İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1852 K.2021/1586

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağı 444.920,81 TL'nin 17.10.2014 tarihinden itibaren aylık %3 vade farkı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; müvekkilinin kurulu olduğu adresin Konya olduğu , HMK 6. maddesi gereğince, Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davanın yetki yönünden reddine ve dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini istemiş, olmadığı takdirde davanın zamanaşımına uğradığı gibi davacının alacağının da bulunmadığını belirterek davanı esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalı tarafından ileri sürülen yetki itirazında Konya Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmişse de; taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin 28. maddesinde, ihtilaf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırılmasına göre, HMK 17. maddesi uyarınca davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesiyle; müvekkili şirketin adresinin Selçuklu/Konya'da olmasına göre, HMK 6. maddesi kapsamında, dosyanın yetkili Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, bayilik sözleşmesi çerçevesinde oluşan cari hesap alacağını tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın yetki yönünden reddine ve dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş, bu karara karşı, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır. 6100 sayılı HMK 17. maddesi uyarınca, tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.6100 sayılı HMK 19. maddesine göre, yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Somut olayda uyuşmazlık konusuna göre, kesin yetkinin bulunmadığı tartışmasız olup, davalı vekili tarafından süresi içerisinde ileri sürülen yetki itirazında, yetkili mahkeme yerleşim yeri mahkemesi olan Konya Mahkemeleri olarak gösterilmiştir. Tacir olan taraflar arasında imzalanan 24.01.2012 tarihli sözleşmenin 28. maddesinde, ihtilaf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmede, yetki şartı ile belirlenen mahkemenin yetkisinin diğer yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırmayacağı konusunda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda tacir olan taraflar arasında görülen iş bu davada yetkili mahkeme sadece HMK 17. maddesi uyarınca sözleşme ile belirlenen İstanbul Mahkemeleridir.

Ne var ki davalı tarafın yetki itirazında, yerleşim yerinin bulunduğu Konya Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmesine göre, yetkili mahkemenin doğru olarak gösterilmediği anlaşıldığından artık HMK 19. maddesi kapsamında usulüne uygun yetki itirazının varlığından sözedilemez. Yetki itirazının usulüne uygun olmaması halinde, yine HMK 19. maddesi uyarınca yetkisiz mahkeme yetkili hale gelecektir.

Davada kesin yetki kuralları uygulanamayacağına göre, davalının yetki itirazının usulüne uygun olmadığı dikkate alınarak yetki itirazının reddi ile davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi isabetli olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.