İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1136 K.2024/1770

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı ... A.Ş ve Davalı ... A.Ş. vekillerince ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... A.Ş. arasında 31.12.2012 tarihli, ... nolu ... Poliçesine, İstinaden ... nolu ...

Sigorta poliçesi tanzim edilmiş, dava dışı şirket tarafından performans testleri için gönderilen emtianın, Türkiye-Almanya-Türkiye arası "..." plakalı araç ile parsiyel taşıması yapıldığı, sevkiatın Almanya dönüşü ... genel antreposuna girişinde, şirkete ait bir palet malzemenin hasarlı olduğu tespit edildiği, düzenlenen 18.03.2013 tarihli Ekspertiz raporunda hasarın.

Almanya'dan Türkiye'ye yapılan nakliye esnasında, araç üzerinde onarım gerektirecek bir hasarlanmansn meydana gelmediği, Emtianın Almanya'dan Türkiye'ye naklini gerçekleştiren "..." plakalı araçtan, ... genel antrepoya bıçaklı forkliftle indirilmesi sırasında yanlış elleçlemeden kaynaklandığı, cihazın bulunduğu paletin yan tarafından forklift ile kaldırılası sonrası forklift bıçağının profillere çarparak/sürterek hasar verdiği, test sonuçlarına göre hasarın cihazın çalışmasını engeller nitelikte olmadığı, meydana gelen hasarın fiziksel olduğu,

ana şasi ve destek profillerinin yenilenmesi gerektiği, forklift bıçaklarının emtia üzerinde yer alan forklift yerlerinden değil, farklı noktalarından uygulanarak emtianın kaldırılması sonucu meydana geldiği kanaatine ulaşılmış, bu nedenle davalıların sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varıldığı, bu hasarlanma neticesi sigorta şirketi nezdînde ... nolu... Poliçesine istinaden tanzim edilmiş ...nakliye emtia sigorta poliçesi ile sigortalı "...

A.Ş' ye 25.03.2013 tarihînde poliçe limiti dahilinde 9.575.40-TL. hasar tazminatı ödendiği, bu ödeme sonrası TTK.

Madde 1472 ve devamındaki kanun maddeleri gereği sigorta şirket sigortalısının haklarına halef olduğu, davalılara yazılı ve şifahî ihtarda bulunmuşsa da çabalarının karşılıksız kalması sonucu iş bu davanın açıldığı davalı/borçlular ... sayılı dosyası ile açılan icra takibindeki borca ve ferilerine itiraz ettiği, bunun üzerine davacı firma itirazın iptali ve alacağının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takibin kaldığı yerden devamına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Söz konusu hasarlı roof-top çatı tipi klima cihazı cinsi emtianın, sigortalı firma "... A.Ş." tarafından Almanya'da yerleşik "..." isimli firmaya test amaçlı olarak 20.12.2012 tarihinde gönderildiğini, test sonrası emtianın ...

A.Ş. sorumluluğunda "..." plakalı araç ile Türkiye'ye getirildiğini, emtianın 31.12.2012 tarihînde antrepoya hasarlı alındığını, hasarın ise; alt şase kısmındaki ana şase demiri ve yatak 2 profilin ezik/göçük olduğunu, iç aksamda herhangi bir hasar olup olmadığının test sonucu beili olacağının ekspertiz raporunda yer aldığını, bu raporda taşıma işini yapan diğer davalı ".... şti'nin hasara neden olabileceğine değinilmediğini, 31,12.2012 tarihli tutanakta;

emtianın indirilmesi esnasında bir kap hasarlı olduğunun açıkça belirtildiğini, sonradan yapılan testte cihazın soğutma ve mekanik aksamında hasar olmadığının tespit edildiğini, cihazın ...gelmeden hasarlandığı, forklift ile hatalı elleçmeden kaynaklanan bir hasarlanma olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı .... A.Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Söz konusu taşımada taşıyıcı şirket olmadığını, taşımayı yapan "....(...) isimli Şirketin acentesi olduğunu, doğrudan kendilerine dava açılamayacağını, davanın asıl taşıyıcı firma aleyhine açılması gerektiğini iddia etmiş, davanın bu nedenle reddi gerektiğini belirtmiştir. Hasarın oluşmasmda kendilerinin kusurlu olmadığı, kara taşımasını diğer davalı "....

