İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/493 K.2025/1195

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı...'ın yönetimindeki, davalı ...

AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesiyle sigortalı ... plakalı araçla seyir halinde iken 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 56/1-A maddesine aykırı davranmak suretiyle neden olduğu kazada, ... plakalı motosikletle seyir halindeki polis memuru ...'in öldüğünü belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze giderlerinin tahsiline, davalı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için de 20.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

18/12/2019 günü sunduğu bedel artırım dilekçesi ile davacı ... için talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı 36.684,89 TL'ye, davacı ... için talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatını ise 34.367,56 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; cenaze ve defin giderlerinin sigorta kapsamında olmadığını belirterek, toplanmasını istediği kanıtları bildirmiş, davanın reddini savunmuştur. Davalılar ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın herhangi bir etkisinin olmadığını, kazanın havanın yağışlı olmasından ve ölenin trafikte dikkatsiz biçimde hızlı seyretmesinden kaynaklandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç için maddi ve bedeni ayrımsız 75.000,00 TL limitle sınırlı olarak İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası teminatı verildiğini belirterek toplanmasını istediği kanıtları bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesinin 25/6/2020 gün ve 2015/537 (E) - 2020/353 (K) sayılı kararıyla, davacı ...'in maddi tazminat davasının kabulüne, 36.864,89 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar..., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek adı geçen davacıya verilmesine; davacı ...'in maddi tazminat davasının kabulüne, 34.697,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar..., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...

AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek adı geçen davacıya verilmesine; cenaze defin giderine ilişkin maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 1.000,00 TL cenaze defin gideri tazminatının, davalılar..., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine; davacılar ... ve ...'in İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini düzenleyen davalı ...

Sigorta AŞ'ye karşı açtıkları maddi tazminat davasının reddine; davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar..., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek, adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; davacı ...'in manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar..., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...

Sigorta AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek, adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; davalılar ... AŞ vekili ve ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile... vekilinin istinaf başvuruları üzerine Dairemizin 7/3/2023 gün ve 2020/2403 (E) - 2023/355 (K) sayılı kararıyla, ilk derece mahkemesinin nihai kararının, ölen davacı ...'in mirasçılarına davaya devam edip etmeyecekleri konusunda uyarıyı içeren davetiye tebliğ edilmesi, adı geçen davacının mirasçılarının davaya devam etmeleri durumunda ise ölen davacıya ödenen nakdi tazminatın maddi ve manevi tazminattan hangisi için ödendiğinin Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde sözü edilen "nakti tazminat komisyonu"nun tazminata ilişkin dosya örneği de celp edilip incelenerek,

hangi tür tazminat için ödeme yapılmış ise mahkemece hükmedilen aynı tür tazminattan indirilmesi, nakdi tazminatın maddi ve manevi tazminattan hangisi için ödendiğinin saptanamaması halinde ise hakkaniyet ilkesi gereğince nakdi tazminat ödemesinin takdiren %50’sinin maddi tazminat, %50’sinin de manevi tazminata karşılık yapıldığı kabul edilerek,

davacı ... için hesaplanacak maddi ve manevi tazminattan bu miktarların mahsubu ile belirlenecek bakiye tazminata karar verilmesi gerektiği belirtilerek kaldırılmasına karar verilmiştir.Dairemizin anılan kararından sonra sürdürülen yargılamada ise, davacı müteveffa ... vekili tarafından 13/12/2023 günü sunulan dilekçe ile adı geçen davacının mirasçıları ..., ..., ..., ... ve ...'in davaya dahil edilmeleri talep olunarak, dilekçe ekinde Çarşamba Sulh Hukuk Mahkemesinin 19/12/2022 gün ve 2022/3022 (E) - 2022/2703 (K) sayılı miras bırakan ...'in mirasçılarını gösterir veraset ilamı ve vekâletname sunulmuştur.

İlk derece mahkemesince de, davacı ...'in davalılar ... AŞ, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... Sigorta AŞ'ye karşı açtığı destekten yoksun kalma tazminatı taleplerin reddine; davacı (mütevefa) ...'in davalılar ... AŞ, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... Sigorta AŞ'ye karşı açtığı destekten yoksun kalma tazminatı taleplerin reddine. 1.000 TL cenaze ve defin gideri tazminatının davalılar ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ...

AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine. 15.000 TL manevi tazminatın davalılar ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... Sigorta AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek davacı müteveffa ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine. 15.000 TL manevi tazminatın davalılar ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ...

