İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/494 K.2025/195

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, sürücüsü davalı ...'un yönetimindeki ... plakalı otomobilin Kozyatağı bağlantısı, Sahrayıcedit yol ayrımında seyir halinde iken, davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde yolda çalışmayı gösteren ışıklı levha arkasında işaretçi olarak çalışan davacıların desteği ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde her bir davacı için 100 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 100 TL cenaze gideri tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, ceza davasının bekletici sorun yapılması gerektiğini belirterek, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat davasının kabulüne, davacı ... için 210.649,63 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... için 305.931,14 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.200 TL cenaze ve defin masrafının davalı ...'dan tahsil edilerek adları geçen davacılara verilmesine; davacı ... için 175.827 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... için 254.173 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.200 TL cenaze ve defin masrafının davalı ...

Sigorta AŞ'den tahsil edilerek adı geçen davacıya verilmesine; davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...

Sigorta AŞ vekili dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporu tebliğ edilmeden hüküm kurulması suretiyle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini; davaya konu olayın iş kazası olduğu gözetilerek kusur durumunun da buna göre incelenmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen veya ödenecek paranın hesaplanacak tazminattan tenzili gerektiğini; kaza ile ölüm arasındaki nedensellik bağının ispatlanmasını talep ettiklerini.

Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 gün ve 2019/40 (E) - 2020/40 (K) sayılı iptal kararının uygulama alanı bulunmadığını; davayı kabul anlamına gelmemesi koşuluyla, yeniden tazminat hesaplanması durumunda, asgari ücretin esas alınarak TRH 2010 Yaşam Tablosu ile 1,8 teknik faizin kullanılmasını talep ettiklerini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde, işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin herhangi bir neden ileri sürmeden, yalnızca davaya konu trafik kazasına ait olgulara yer vererek, destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze, defin gideri tazminatı talebinde bulunduğunun anlaşılması karşısında, eldeki davanın Sigorta Hukukundan kaynaklanan maddi tazminat davası olarak kabul edilip asliye ticaret mahkemesinde görülerek sonuçlandırılmasında isabetsizlik görülmemiş;

...'ın 4/8/2021 günü meydana gelen davaya konu trafik kazasında öldüğünün, istinaf edilmeksizin kesinleşen İstanbul Anadolu 8'inci Asliye Ceza Mahkemesinin 24/5/2022 gün ve 2021/115 (E) / 2022/733 (K) sayılı kararı içeriğiyle kanıtlanması karşısında, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin dilekçesinde ileri sürdüğü bu konuya yönelen istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.

HMK'nin 27'nci maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı; davanın taraflarının hak arama özgürlüklerini ve savunma haklarını en iyi biçimde kullanabilmeleri, dava ile ilgili bütün belge ve bilgileri bilmelerini kapsayan yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunması hakkı ile tarafların uyuşmazlık konusu ile ilgili her türlü iddia, savunma ve ispat hakkından ve mahkemenin taraflarının iddia ve savunmalarını dikkate alma ve gerekçeli karara bağlama zorunluluğu ögelerinden oluşur.

Anılan maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere Anayasanın 36'ncı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin ise 6'ncı maddesinde düzenlenen ve adil yargılanma hakkının en önemli öğesi olan, iddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak; tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit biçimde kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır.

Hâkim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Hukuki dinlenilme hakkı kapsamında bilirkişi raporunun birer örneği, HMK'nin 280'inci maddesi uyarınca duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilir.

Böylece adil yargılanma hakkına sahip taraflara 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36'ncı maddesinde öngörüldüğü biçimde meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkını kullanması tanınmış olur.

Dava dosyasının incelenmesinde ise, kusur bilirkişisi ve aktüerya hesap uzmanı bilirkişi tarafından birlikte düzenlenen ve hükme esas alınan 27/9/2022 tarihli raporun, HMK'nin 280'inci maddesinin buyruk niteliğindeki hükmüne karşın, davalı ...

Sigorta AŞ vekiline tebliğ edilmeden nihai kararın verildiği; böylece bilirkişi raporu tebliğ edilmemesi suretiyle HMK'nin 281'inci maddesinin 1'inci fıkrasında öngörülen bilirkişi raporuna karşı itiraz hakkını kullanma olanağı tanınmayan davalı ... Sigorta AŞ'nin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Kararın kaldırılma gerekçesine göre, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin dilekçesinde ileri sürdüğü diğer istinaf nedenleri inceleme dışı bırakılmıştır.