İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/859 K.2024/745

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... A.Ş. şirketinin, sigortalısı olan ... Ltd.

Şti. ile Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası yaptığını, nakliye sırasında meydana gelen hırsızlık sonucunda bir kısım malların çalınmış ve çalınan malların bedeli olan 57.687,56 TL sigortalı şirkete ödendiğini, davalı ...'ın nakliyeci olarak kendi sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile İstanbul Hadımköy'den Uşak'a gitmek üzere ambar yükünü aldığını, kendi beyanına göre iftar saatinde aracı, sokağa park ettiğini, yemek yiyip döndükten sonra aracın arka kapağında brandanın kesilerek içindeki 60-70 koli ve çuval olmak üzere tekstil malzemelerinin çalındığını bildirdiğini, davalının aracı, görüş alanının dışına park etmesi,

uzun bir süre aracı kontrol etmemesinin hırsızlığın ihmalden kaynaklandığını ve davalının kusurlu olduğunu gösterdiğini, emtiaların eksik teslim edilmesi sebebiyle kesilen yansıtma fatura neticesinde davacı ... şirketi tarafından alıcı firmaya 57.687,56 TL hasar bedeli ödendiğini, davacı şirketin ödediği tazminat bedeli için TTK hükümleri gereği, sigortalısına halef olup hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile davalı taraf aleyhine icra takibine geçilmişse de davalının borca itirazı üzerine icra takibinin durduğunu belirterek davalı tarafça yapılmış bulunan itirazın iptali ile takibin devamına,

davalı aleyhine takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra-inkar tazminatına hükmolunmasına, ...'a ait ... plakalı aracın üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... Nakliyat Ambarından olay tarihinde istanbul Hadımköy'den Uşak merkez'e götürmek üzere ambar yükü aldığını, iftar saati geldiğinde yoğun trafikte yolu engellememek adına ... Cad. ... sokağa aracını park ettiğini, yemeğini yiyip çıktıktan sonra arka kapak brandanın kesilmiş olduğunu ve hemen durumu polise bildirdiğini, polis ekibinin geldiğini ancak olay yerinde hiçbir inceleme yapmaksızın aracı karakola çektiklerini, akabinde ...

Şirketi Müdürüne haber verdiğini, zararın sorulduğunu, müdür beyin de tahminen 60-70 koli eşya olabileceğini söylediğini, araç Uşak iline geldiği araçtaki kalan mallar dağıtıldıktan sonra çalınan malın miktarının net olarak o zaman tespit edildiğini, malların irsaliyeleri ile birlikte karakola giderek çalınan mal miktarı ile ilgili 2. bir tutanak tutulduğunu, ancak çalınan malın gerçek değerini bilmediğini, davacı vekilinin, "müvekkilinin meydana gelen hırsızlık sonucunda nakliyeye konu bir kısım mallar çalınmış ve çalınan malların bedeli olan 57.687,56 TL sigortalı şirkete ödenmiştir." şeklindeki beyanını kabul etmediğini,

araçtan çalınan malın bedelinin kanaatince yüksek gösterildiğini, davacının tarafının kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediğini, ...

Nakliyat Ambarının yaklaşık 15 yıldır düzenli olarak yüklerini taşıdığını, bu olay tarihine kadar en küçük olumsuzluğun yaşanmadığını, bu talihsiz olayda davacı tarafın bütün kusuru tarafına yüklemeye çalışmasını da kabul etmediğini, aracını yemek yerken sürekli gözetim altında tuttuğunu, aracının kupasını görebilecek konumda oturduğunu, aracının tamamının görüş alanında olmamasının sebebinin ise park ettiği yolun durumundan dolayı dönüşü engellememesi için olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...TTK'nın 875/1 maddesinde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." denilmek suretiyle taşıyıcının sorumluluğu düzenlenmiş, sorumluluktan kurtulma halleri 876 ve 878 maddelerinde, sorumluluğun sınırı ise 882 maddede belirtilmiştir.

886. madde de " Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz." denilmiştir.

Davaya konu olan olayda ise hırsızlığın davalı sürücü tarafından aracın emniyetli ve korunaklı bir park yerine bırakılmadan terk edilmesi sonucu meydana geldiği, davalının aracını basiretli bir taşıyıcının yapması gerektiği gibi güvenlikli bir tır parkına çekmek ya da aracı başında yemek ihtiyacını gidermek yerine yol üstünde bir sokakta bırakmak suretiyle geçici zilyetliğinde olan emtiaya karşı özen borcunu göstermeyerek zarara kasten ve pervasızca davranış ile böyle bir zararın meydana gelmesi bilinci ile işlenmiş fiilden dolayı ihmalinin sebebiyet verdiği değerlendirilmiştir.

(Emsal için bkz İst. BAM 13. HD 2018/1403 E 2019/1882 K sayılı kararı).

