İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/191 K.2023/893

Taraflar arasında görülen davada verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkiline ait ... plakalı aracın 05/09/2021 tarihinde trafik kazasına karıştığını, aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortasının bulunduğunu, davalı tarafça aracın rayiç bedeli 207.000 TL olarak belirlenerek kazalı hali ile ...

AŞ isimli firmaya devredildiğini, bu firma tarafından müvekkile 115.860 TL ödeme yapıldığını, ancak sigorta şirketinin bakiye 91.140 TL tazminat bedelini ödemediğini, taraflar arasında düzenlenen ibraname ve temlikname başlıklı belgenin son cümlesinde, ibranamenin tazminat bedelinin ödenmesi durumunda geçerlilik arz edeceğinin yazılı olduğunu, mütabakatname imzalandıktan sonra yapılan araştırmada aracın rayiç değerinin 250.000 TL ile 450.000 TL arasında değiştiğinin görüldüğünü, bu durumun, dürüstlük kurallarına uymadığını, gabin halinin mevcut olduğunu,

edimler arasında açık nispetsizlik bulunduğunu belirterek ibraname ve temlikname başlıklı sözleşmenin sigorta şirketinin sorumluluklarını yerine getirmemesinden dolayı geçersiz sayılmasına ve ödenmeyen bakiye tazminat bedelinden şimdilik 10 TL'sinin ticari kredilere uygulanan faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, "... taraflar arasındaki ibranamenin hükümlerinin tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, davacının iddia ettiği TBK 20, 28,KTK 111 madde şartları oluşmadığı, bununla birlikte ibranamenin geçerliliğinin ödeme yapılması şartına bağlandığı, dava açıldığında bakiye ödemenin henüz yapılmamış olduğu, yargılama sırasında yapılan ödeme ile ibranamenin geçerlilik taşıdığı, bu iki talep yönünden (ibranamenin geçersizliğinin tespiti ve bakiye 23.000 TL sigorta tazminatı ödenmesi talebi) davanın konusuz kaldığı, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği,

bu nedenle 230.000 TL üzeriden yargılama gideri ile masrafların davalı üzerinde bırakılması gerektiği" denilmek suretiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili, davacı tarafın ön inceleme duruşmasından bir gün önce ibranameye konu bakiye para miktarını ödediğini, gerekçeli kararda, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği hususu açıklanmış olmasına rağmen, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf lehine hükmedildiğini belirterek kusurlu hareketleri ile dava açılmasına sebebiyet veren davalının, ön inceleme duruşmasından önce talep edilen miktarı ödemesi suretiyle konusuz bıraktığı davada,

gerekçeli karardaki çelişkinin giderilmesi amacıyla İDM kararının istinafen kaldırılarak bu konuda karar verilmesi talebinde bulunulmuştur.Taraflara arasında sigorta tazminatına ilişkin mutabakatname düzenlendiği, mutabakatnamenin geçerliliğinin ödeme yapılmasına bağlandığı, ancak mutabakata konu bakiye tazminat tutarının ödenmemesi üzerine eldeki davanın açıldığı, her ne kadar, TBK 20, 28, KTK 111. madde şartları oluşmamış ise de; sigorta şirketinin, vade olmadığından ötürü ibranamenin imzalandığı tarihte derhal ödemesi gereken bakiye tazminatı ödememek suretiyle. bu davanın açılmasına sebebiyet verdiği,

dava açıldıktan sonraki aşamada ise ön inceleme duruşmasından bir gün önce bakiye tazminat tutarının ödendiği ve mahkemece davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine dair yer olmadığına karar verildiği ve konusuz kalmaya dair istinaf itirazı olmadığı nazara alındığında, mahkeme gerekçesinde de açıklandığı üzere davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği ve vekalet ücretiyle yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulması gerektiği halde, gerekçeye aykırı bir şekilde vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmış olması doğru olmamıştır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu yerindedir.

Kabule göre de sözleşmenin geçersizliğinin tespiti talebiyle bakiye tazminat tutarının ödenmesi taleplerinin birbirinden bağımsız farklı iki talep olmadığı, zira, her eda hükmünün bir tespit hükmüne dayanması gerektiği, bir başka ifadeyle, tahsil kararı verilebilmesi için sözleşmenin geçersizliğinin tespitine karar verilmiş olması gerekeceği, dolayısıyla bakiye tazminat tutarını aşar şekilde ibranameye konu miktarın tamamı uyuşmazlık konusuymuş gibi bunun üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.

HMK 353/1-b/2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilipte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür. O halde, davanın konusuz kalmasına sebep olan 91.140 TL üzerinden vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.