Şti" nin gerçekleştirdiğini hasarın tazmininin artık taşımayı üstlenen bu firmaya ait olmasının gerektiğini, bir an için kendilerinin bu hasardan sorumlu olduğu düşünülse de bu sorumluluğunun CMR sözleşmesi gereği sınırlı sorumlu tutulmalarının gerekeceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "dava konusu emtianın taşıma sırasında hasar gördüğü, davalıların taşıma işinde müşterek sorumlu oldukları, davacı tarafından sigortalısına ödeme yapıldığı, bu nedenle sigortalının halefi olduğu, hasar nedeniyle ödenen bedelin kadri maruf olduğu rücu şartlarının gerçekleştiği anlaşıldığından davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle. Davacının dava dilekçesine konu talebi ile dayanak olarak sunduğu delillerinin birbiri ile çeliştiğini, bu deliller arasında yer alan 31.12.2012 tarihli tutanakta davaya konu cihazın boşaltma esnasında hasarlı olduğu net bir şekilde tespit edilmiş olmasına rağmen Mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, gerçek duruma aykırı Bilirkişi raporları nazara alınarak,

davalının sorumluluğuna yönelik hüküm kurulduğunu, davacının sunduğu delillerden de görüleceği üzere, davalının iş bu davaya konu olayda herhangi bir sorumluluğu olmadığını, yargılama neticesinde davalı açısından pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yine davacının delilleri arasında bulunan 18.01.2013 tarihli Ekspertiz raporunda da dava konusu cihazın hasar nedeni araçtan hasarlı tahliye olarak belirlendiğini beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ...

A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin,... isimli şirketin acentesi olup, doğrudan doğruya davalı şirket aleyhine dava açılamayacağını, mahkemece hükme esas alınan Bilirkişi raporunda; hukuka aykırı şekilde değerlendirmede bulunulduğunu, sadece navlun faturasının acente tarafından düzenlenmiş olmasının davalı şirketin taşıyan sıfatını haiz olduğuna delalet etmeyeceği gibi, dosyada bahsi geçen taşıma belgelerinden de ...ılmakta olup davaya konu taşımaya ilişkin belgelerde açıkça görüleceği gibi yabancı şirketin acentesi olduğunu,doğrudan doğruya davalı şirket aleyhine dava açılamayacağını,

söz konusu davanın davalı şirket hakkında ancak asıl taşıyıcı ... şirketine izafeten açılabileceğini ve bu nedenle müvekkil şirket aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, anılan şirket ile davalı şirket arasında her ne kadar yazılı bir acentelik sözleşmesi yoksa da gerek taşıma belgelerinden ve gerekse davalı şirketin fiili olarak yapmış olduğu işlemlerden uygulamalı bir acentelik ilişkisi olduğu açıkça ortada olduğunu, bilindiği üzere acentelik ilişkisinin kurulması için yazılı bir acentelik sözleşmesine zaruret olmadığını,

davalı şirketin acenteliğini yaptığı ...'in de hasarın oluşmasında herhangi bir kusuru bulunmamakta olup, oluşan zarardan da sorumlu olmadığını, TTK. md. 875 taşıyıcıyı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya ve hasardan, karine olarak, sorumlu tuttuğunu, ancak, buradaki düzenlemeden anlaşılacağı üzere bu sorumluluğun ‘’karine’’ ilkesine bağlı olup, aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olduğunu, kaldı ki TTK’nun 876.

Maddesine göre, zarar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı sebeplerden doğmuş ise taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün alıcısına hasarlı teslim edilmesi nedeniyle sigortalısının uğradığı zararı tazmin eden sigorta şirketi tarafından, ödediği zarar tutarını taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı ... şirketinin taşıyıcı olup olmadığı, zararın hangi aşamada meydana geldiği, noktasındadır.Davacının sigortalısı dava dışı ... A.Ş.

Tarafından Almanya'ya test için gönderilen cihazın geri getirilmesi esnasında hasar gördüğü ihtilaf konusu değildir.Dava konusu taşımaya ilişkin ...nolu ... Senedi, gönderen..., alıcı .... Şti., taşıma aracı ... olarak düzenlenmiştir. Ayrıca davalı ... A.Ş. tarafından 31/12/2012 tarih ve 950,00 Euro bedelli navlun faturası dava dışı sigortalı...

A.Ş.'ye kesilmiştir.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, ... sayılı takip dosyasında, "emtianın alıcısına hasarlı teslim edilmesi nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücusu" sebebine dayalı olarak 9.575,40 TL asıl alacağın, 810,89 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 09/02/2013 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine davalı yönünden takip durmuştur.

Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca asıl alacak yönünden itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir.

Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.CMR'nin 17/1. Maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Dava dosyasındaki navlun faturası davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olup, navlun faturası taşıma sözleşmesine karine teşkil eder.

Her ne kadar adı geçen davalı söz konusu taşımada acente olarak hareket ettiğini ileri sürmüşse de, dava dosyasında bu iddiayı ispatlar bir delil bulunmamaktadır. Bu halde davalı ... A.Ş. akdi taşıyan olarak zarardan sorumludur. CMR'nin 17/4 maddesinde düzenlenen ve taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran hallerin hiçbiri eldeki davada mevcut değildir.Davalı ...

A.Ş. ise, hasarın antrepoya indirilmeden taşıma sırasında oluştuğu ileri sürülmüş ise de, eksper raporunda da belirtildiği gibi taşıma sırasındaki hasarın ambalaja ilişkin olup, dava konusu değildir. Eksper raporuna ekli fotoğraflardan eksper raporunda belirtildiği gibi dava konusu hasarın tahliye sırasında oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle, davalı ... A.Ş.'de hasardan sorumludur.

Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.