İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/1516 K.2024/751

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davamı ile davalı arasında müvekkiline ait ... plakalı araca ilişkin olarak 04/08/2015 tarihinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigorta prim bedelinin aynı gün müvekkili tarafından ödendiğini ve yine aynı gün saat 12.00 sıralarında ... Mahallesi ...

Caddesi üzerine park ederek aracın yanından ayrıldığını, yaklaşık 1 saat sonra döndüğünde aracını yerinde bulamadığını ve karakola başvurduğunu, araca ait kontak ve yedek anahtarların müvekkilinde, ruhsat ve müvekkilinin oğlunun nüfus cüzdanının ise araçta kaldığını, sigorta teminatı kapsamında müvekkilinin zararının giderilmesi için davalı şirkete başvurulmasına rağmen ödeme yapılmadığını, davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hırsızlık olayının gerçekleşmesinden sonra davalı şirket uhdesinde kasko poliçesi düzenlendiğini, bu durumda davalı şirketin davacı tarafa herhangi bir tazminat ödeme borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda 2018/824 Esas - 2019/1238 Karar sayılı kararla "Davanın kısmen kabul, kısmen reddine, İstanbul ...

İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında 50.425 TL asıl alacak ve 14,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.439,59 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, fazlaya dair istemin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, Dairemizce 2019/5097 Esas - 2022/966 Karar sayılı kararla soruşturma dosyasının akıbeti araştırılarak sonuca göre karar verilmesi amacıyla mahkeme kararının HMK'nin 353/1-a/6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.Dairemiz kaldırma kararından sonra mahkemece kaldırma kararındaki hususlar doğrultusunda işlem yapılmış ve ilk derece mahkemesince bu kez "Davanın kısmen kabul, kısmen reddini, İstanbul ...

İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında 50.425 TL asıl alacak ve 14,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.439,59 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, şartları oluşmayan icra inkar tazminat bedelinin reddine, fazlaya dair istemin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunan davalı vekili dilekçesinde özetle; dosyada mübrez bilirkişi raporunda bilirkişilerin dava konusu aracın çalındığı iddiasına şüphe ile yaklaştıklarını, aracın çalınmış olduğu kanaatine varamadıklarını, ancak rapordaki görüşe rağmen mahkemece raporun aksine karar verildiğini, dava konusu poliçenin 04/08/2015 günü saat 10.08'de tanzim edildiğini, yargılamanın başından beri, iddia edilen çalınma olayının 04/08/2015 günü saat 12.00'da gerçekleşmediğini, belirtilen gün ve saatin, aracın (sözde) çalındığının değil, davacı tarafından çalındığının öğrenildiği tarih ve saat olduğunu,

davacının iki ayrı yazılı beyanda bulunarak aracı bir gün önce 03/08/2015 günü saat 12:00'de çalınan yere bıraktığını ifade ettiğini, bu beyan çerçevesinde dava konusu aracın 03/08/2015 günü saat 12.00 ila çalındığının öğrenildiği 04/08/2015 günü saat 12.00'a kadar herhangi bir zaman diliminde çalınmış olması gerektiğini, bu durumda 04/08/2015 günü saat 10.08'de poliçe tanzim edilirken aracın çalınmış olduğunun mutlak olmadığını, dolayısıyla aracın, (sözde) çalınan yere bırakıldığı 03/08/2015 günü gündüz saat 12.00’den, dava konusu poliçenin tanzim edildiği 04/08/2015 günü saat 10.08’e kadar olan sürede çalınmasının pekala mümkün olduğunu,

üstelik bu zaman diliminde araçların çalınmasının bir hayli uygun olduğu gece vaktinin de söz konusu olduğunu, aracın çalınma saati belirli olmadığı gibi gündüz vakti çalınmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çalınmanın öğrenilmesinden 2 saat önce poliçe tanzim etmesinin iyi niyet kurallarına açıkça aykırı olduğunu, sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ettiğinin açık olduğunu, açıklanan nedenlerle sigortalı rizikonun gerçekleştiğine ilişkin doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmediğini,

ispat yükü yer değiştirerek doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmeyen ve iyiniyet kurallarına aykırı hareket eden davacı sigortalıya geçtiğini, davacı sigortalının da dosyadaki mevcut delillerle hasarın teminat kapsamında kaldığını ispatlayamadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, davalı şirkete kasko sigortalı aracın çalındığı iddiası ile kasko bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya dayanak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı borçlu aleyhine 55.000 TL asıl alacak, 108,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 55.108,49 TL alacağa yönelik olarak 09/11/1015 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine eldeki davanın süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince alınan 03/09/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davaya konu aracın 04/08/2015 günü saat 12.00 ve sonrasında park halindeyken çalındığı kanaatine varılması halinde dava konusu aracın olay tarihi itibarıyla kasko değerinin 50.425 TL olduğu tespit edilmiştir.

Somut olayda, davacıya ait ... plakalı aracın davalı nezdinde 04/08/2015- 04/08/2016 başlangıç-bitiş tarihli ... tüm oto sigorta poliçesi ile sigortalandığı, poliçede başlangıç saatinin 10:08 olarak belirtildiği, davacının Gültepe Polis Merkezinde 04/08/2015 tarihinde verdiği ifadesinde aracını 04/08/2015 günü saat 12.00 sıralarında ... mahallesi ... caddesi üzerine park halinde bıraktığını, aynı gün saat 13:00 sıralarında aracı bıraktığı yere geldiğinde bulamadığını, tanık yada kamera görüntüsü olmadığını beyan ettiği, davalı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan, davacının sigorta şirketine verdiği 11/09/2015 tarihli yazılı beyanda,

aracı ikametine yakın olan ... No:... önüne 03/08/2015 günü gündüz saat 12.00 sıralarında bıraktığını, 04/08/2015 günü saat 12:00 sıralarında oğlunu aradığında aracın yerinde olmadığını söylediğini belirtmiştir. Dava konusu aracın çalınması ile ilgili yürütülen soruşturmada şüphelisinin belli olmaması nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca 2015/104668 soruşturma sayılı dosyası üzerinden 26/08/2015 tarihinde daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekil de değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

Sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Davalı tarafça kasko poliçesi düzenlenmeden önce aracın çalınmış olabileceği ileri sürülmüş ise de soruşturma dosyası, davacı tarafça sigorta şirketine yapılan başvuru evrakları ve tüm dosya içeriğine göre davaya konu aracın sigorta sözleşmesi düzenlenmeden önce çalındığına dair dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşılmakla, rizikonun teminat içinde gerçekleştiğinin kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.