İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/42 K.2024/864

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...

Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı sayılı İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü (İETT) otobüsü ile seyir halinde iken durağa gelmeden yol arasında yolcu müvekkilinin iç kapıdan inerken davalı sürücünün dikkatsizliği sonucu müvekkilinin düştüğünü, kaza sonucunda müvekkilinin ağır olarak yaralandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.300 TL maddi,

150.000 TL manevi (davalılar ... ve İETT'nin manevi tazminattan sorumlu olmak kaydı ile) olmak üzere toplam 151.300 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde, ibrazı zorunlu belgelerin sunulmamasından dolayı geçerli bir başvuru olmaması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini savunmuştur. Davalılar ... ile ... vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile, davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, davacı için takdiren 10.000 TL manevi tazminatın davalı ... ve İstanbul Eletrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü yönünden kaza tarihi olan 21/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; raporlar arasında çelişki olduğunu, davalı şirket ile yargılama gideri, maddi tazminat ve vekâlet ücreti konusunda sulh olunmasına rağmen mahkemece davalı sigorta şirketi aleyhine vekâlet ücretine hükmolunduğunu belirterek, davalarının tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan ihtiyari arabuluculuk sonucunda müvekkili ile sulh olunduğu ve her türlü talepten feragat edildiğini belirterek, müvekkil sigorta şirketi aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; harekete geçmek üzere olan otobüsün yanından ayrılmamış olan davacının kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; olayın meydana gelmesinde müvekkili idarenin ve diğer davalı sürücünün kusurunun bulunmadığını, kazada kusuru olan davacının tazminat isteme hakkının bulunmadığını, tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece hükme esas alınan 16/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı İETT otobüsü ile yerleşim yerinde gündüz vakti seyir halinde iken olay yerine geldiğinde mahal özelliklerini, aracının yol üzerindeki duruş konumunu, otobüsün fiziki özelliklerini,

görüş açısını ve inen yolcuları da dikkate alarak yeterli ve gerekli ayna kontrolü yaptıktan sonra kontrollü şekilde harekete geçmediği ve otobüsün orta kapısından inerek yürüyüp sağ ön kısımdan geçiş için yola girmek isteyen yayaya çarpması sonucu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 47/d maddesini ihlal ettiği olayda %10 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'ın indiği otobüsün konumunu da dikkate alarak otobüsten uzaklaşıp otobüsün hareket alanı dışında bulunmadığı, otobüse yakın konumda ek sağ ön kısımdan yola girmek istediği,

otobüsten korunma tedbiri almayarak can güvenliğini tehlikeye düşürdüğü ve KTK'nin 68/c, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 138/d maddelerini ihlal ettiği olayda %90 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup hükme esas alınan rapor dosya kapsamı, olayın oluş şekli, Kaza Tespit Tutanağına uygun olup bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir.

KTK'de manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır.

TBK'nin "manevi tazminat" başlıklı 56/1. maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, dosya kapsamı, davacıların vefat eden desteklere yakınlığı, kusur oranı ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları değerlendirilerek, manevi tazminat müessesinin amacı ve hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak,

takdir edilen manevi tazminat miktarının bir miktar az olduğu anlaşılmakla, bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerindedir.Davacı taraf ile davalı sigorta şirketi arasında maddi tazminat bakımından 08/05/2023 tarihli uzlaşma tutanağı düzenlenmiş ve tutanakta davacı tarafça faiz, masraf ve vekâlet ücreti dahil tüm ferilerinden feragat ettiklerini, arabuluculuk ücreti yönünden davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağını kabul ettikleri anlaşılmıştır.

Bu durumda davalı sigorta şirketinin aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi, davalı araç işleten ve araç sürücüsünün manevi tazminat yönünden kurulan hükümde reddedilen kısım için tek bir vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi de hukuka aykırıdır.

KÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... vekili ve davalı İETT vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurularının, HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, B-Davalı ...

Sigorta AŞ vekili ile davacı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davanın kısmen kabulüne, 2-Davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, 3-Davacı için 75.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 21/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.123,25 TL karar harcından peşin alınan 516,77 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.606,48 TL karar harcının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından sarf edilen 4.999,25 TL'den (bilirkişi ücreti, tebligat gideri, müzekkere gideri, dosya ücreti) davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.478,14 TL'sinin davalılar ... ve İETT'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 516,77 TL peşin harç olmak üzere toplam 597,47 TL harcın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, 7-Davalı ... tarafından yapılan 150 TL (tebligat ve müzekkere gideri) yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 74,35 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ye verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Arabuluculuk ücreti 1.600 TL'nin davalı ...

Sigorta AŞ'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 9-Kabul edilen manevi tazminat davası yönünden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davalılar ....ve İETT'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile vekille temsil edilen davacıya verilmesine, 10-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile vekille temsil edilen davalılar ... ve ...'ye verilmesine, 11-Davalı ...

Sigorta AŞ sulh protokolü kapsamında vekâlet ücreti talep etmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 12-Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nin 333.maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

C-İstinaf İncelemesi Bakımından: 1-Davacı ve davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 10.335,30 TL istinaf karar ve ilam harcından, davalılar ... ve ... tarafından peşin yatırılan toplam 5.167,82 TL istinaf karar ve ilam harcı mahsup edilerek,

bakiye 5.167,48 TL istinaf karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf aşamasında davacı tarafından sarf edilen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta AŞ tarafından sarf edilen 738 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ...