İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1367 K.2021/1612

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında, davalı borçlu şirketin muhabir olduğu fuar taşıma sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşme yükümlülükleri yerine getirilerek 04.06.2018 tarihinde ... /İngiltere'de yapılacak fuarda sergilenecek malzemelerin dava dışı... Tic. Ltd.

Şti’nin muhabiri olan, davalı şirkete teslim edildiğini, ancak davalının fuarda sergilenecek malzemeleri fuar zamanı hazır etmeyerek yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin uğramış olduğu zarardan asıl ve fiili taşıyıcıların birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, alacağın tahsili için girişilen icra takibinin davalının yetkiye ve borca itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığını, takibin ve davanın yetkili yerde açılmadığını, İzmir Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, davacı ile dava dışı ... firması arasında davacıya ait bir kısım emtianın Birmingham/İngiltere’ye taşınması hususunda anlaşma yapıldığını, taşıma işini dava dışı ... firmasına karşı üstlenen müvekkilinin fiili taşıma işini ise, dava dışı...

Ltd Şti’ne yaptırdığını, taşıma esnasında, müvekkilinin dava dışı ... firmasına ulaşamadığını, navlun ödemelerin yapılmadığını, davacının navlun bedeli ve masraflarını karşılama talebi üzerine taşıma işinin yapıldığını, emtianın yurt dışındaki alıcının emrine verildiği halde, davacının talimatı üzerine emtianın Türkiye’ye geri getirildiğini, somut olaya CMR hükümlerini uygulanması gerektiğini, süresinde yapılmış ihbarın bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada, uyuşmazlık geç taşıma nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın davalıdan tahsiline ilişkin olduğu, davalının davacı ile aralarında sözleşmesel ilişki olmadığı, davalının alt taşıyan olarak davacının nakliye işlerini yaptığı, davacının da müvekkil ile davalı arasında nakliye sözleşmesi olmadığını beyan ettiği göz önüne alındığında yetkili icra dairesi davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki İzmir İcra Dairesi olup yetkili icra dairesinde takip yapılması dava şartı olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; bir icra takibinde borçlu sayısı birden fazla ise, icra takibi bunlardan birinin yerleşim yerindeki icra dairesinde yapılabileceğini (HMK m. 7,I), dava konusu takibin dava dışı borçlu International ... Tic. Ltd. Şti.'ne ve hem de davalı aleyhine başlatıldığını, dava dışı ... firmasının adresinin Zeytinburnu/İstanbul olduğundan icra takibini Bakırköy'de açma imkanı sunduğunu, mahkemenin HMK m.7’yi tartışmadığını, gerekçe ihtiva etmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda, davacının yurt dışında düzenlenecek fuarda sergilenmek üzere, bir kısım emtiaların taşınması hususunda dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti. arasında taşıma sözleşmesi akdettiği, davalının ise alt taşıyan olup, fiili taşıma işini başka bir firmaya yaptırdığı, taşımanın geç ifa edildiği iddia edilerek zararın tazmininin istendiği icra takibinde, davalı borçlunun hakkında başlatılan icra takibine itirazı sırasında, Bakırköy İcra Dairelerinin yetkisiz olduğunu, ikametgahının bulunduğu yer olan İzmir İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirtmek suretiyle icra dairesinin yetkisine, aynı zamanda borca ve ferilerine yapmış olduğu itirazı sonucunda icra takibinin durduğu, bunun üzerine eldeki itirazın iptali davasının açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İtirazın iptali davalarında takibe yönelik yetki itirazının bulunması halinde mahkemenin öncelikle icra müdürlüğünün yetkisini incelemesi gerekmektedir. Müdürlüğün yetkili olmaması halinde verilecek olan karar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret hükmü kurmaktan ibaret olmalıdır.

Dava konusu icra takibinin ve itirazın iptali davasının aynı yerde açılması gerekmediği gibi, İİK'nın 50/1. maddesinde, HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyas yoluyla tatbik olunacağı düzenlenmiştir.

Buna göre, HMK'nın 6. maddesi hükmü uyarınca kural olarak yasada aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesi yetkili ise de, davalı tarafından dava konusu taşımaya ilişkin olarak davacı adına navlun faturası düzenlenerek bedelinin tahsil edildiği dosya kapsamından sabit olmakla taraflar arasında akdi ilişkinin bulunduğunun kabulü gerektiğinden ve icra takibine konu edilen bir para alacağı olduğundan bu halde, Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğuna göre,

davacının yerleşim yeri icra dairesi ve mahkemeleri de yetkilidir. Ne var ki, davacı alacaklının da yerleşim yeri de İzmir’dir. Hal böyle olmakla beraber, itirazın iptali davası açılmayan takip borçlusu İnternational ... Tic. Ltd. Şti’nin tescilli şirket merkezi adresinin Zeytinburnu/İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Zeytinburnu ilçesi takibin yapıldığı Bakırköy İcra Dairesinin yargı alanındadır.

İcra dairesinin yetkisine itiraz incelenirken tüm borçluların yerleşim yerinin dikkate alınması gerekmektedir.HMK 7(1) maddesi " davalı birden fazla ise dava,bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır" hükmünü haizdir.

Somut olayda HMK 7/1 maddesi uyarınca yetkili bulunan Bakırköy İcra Dairelerinde takip yapıldığı anlaşılmakla, yetkili icra dairesinde takip yapılmaması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.