İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/2116 K.2024/137

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya mal sattığını, davalının fatura bedelini ödemediğini, alacağının tahsili amacıyla davalı şirkete karşı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket kayıtlarında yapılan araştırma neticesinde davacı şirkete müvekkilinin kesinlikle böyle bir borcunun bulunmadığının görüldüğünü, müvekkili şirket tarafından, 3451 adet dip, 27 cm fermuar ile 1 adet kalıbı toplam 6.205,44-TL'ye satın aldığını, ... belgeli olduğu iddia edilen bu fermuarlardan numune alınarak uluslararası akredite kuruluşu olan ... adlı firmaya gönderildiğini ve diğer fermuarlarda ... belgesine güvenilerek büyük bir kısmı da yurtdışı müşterisine verilen sipariş terminine uyabilmek için hızlıca üretimde kullanıldığını,

ancak test sonuçlarına göre belirtilen ürünlerin Uluslararası ...

Kriterlerine uygun olmadığının, içinde nikel oranının çok yüksek olması sebebiyle insan sağlığını olumsuz etkileyecek nitelikte kimyasallar kullanıldığının anlaşıldığı, davacı şirketin ticari ilişkinin başlangıcından itibaren sipariş edilen ürünlerin ... belgeli olduğunu bildirdiğini ve bu güven ilişkisi doğrultusunda sipariş verilmediğini, ancak incelemeler neticesinde gönderilen malların ayıplı olduğunun ortaya çıkması ile müvekkili şirketin tüm zararlarının muhataba aynen reklamasyon yoluyla yansıtılacağı hususlarının davacı şirkete derhal yazılı olarak ihtar ve mail yoluyla bildirildiğini,

davacı tarafın ticari ilişki gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve müvekkili şirketin üretmiş olduğu ürünlerin tamamının kullanılamaz bir duruma geldiğini belirterek davanın reddine istemini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporları içeriğine göre; davacı vekili, davalıya 6 adet irsaliyeli fatura toplamında 14.256,16 TL bedelli mal teslim edildiğini davalının bakiye 10.404,30 TL tutarında borcunu ödemediğini iddia etmiş, davalı vekili ise malın ayıplı olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, reklamasyon faturası düzenlendiğini beyan etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 22. Mad. gereğince malın ayıplı olduğu teslim sırasında belli ise alıcının iki gün içinde ihbar etmesi gerektiği, belli değil ise alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbar ile yükümlü olduğu, davacı tarafından satılan fermuarların ayıplı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, ayıbın gizli ayıp olduğu, satış sözleşmesine konu fermuarların ayıplı olduğuna dair ITS test raporunun 03/09/2014 tarihinde raporlandığı, 05/09/2014 ve 08/09/2014 tarihinde davacıya iptal mailinin atıldığı,

21 gün sonra Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp iddiasının bildirildiği ve reklamasyon faturasının gönderildiği, davacının davalı tarafça noter kanalı ile gönderilen ihtilaflı faturalara 8 günlük yasal süresi geçtikten sonra itiraz ettiği anlaşılmakla, davanın reddine, kötü niyet tazminatının yasal şartlarının oluşmaması nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde müvekkil tarafından üretilen ürünlerin gizli ayıplı olduğu ve davalı tarafça müvekkil şirkete noter kanalı ile gönderilen ihtilaflı faturalara 8 günlük yasal süre geçtikten sonra itiraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, mahkeme tarafından verilen karar eksik inceleme ve araştırma neticesinde verildiğini, mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, davalı tarafça Bakırköy ....Noterliği’nin 29.09.2014 Tarih ve ...

Yevmiye Nolu ihtarnamesi ekinde müvekkil şirkete 16.09.2014 Tarih - 53.995,19 TL bedelli ve 05.09.2014 Tarih 6.205,44 TL bedelli reklamasyon faturaları gönderildiğini, müvekkil şirkete gönderilen ihtarnameye ve ihtarname ekinde gönderilen reklamasyon faturalarına karşı tarafımızca Bakırköy ....Noterliği’nin 17.11.2014 Tarih ve ...