Dosya kapsamına uygun oluşturulan denetime elverişli bilirkişi raporu ile, 4.668 adet farklı kalem tekstil emtiasının çalınması sonucu 57.687,56 TL tutarında zarar oluştuğu, malların çalınması nedeniyle yeniden kullanım olanağı bulunmadığından sovdaj bedelinin mevcut olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile alacağın likit olmaması nedeniyle inkar tazminatı talebinin reddine ve davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, ancak başlatılan icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yapılan takibe karşı itiraz hakkının kullanılıp takibin durdurulduğunu, ancak davacı tarafın durmuş olan takibe karşı itirazın iptali davası açtığını, dava sonucunda mahkemenin davanın kısmen kabulü ile takibin devamına karar verildiğini, ancak açılan bu davanın dosya kapsamında ayrıntılı bir araştırma yapıldığında davacı tarafın tamamı ile haksız ve kötü niyetinden kaynaklı olarak davanın açıldığının anlaşılacağını,

nakliyeci olarak kendi sevk ve idaresinde kullandığı ... plaka aracı ile İstanbul Hadımköy'den Uşak Merkez'e götürmek üzere ambar yükünü aldığını, ancak iftar saati geldiğinde yoğun trafikte yolu engellememek adına ... Caddesi, ...

Sokağı'na aracı park ettiğini, yemeğini yiyip çıktıktan sonra arka kapak brandanın kesilmiş olduğunu gördüğünü, durumu hemen polise bildirdiğini, olay günü yaşanmış olan hırsızlık olayıyla ilgili kendisinin bir alakası olmadığını, yargılamanın tüm aşamalarında da vermiş olduğu beyanlarından da anlaşılacağı üzere kendisinin olay ile herhangi bir kastının ve kusurunun olmadığının apaçık ortada olduğunu, ...

Nakliyat Ambarı'nda yaklaşık 15 yıldır düzenli olarak yüklerini taşımakta olduğunu, olay tarihine kadar en küçük bir olumsuzluğun yaşanmadığını, davacı tarafın bütün kusuru bilerek kendisine yüklemeye çalışmasındaki kötü niyetin apaçık ortada olduğunu, böyle bir haksız durumu kabul etmesinin söz konusu olamayacağını, aracın görüş alanında olmamasının tek sebebinin ise park ettiği yolun durumundan dolayı dönüşü engellememesi ve yolu kapatmayacak şekilde park ettiğinin açıkça ortada olduğunu, ancak gerekli araştırma yapılmadan delillerin toplanmadan eksik inceleme sonucu hakkında böyle bir karar verilmiş olmasının doğru olmadığını,

işlerini belli bir düzen çerçevesi içerisinde yapmakta olduğunu, taşımış olduğu malların çalınmasından kendisinin bir kusuru yok iken mahkemece böyle bir karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, aracı park ettiği yol üzerinde kamera kayıtlarının olmaması nedeniyle yaşanılan olayın tam aydınlatılmadan kusurun kendi tarafına atılmasının kabul edilemeyeceğini, ortada herhangi yeterli bir delil olmadan sadece bilirkişi raporunun yüzeysel araştırılmasıyla yapılan değerlendirilmeye bakılarak karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, icra takibinde belirtilen borcun kendisince ödenmesinin söz konusu olmadığını,

zira sosyal ve ekonomik durumu araştırıldığında ve bakmakla yükümlü olduğu bir ailesinin olması, asgari ücret ile çalışma durumu nedeniyle böyle bir borcun kendisini fazlasıyla ekonomik açıdan zor duruma düşüreceğinin kaçınılmaz bir durum olduğunu, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava; blok yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı, davalı tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davanın dayanağı olan 27/04/2018 başlangıç-27/04/2019 bitiş tarihli yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesine göre; sigortacının davacı, sigortalısının dava dışı ... Tic. Ltd.Şti, olup, sigortalı yükün muhtelif ambar yükü olduğu anlaşılmıştır. Davacının dava dışı sigortalısı ...Tic.

Ltd.Şti, ile davalı arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalıya ait ürünlerin 29/05/2018 tarihinde davalı idaresindeki ... plakalı araca yüklendiği, buna ilişkin taşıma irsaliyesinin düzenlendiği, 29/05/2018 günü iftar saati geldiğinde aracın davalının kendi beyanına göre trafiği engellememek için ... mahallesi ... Cad. ... sokakta park edildiği, davalı tarafından araç kontrol edildiğinde hırsızlık olayının meydana geldiği ihtilafsızdır.

6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Davacı ... şirketi tarafından 31/07/2018 tarihli ekspertiz raporunda tespit edilen hasar bedeli ...

12/09/2018 tarihli dekonta göre sigortalı firmaya ödenmiş ve sigortalı tarafından makbuz ve ibraname belgesi düzenlenerek dava hakları sigorta şirketine temlik edilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 875/1. maddesi uyarınca, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.Taşımaya konu emtiaların, alıcısına teslim edilmeden yaklaşık 60-70 koli ve çuval olmak üzere tekstil malzemelerin çalındığı ihtilaf konusu değildir.

Davalı iftar saatinin yaklaşması nedeniyle aracını park ettiğini, yemek yeyip geldiğinde aracın arka kapak brandasının kesilmiş olduğunu beyan etmiştir. Hırsızlık olayı ile alakasının ve olayda hiçbir şekilde kusurı olmadığını savunmuştur. Ancak, taşıyıcının sorumluluğu taşınan eşyanın alıcısına teslim edilene kadar devam eder.

TTK'nın 876. maddesine göre, zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Somut olayda ise, aracın güvenliği sağlanmamış bir şekilde sokak arasına park edildiği de nazara alındığında, davalı taşıyıcı, hasarın, en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana geldiğini ispatlayamamıştır.

Buna göre davalı taşıyıcı, hırsızlık sonucu oluşan sorumluluk sınırını aşmayan zarardan sorumludur.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı ...'ın yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.