İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/1104 K.2023/1708

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, zararın sigorta teminatı kapsamında karşılanacağına ilişkin yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle; destekten yoksun kalma tazminatının konusunun, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarar olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/6/2011 gün ve 2011/17-142 (E) - 2011/411 (K) sayılı kararında desteğin mirasçılarının üçüncü kişi sıfatıyla araç sigortacısından tazminat talep edebileceğinin belirtildiğini, bu duruma göre olayın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olan ölenin hak sahibi davacı eş bakımından, destekten yoksun kalma tazminat oranlarının ve poliçe limiti ile sınırlı nihai ve gerçek zararları kapsadığını,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3'üncü maddesi kile A.5'inci maddesinin "ç" bendine göre üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararlarının ölüm teminatı kapsamında olduğunu, somut olayda işletenin eylemlerinden sorunlu olduğu sürücü miras bırakanın üçüncü kişi olarak kabulü olanağı bulunmadığını, miras bırakan sürücünün ister kendi kusuruyla, isterse bir başkasının kusuruyla ölmüş olmasının destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarara neden olduğunu, bu zararın gerek kanan gerekçe poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmadığından,

desteğin kusurunun olmasının etkili bir unsur olarak kabul edilemeyeceğini, davanın reddi kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararın kaldırılması talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava dosyasına eklenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi, trafik kolluğu tarafından düzenlenen "Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" ile nüfus kaydı içeriğine göre, davacı ...'nun eşi olan sürücü ...'nun yönetimindeki davalı ...

AŞ'ye 11/3/2019 başlangıç, 11/3/2020 bitiş tarihleri arasında ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobil ile dava dışı sürücü ... yönetimindeki dava dışı ... AŞ'ye ZMSS poliçesi ile sigortalı kamyonetin 20/12/2019 günü çarpışması sonucu meydana gelen kazada, davacı ...'nun desteği olduğu ileri sürülen ...'nun öldüğü konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun; dava dışı işleten ... ile sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otomobilin ZMSS poliçesini düzenleyen davalı ...

AŞ'nin, poliçenin yürürlükte olduğu tarihte meydana gelen kaza nedeniyle, ZMSS poliçesini düzenlendiği otomobilin sürücüsü ...'nun ölümü nedeniyle ortaya çıkan destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olup olmadığına ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 91’inci maddesi gereği, KTK'nin 85’inci maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1425’inci maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir.1/6/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Yeni Genel Şartlarının A.6'ncı maddesinin (c) bendinde "İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri" ve (d) bendinde "Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin,

sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır. Anılan Genel Şartların C.11'inci maddesinde ise yeni Genel Şartlar'ın yürürlük tarihi olan 1/6/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere ya da meydana gelen kazalara uygulanacağı belirtilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın A.3'üncü maddesine ve A.5'inci maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin, sigorta sözleşmesinin dışında mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir.

İşletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün üçüncü kişi olarak kabul edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, aracın maliki olan işletenin, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, ZMSS'nin ise; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve KTK'nin 91'inci maddesinin 1’inci fıkrası uyarınca yapılması zorunlu bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada davalı ... AŞ ile dava dışı ... arasında ... plakalı otomobile ilişkin ZMSS poliçesi 9/3/2019 günü akdedilmiş; davacının desteği olduğu ileri sürülen ... ise yönetimindeki davalıya ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobille 20/12/2019 günü seyir halinde iken meydana gelen trafik kazası sonucu ölmüştür.

Bu nedenle davalı ... şirketinin sorumluluğunun kapsamı, 1/6/2015 günü yürürlüğe giren ve ZMSS poliçesinin akdedildiği tarihte yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davalı ...

AŞ, ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı otomobilin karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına neden olması durumunda, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı sürücüsünün kusuru oranında, sürücüsü ile birlikte müteselsil sorumlu olup ZMSS poliçesi de işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu teminat altına almaktadır.

Diğer bir anlatımla işleten, sürücünün kusuruyla üçüncü kişilere verdiği zarardan sorumlu olup ZMSS sigortacısı da işletene isabet eden sorumluluğu poliçede öngörülen limit dahilinde teminat altına alır. Eldeki davada davalıya ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin sürücüsü ..., ZMSS teminatının kapsamı bakımından üçüncü kişi değildir.

Bu itibarla, trafik kazası nedeniyle oluşan zararı ZMSS poliçesiyle teminat altına alınan üçüncü kişi olmayan sürücü ...'nun desteğinden yoksun kaldığı ileri sürülen davacının, trafik kazası nedeniyle uğradığı destekten yoksun kalma zararını davalı ... şirketinden talep etme hakkı bulunmamaktadır. [Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20/4/2021 gün ve 2021/17(4)-86 (E) - 2021/516 (K) sayılı kararı]

19/12/2023