Yevmiye Nolu İhtarnamesi ile itiraz edilmiş ve müvekkil şirkete gönderilen ihtarname içeriği ile ekindeki reklamasyon faturalarını kabul etmediğini bildirdiğini ve söz konusu faturalar davalı tarafa iade edildiğini, hal böyle iken mahkeme tarafından davalı tarafça müvekkil şirkete noter kanalı ile gönderilen ihtilaflı faturalara 8 günlük yasal süre geçtikten sonra itiraz edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, fakat reklamasyon faturaları 6102 Sayılı TTK’nun 21. Maddesi anlamında fatura niteliğinde olmadığından aynı maddenin 2. bendi gereğince 8 gün içinde itiraz edilmediğini,

içeriğinin kabul edilmiş sayılacağı sonucunu doğurmadığını, müvekkil şirkete gönderilen reklamasyon faturaları TTK’nın 21. Maddesi niteliğinde fatura olmadığından 8 günlük itiraz süresi de bulunmadığını, taleplerin haksız olması ve faturalarının dayanak belgelerinin de olmaması nedeniyle, kabul edilmediğini, sipariş terminine uymak için tüm malların hızlıca üretimde kullanılması, gerekli muayenenin yapılmadığını aşikar ettiğini, bir kısım malın test edilmek üzere gönderilmesi ve fakat test sonuçları dahi beklenmeden üretime geçilmiş olması davalı tarafından üstlenilen ve kabul edilen bir risktir.

Test sonuçları dahi beklenmeden tüm malların üretime verilmesi, sonrasında ise ayıplı olduğu gerekçesi ile zarara uğramış olduklarını beyan ederek tüm zararların müvekkilden talep edilmesi yasaya, hakkaniyete ve iyi niyet kurallarına aykırıdır.Davalı-borçlu şirket tarafından düzenlenen reklamasyon faturalarının dayanağı olmadığı yönündeki beyanlarımızı tekrar ediyor ve neticede usul ve yasaya aykırı mahkemece kararının bozularak neticede davamızın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı olarak faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında, 6 adet faturaya dayalı olarak 10.403,97 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 05/07/2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalı tarafça, satıma konu ürünlerin ayıplı olduğu, davacıya reklamasyon faturası düzenlendiği, bu nedenle borcun bulunmadığı savunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; satılanın ayıplı olup olmadığı ve davalının reklamasyon faturası düzenlemesinin yerinde olup olmadığı noktasındadır.Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesine göre 6.205,44 TL tutarında fatura dışında davacının takibe konu faturalarının, davalının ticari defterinde kayıtlı olduğu, davacının, ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 10.403,97 TL alacaklı; davalının, ticari defter kayıtlarına göre davacıya borcu bulunmadığı, davacıdan 49.796,66 TL alacaklı olduğu,

16/09/2014 tarihli 53.995,19 TL tutarındaki davalının reklamasyon faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve davalı tarafça davacı tarafından kesilen 6.205,44 TL lik faturanın iade edildiği tespit edilmiştir.Davalı taraf, ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 6.205,44 TL bedelli faturaya konu 3451 adet dip, 27 cm fermuardan numune alınarak uluslararası akredite kuruluşu olan İnternek adlı firmaya gönderildiğini ve diğer fermuarlarda ... belgesine güvenilerek büyük bir kısmı da yurtdışı müşterisine verilen sipariş terminine uyabilmek için hızlıca üretimde kullanıldığını,

ancak test sonuçlarına göre belirtilen ürünlerin Uluslararası Ekoteks Kriterlerine uygun olmadığının, içinde nikel oranının çok yüksek olması sebebiyle insan sağlığını olumsuz etkileyecek nitelikte kimyasallar kullanıldığının anlaşıldığı,

bu nedenle dava dışı yurt dışı müşterisine indirim uygulamak durumunda kaldığını savunmuş, ayıp iddiasına dayanmış, 05/09/2014 tarihli iade faturası düzenlemiş ve ayıplı ürünler nedeniyle 16/09/2014 tarihli 53.995,19 TL bedelli reklamasyon faturası düzenlediği borcunun bulunmadığı gerekçeleri ile takibe itiraz etmiştir.Reklamasyon faturası, satışı gerçekleştirilen malın yeterli özellik, nitelik, kalite ve belirlenen standarda uygun olmaması nedeniyle alıcı ve satıcının uzlaşarak belirlediği yeni duruma uygun olarak, alıcı tarafından düzenlenen belgedir.

