İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1486 K.2021/1151

Taraflar arasında görülen davada, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 10/06/2021 tarihli ara kararının itiraz eden üçüncü kişi vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından karşı tarafa ait gemiye kılavuzluk ve fener hizmeti verilmesine rağmen bedelinin ödenmediği gerekçesiyle 44.937,20 TL alacağının tahsilini teminen ... IMO numaralı ...(eski adı “...") isimli geminin TTK 1352/1 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz isteminde bulunan davacının karşı tarafa ait gemiye verdiği fener ve tahlisiye hizmeti nedeniyle muhtelif tarih ve bedelli toplam 44.937,24 TL tutarında faturalar düzenlediği, talebe konu alacağın TTK 1320/1-d bendi kapsamında deniz alacağı olduğu, bu durumda alacaklının TTK1362. maddesi gereğince geminin ihtiyaten haczine karar verilebileceği, yine TTK 1362 maddesi uyarınca alacağın yaklaşık olarak ispat edildiği gerekçesiyle 14.10.2020 tarihli ara karar ile talep edilen miktar üzerinden adı geçen geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Üçüncü kişi ... IMO numaralı ... Gemisi donatanı ... adına gemi işleteni ...

Limited Şirketi vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde özetle: ihtiyaten heczine karar verilen geminin cebri icra yolu ile satın alınarak ... adıyla donatan ... adına Panama siciline tescil edildiği, Cebelitarık'ta yapılan cebri satış ile geminin üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak mülkiyetinin değiştiği, geminin önceki malikinin borçlarından sorumlu olmadığı, TTK 1350/1. maddesi gereğince, yabancı bayraklı eski adı ... yeni adı Rhine River adlı geminin cebri icra yoluyla satışı ve mülkiyetinin devrine ilişkin tüm işlem ve tasarrufların satışın yapıldığı yer olan Cebelitarık Hukuku'na tabi olduğu,

gemi üzerindeki tüm borçlardan ari olarak satın aldığı, satışın iradi bir satış olmadığını belirterek ... IMO numaralı Panama bayraklı ... isimli gemi üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; ihtiyati hacze konu geminin cebri icra satışı sonrası 1 USD bedelle satın alındığı, satış işleminin muvazaalı olduğu iddiasının esaslı bulunduğu gerekçesiyle 10/06/2021 tarihli ara karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, itiraz eden üçüncü kişi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Üçüncü kişi ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... Gemisi donatanı ... adına gemi işleteni ... Limited Şirketi istinaf dilekçesinde özetle; aleyhine ihtiyati haciz verilen ...

IMO numaralı... gemisinin ...'ta yapılan cebri icra satışı ile üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak satın alındığı, yeni malikin önceki malikinin borçlarından sorumlu olamayacağı zira geminin Cebelitarık'ta yapılan cebri icra satışı ile üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak satın alındığı, Malta sicilinden terkin edilerek Panama siciline tescil edildiği, cebri icra satışın, bu satıştan önce vuku bulan hacizler ve rehinler dahil tüm takyidatları sona erdirdiği, geminin mülkiyetini cebri icra satışı ile iktisap eden üçüncü kişi olarak itirazlarının, ihtiyati haczin verildiği tarihteki şartlara yönelik olmadığı,

Türk Ticaret Kanunu'nun 1350. maddesinin 1. fıkrasına göre, yabancı bayraklı ... gemisinin cebri icra yoluyla satışı ve mülkiyetinin devrine ilişkin tüm işlem ve tasarruflar satışın yapıldığı yer olan Cebelitarık Hukuku'na tabi olduğu,

geminin mülkiyeti, alıcı ile satıcı arasında yapılan iradi satış sözleşmesine göre değil, cebri icra kanalıyla yapılan satış neticesinde değiştiği, eski adı ... yeni adı ... olan gemi aleyhine verilen ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararın hukuki dayanağının olmadığını belirterek ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ara kararının ve buna göre ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Talep, ihtiyati hacze itirazı kapsamaktadır. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, üçüncü kişi vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK 355. maddesi gereğince, istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