Sigorta AŞ'den müteselsilen tahsil edilerek davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı ... ile davacı müteveffa ... mirasçıları vekili dilekçesinde özetle; destekten yoksun kalma ve maddi tazminat taleplerinin reddine ilişkin kararın hatalı olduğunu, zira Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından aileye ödenen ve hiçbir biçimde destekten yoksun kalma tazminatına dahil edilemeyecek olan paranın, ölen ...'in ailesine yardım niteliğinde olduğunu, bilirkişi raporunun bu haliyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40'ıncı Hukuk Dairesinin 2020/2403 (E) sayılı ilamı kapsamındaki eksiklikleri gidermediğini;

varsayıma dayalı kararın sonucunda destekten yoksun kalma ve maddi tazminat talepleri reddedilen müvekkilleri davacıların pek aşırı vekâlet ücretiyle karşı karşıya kaldıklarını; bir an için kabul edilecek olsa dahi, vekâlet ücretine ilişkin verilen kararında hatalı olduğunu, Yargıtay kararlarından da anlaşılacağı gibi vekâlet ücretine ilişkin ayrı ayrı karar verilmesinin ve nispi vekâlet ücretine hükmolunmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Aktüerya hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 16/9/2019 tarihli raporda davacı ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 82.530,55 TL, davacı müteveffa ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 88.527,68 TL; davalı işleten ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait ... plakalı otomobil ... poliçesini düzenleyen davalı ...

AŞ tarafından davacılara 7/4/2015 günü ödenen 71.3065,92 TL maddi tazminatın güncellenerek mahsubundan sonra davacı ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 34.367,36 TL, davacı müteveffa ...'in maddi zararının ise 36.864,89 TL olduğu belirtilmiş; hükme esas alınan aktüerya uzmanı bilirkişi raporunda ise, davacı ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 64.660,48 TL, davacı müteveffa ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 26.585,28 TL olarak hesaplanmış.

EGM tarafından davacı ...'e ödenen 39.465 TL'nin yarısı 19.582,73 TL'nin, davacı müteveffa ...'e ödenen 39.465 TL'nin de yarısı 19.582,73 TL'nin mahsubunun ardından, davacı ...'in destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının 45.077,75 TL, davacı müteveffa ...'in destenken yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararının ise 7.002,55 TL olduğu, buna göre ... poliçesini düzenleyen davalı ...

AŞ tarafından davacılara 7/4/2015 günü 71.306,92 TL ödenmesi suretiyle davacıların toplam zararının %136,92 oranında aşılarak karşılandığı belirtilmiştir.Diğer yandan ilk derece mahkemesinin gerek 25/6/2020 gün ve 2015/537 (E) - 2020/353 (K) sayılı nihai kararıyla, gerekse Dairemiz kararından sonra sürdürülen yargılamada verilen 7/11/2024 gün ve 2023/310 (E) - 2024/689 (K) sayılı nihai kararında davacılar ... ve ... lehine ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

Dairemizin 7/3/2023 gün ve 2020/2403 (E) - 2023/355 (K) sayılı kararında da açıklandığı gibi, EGM tarafından tazminatın ödendiği tarihte yürürlükte olan 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un 6'ncı maddesi ile Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 11'inci maddesi hükümlerine göre, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olarak bu kanun hükümleri uyarınca ödenen maddi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı, yargı mercilerinde maddi ve manevi zararların karşılığı olarak kurumların ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında göz önünde tutulacaktır.Açıklanan yasal düzenlemeye göre,

ilk derece mahkemesi tarafından davacılara 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca ödenen tazminata ilişkin EGM'den getirtilen belgelerin incelenmesinde ise ödenen paranın hangi tür tazminat için ödendiğine ilişkin açıklamaya yer verilmediği dikkate alındığında, hakkaniyet ilkesi uyarınca ödenen nakdi tazminatın %50'sinin maddi tazminata, %50'sinin ise manevi tazminata karşılık ödendiği kabul edilerek uygulama yapılması gerekmesine karşın, yukarıda açıklandığı gibi, EGM tarafından ödenen tazminatın %50'sinin manevi tazminattan mahsup edilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla dava dışı EGM tarafından davacılara 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca ödenen tazminatların, her bir davacı lehine, gerek aktüerya hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 16/9/2019 tarihli raporunda, gerekse hükme esas alınan raporda yer verilen destekten yoksun kalma tazminatlarından mahsubunun ardından, bakiye destekten yoksun kalma tazminatı kalmadığından,

davacıların destekten yoksun kalma tazminatları taleplerinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Ancak, davalılardan aynı sebebe dayanarak destekten yoksun kalma tazminatının müteselsilen tahsiline karar verilmesini isteyen davalıların, reddine karar verilen bu taleplerinden dolayı ayrı ayrı tek vekâlet ücretinden sorumlu tutulmaları gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.