Reklamasyon faturasının yapılan işin hacmi ve mahiyetine, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun olması ve tevsik edici belgelerle dayanması gerekmektedir.Davalı defterinde kayıtlı olan reklamasyon faturası davacıya tebliğ edilmiş olup,

davacının kabulünde olmadığı gibi defterlerinde de kayıtlı değildir.İlk derece mahkemesince gerek davalı şirket adresinde gerekse numune alınarak laboratuvarda yaptırılan inceleme sonucunda davalı şirketin ayıplı olduğu iddia edilen 26/08/2014 tarihli faturaya konu ürünler üzerinde bilirkişi eşliğinde yapılan incelemede tekstil bilirkişi kök ve ek raporları ile SGS raporunda ürünlerin ayıplı olduğu tespit edilmiştir.Ayıp, aynı nitelikte, cinste normal bir eşyada bulunması gerekli olan iyi niteliklerin satılan malda bulunmaması ya da bulunmaması gereken kötü niteliklerin ise satılan malda bulunması olarak tanımlanabilir.

Satıcının satılan mallardaki ayıplardan sorumlu olabilmesi için kanunun alıcıya yüklemiş olduğu yükümlülükler satılanı gözden geçirme, muayene etme ve var olan ayıpları satıcıya bildirme (ayıp ihbarında bulunma) yükümlülüğüdür. Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan sorumlu olmayacaktır.

Tacirler arasında satışa konu malın ayıplı çıkması halinde, alıcının yasal haklarını kullanabilmesi için 6102 sayılı TTK.'nun 23/1-c maddesindeki süreler içerisinde ayıp ihbarında bulunması zorunludur. TTK'nun 23. maddesi uyarınca, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Ayıp açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğunun ortaya çıkması halinde hakkını korumak için durumu aynı süre içinde satıcıya ihbar ile yükümlüdür.Davalı taraf davaya konu ürünleri 26/08/2014 tarihinde teslim aldıktan sonra İntertek şirketine test numunelerinin ulaştırması akabinde 03/09/2014 tarihinde testin sonuçlandığı ve 5 gün sonra 08/09/2014 tarihinde davalı şirket tarafından davacıya dava konusu fermuarlarla ilgili iptal maili atıldığını savunmuştur.

Bu durumda davalının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu kabul edilemeyecektir. Zira kanun maddesi açık olup alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde hem incelemeyi yaptırmak hem de durumu aynı süre içinde satıcıya ihbar etmek zorunda olduğu davalının ise 13 gün sonra ayıp bildirimini yaptığı görülmüştür.

Davalının davacı yana gönderdiği Bakırköy ....Naterliği aracılığıyla 29/09/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile, satım sözleşmesinden rücu ettiği ve ayıpla ilgili olarak fermuarların geri alınması ihtar edilmiş, davacı tarafa reklamasyon faturası gönderilmiştir. Fatura düzenlenmesi ve bu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olması tek başına kanıt oluşturmaz. Davalının fatura içeriğini ispatlaması gerekir.

İlk derece mahkemesince davacının davalı tarafça düzenlenen reklamasyon faturasına süresinde itiraz etmediğinden davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın reklamasyon faturasına itiraz etmemesi bu faturadan sorumlu olduğunu göstermez. Mahkeme gerekçesi yerinde değildir. Yine ürünlerin üretimde kullanıldığı, davacı tarafa teslim edilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalının siparişe konu malları test sonucunu beklemeden üretimde kullanması ve zarara uğraması kendi kusurundan kaynaklanmış olup reklamasyon faturasına konu edilen bu zararlardan davacıyı sorumlu tutmak mümkün olmadığından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca, kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline ve davacı lehine koşulları oluşan icra inkar tazminatına karar verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.