İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/62 K.2020/332

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin gıda sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, kendi ve kendisine bağlı diğer firmaların ürünlerinin satılması için pastane sektöründe çalışan müşteri firmalara birtakım içecek makinelerini kota karşılığı verdiğini, dolayısıyla bu makinalar sözleşme karşılığında teslim edilmekle birlikte mülkiyeti her durumda müvekkiline ait olup, sözleşmenin feshi durumunda, müvekkiline derhal teslim edilmesinin sözleşmede hüküm altına alındığını, bu bağlamda davalı şirket ile yapılan sözleşme karşılığında, 56 adet ... marka tekli limonata makinesi,

28 adet ... marka yuvarlak limonata makinesi, 5 adet ... marka tekli limonata makinesi ve 5 adet değişik özellikte ... marka dipfriz (derin dondurucu) makinesinin davalı şirkete teslim edildiğini, ancak davalının taahhüt ettiği ürün alımlarını gerçekleştirmediği gibi, başka firmalardan aldığı malzemeleri müvekkiline ait makinelerde pazarladığını, davalının sözlü olarak uyarılmasına karşın, sözleşmeye aykırılığın devam etmesi üzerine,

sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, buna göre, teslim edilen makinelerin iadesinin olmadığı takdirde, bedellerinin ödenmesinin istendiğini ileri sürererk davalıya teslim edilen ve iade edilmeyen 94 adet makinenin fazlaya ilişkin ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla 92.940,00 TL makine bedelinin temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu makinelerin belirli bir satış kotası karşılığından verildiğinin doğru olmadığını, bu makinelerin davacının ürünlerinin satışında kullanıldığını, dolayısıyla davacıya ait makinelerin yine davacıya ait malların satılması ve işlenmesi için müvekkiline verildiğini, üç yıla yakın kullanılan makineler için yeni bir makine bedeli talep edilmesinin doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama benimsenen 18.04.2018 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, taraflar arasında davacının satıcısı olduğu içeceklerin davalı tarafından alımı konusunda ticari ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki kapsamında davalıya teslim ettiği 94 adet makinenin sözleşmeye aykırılık nedeniyle iadesini (bedelini) istediği, "Makine Teslim Sözleşmesi" başlıklı belgeden makinelerin mülkiyetinin davacıya ait olmak üzere davalıya teslim edildiği, davalıya teslim edilen makinelerden toplam 29 adedinin davacıya iade edildiği,

dava tarihi itibariyle davalı uhdesinde 81 adet makinenin kaldığı 11/12/2017 tarihinde yapılan iadelerle birlikte davalıda sonuç olarak 73 adet makinenin kaldığı, her bir makinenin özellikleri ve piyasa değerlerine göre yapılan hesaplama sonucunda kalan makine değerinin 62.821,51-TL olduğu, makinelerin taraflar arasındaki 3 yıl devam eden ticari ilişki süresince kullanılmasından kaynaklanan 18.846,45-TL tutarındaki amortisman bedeli düşüldüğünde (davacının talep edebileceği) bakiye bedelin 43.975,06-TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile,

43.975,06 TL'nin temerrüt tarihi olan 22/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davalı müvekkile ait malzemelerin satışı için kullanması gereken makinelerde başka firmalara ait ürünleri sattığını, dolayısıyla bu makinelerin değerinden amortisman değerinin mahsubunun hakkaniyet uygun düşmediğini, ayrıca, iade edildiği söylenen makineler arızalı olup, yenisi ile değiştirildiğini, bu arızalı iadeler dava öncesinde yapılmış olup, dava konusu yapılmadığını belirterek ilk derece mahkemesininin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE Dava, ürün satış sözleşmesi kapsamında, emanet olarak verilen ve iade edilmeyen makinelerin bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalı ile yapılan ürün satış sözleşmesi çerçevesinde, kendi ürünlerinin satışı ve pazarlanması için davalıya muhtelif marka ve evsafta makinenin teslim edildiğini, ancak davalının belirlenen kotadan alım yapmadığı gibi, başka firmalara ait ürünlerin satışını yaptığından dolayı sözleşmenin feshedildiğini, buna rağmen davalıya emaneten verilen makinelerin müvekkiline iade edilmediğini iddia ederek bu makinelerin bedelinin davalıdan tahsilini istemiş, davalı ise, feshin dayanaksız olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davadan önce ve sonra olmak üzere,

bir kısım makinenin davacıya iade edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. HMK 355. Maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni nedenleri ile sınırlı olarak kararın istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davacının ürünlerinin satışı ve pazarlanması amacıyla davalı ile aralarında alım satım sözleşmesinin kurulduğu, bu sözleşme kapsamında, davacının ürünlerinin satılması için davalıya 68 adet ... marka limonata makinesi, 32 adet ... marka limonata makinesi, 5 adet ... marka tekli limonata makinesi, 5 adet değişik boyutlarda ...

Dipfriz (derin dondurucu) olmak üzere toplam 110 adet makinenin emaneten teslim edildiği, ticari ilişki devam ederken sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği dosya kapsamından sabittir.

Eldeki davada, davacı tarafça, kendisine iade edilmeyen 94 adet makine bedelinin tahsili istenmiş ise de, dava tarihinden önce ve sonra olmak üzere davalının davacıya toplam 37 adet makinenin iade edildiği, kalan 43 adet ... makine, 20 adet ... makine, 5 adet ... marka makine ve 5 adet ... markalı dipfriz olmak üzere toplam 73 adet makinenin davalının uhdesinde olduğu,

bu makinelerin dava tarihindeki güncellenmiş değeri toplamından her bir makinenin 3 yıllık sözleşme süresindeki amortisman(yıpranma) değerinin mahsubu sonucunda kalan tutarına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gibi, davacının davalıdan iade alınan makinelerin arızalı olup, yenisi ile değiştirildiği ve davalıya emaneten davacı ürünlerinin satışı için verilen makinelerde başka firmalara ait ürünlerinin satışının yapıldığı iddialarının yazılı delillerle kanıtlanamamış olmasına göre,

davacının yerinde olmayan bütün istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.Açıklanan bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.