İhtiyati hacze konu gemi, Cebelitarık Yüksek Mahkemesinin 16/07/2020 tarihli özel anlaşmayla ... IMO no'lu ve ... isimli geminin satışına ilişkin kararı uyarınca, Cebelitarık Yüksek Mahkemesinin Deniz Mahkemesi İcra Memurluğu'nun 10/08/2020 tarihli işlemi ile 2.925.000 USD bedel karşılığında ... şirketine satılmıştır. Ayrıca anılan icra memurluğunca, satışa konu geminin 10/08/2020 tarihine kadar tüm ipotek, rehin, takyidat ve borçlardan arındırılmış olduğu tasdik edilmiştir.

Adı geçen gemi aynı gün ... şirketi tarafından 1 USD bedeli ile.... şirketine devredilmiştir. 6102 sayılı TTK 1350/1 maddesine göre, bir geminin ihtiyaten veya icraen haczi, cebrî icra yoluyla satışı ve mülkiyetin intikali de dâhil olmak üzere bu satışın sonuçları ve cebrî icraya ilişkin diğer bütün işlem ve tasarruflar, geminin bu işlem ve tasarrufların yapıldığı sırada bulunduğu ülkenin hukukuna tabidir.

Geminin cebri satış işlemi Cebelitarık'ta yapıldığından cebri satışın tabi olduğu kurallar yapıldığı yerin hukukuna tabidir. TTK 1320. maddesi uyarınca geminin malikine, kiracısına, yöneticisine veya işletenine karşı doğmuş olan maddede sınırlı olarak belirtilen alacak sahipleri gemi alacaklısı olup, bu alacaklıların gemi üzerinde kanuni rehin hakkı bulunmaktadır.

İhtiyati haciz isteminde bulunan davacı tarafından, gemi alacaklısı sıfatıyla gemi üzerindeki kanuni rehin hakkına dayalı olarak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapılmış ve davalı borçlunun itirazı üzerine eldeki dava açılmıştır. Deniz alacakları TTK 135. maddesinde sayılmış olup, 1353. maddesinde de, deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebileceği belirtilmiştir.

İhtiyati haciz hakkının kullanılmasına ilişkin TTK'nın 1369/1-a. maddesine göre, hakkında deniz alacağı ileri sürülen geminin ihtiyaten haczine karar verilebilmesi için, deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişinin, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup, geminin maliki olması gerekir.

Somut olayda, ihtiyati haciz isteminde bulunan davacının alacağına dayanak faturaların Ağustos 2019, Ocak, Şubat ve Nisan 2020 tarihli olduğu anlaşılmakta ise de; dosya kapsamından ihtiyati haczin infaz edildiği tarih tespit edilememekle birlikte ihtiyati haciz tarihinin 14/10/2020, itirazın reddine dair kararın ise 10/06/2021 tarihli olmasına göre, davalının ihtiyati haciz tarihi ve haczin infaz edildiği tarih itibarıyla geminin maliki olmadığı tespit edilmektedir.

Nitekim ihtiyati hacze konu geminin 10/08/2020 tarihinde, üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak cebri satış gördüğü ve sonrasında üçüncü kişi konumundaki itiraz eden şirket tarafından devranıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, geminin cebri satışından sonra 1 USD bedelle yapılan rızai satışının muvazaalı olduğu iddiasının ileri sürülmesine göre, bu hususun ihtiyati hacze itiraz mürafaasında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Oysa hacze konu geminin cebri satıştan sonra itiraz eden tarafından iradi satışla elde edildiği gibi TTK 1369/1-a bendine göre, deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişinin ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup,

geminin maliki olması gerektiğine ilişkin yasal koşulun gerçekleşmediği zira geminin cebri satışla davalı şirketin tasarrufundan çıktığı gözetilerek ihtiyati haczin kaldırılması gerekirken yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından geminin maliki üçüncü kişinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve üçüncü kişinin itirazının kabulü ile adı geçen gemi üzerindeki ihtiyati haczin de kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

07/10/2021