapılmadığı yönündeki itirazı dışındaki istinaf itirazları bu aşamada değerlendirilmemiştir.