İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1008 K.2025/1965

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında 01.01.2012 yürürlük tarihinden başlamak üzere üç yıl süreli “Yarımca LPG Geçiş Depolamam ve Dolum Anlaşması” imzalandığını, buna göre davalının müvekkiline ait tesisleri kullanmak suretiyle, ürettiği ürünleri gemilere yükleme veya getirdiği ürünleri kendi tesislerine aktarma işini yapacağını, anılan sözleşme, 17. madde gereğince birer yıllık uzamalar ile yürürlüğü devam etmekte iken davalı tarafından keşide edilen Kadıköy 24.Noterliği'nin 14.06.2021 tarih ve ...

Y.

Sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin 2021 yılı için yenilenmediğinin bildirildiğini, davalı yanın ihtarnamesindeki "sözleşmenin 2021 yılı için yenilenmediği" şeklindeki beyanı sözleşme hükmüne aykırı olduğunu, sözleşmeye göre, davalının 2021 yılı için sözleşmenin yenilenmeyeceği beyanının en geç aralık 2020 tarihinde yazılı bildirim ile müvekkiline bildirmesi gerektiğini, sözleşmenin 2021 yılı için yenilenmiş olduğu ve bu yenileme nedeniyle de davalının 2021 yılı için de taahhütlerine uyması gerektiğini, davalının fesih beyanının taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesine açıkça aykırı ve haksız fesih olduğunu,

sözleşmenin 7. Maddesi hükmü gereğince de müvekkilinin fesih nedeni ile uğradığı zararlarını tazmin etmekle yükümlü olduğunu, aynı sözleşme çerçevesinde davalının 2020 yılı geçiş taahhüdüne uymaması nedeni ile ihlal ettiği sözleşmenin 5.1.1.

Maddesi gereğince cezai şart ödemesi talebi ile İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/631 Esas sayılı dosyası ile işbu davanın tarafları aynı olup aynı sözleşme ilişkisinden kaynaklanan maddi vakıalara dayandığından aralarındaki hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeni ile birleştirilmesine karar verilemesini talep ettiklerini beyanla, huzurdaki işbu davanın İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/631 Esas sayılı dosyası ile işbu davanın tarafları aynı olup aynı sözleşme ilişkisinden kaynaklanan maddi vakıalara dayandığından aralarındaki hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeni ile birleştirilmesine,

taraflar arasındaki sözleşmeyi, sözleşme hükmü hilafına süresi dolmadan haksız olarak fesheden davalının, sözleşmenin 7.Maddesi gereğince 450.000.USD DörtyüzellibinAmerikanDoları) Tazminat bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 1000.USD (BinAmerikan Doları)nın 15.01.2022 tarihinden itibaren 3095 Sayılı kanun gereğince döviz cinsinden alacaklara uygulanan faizi ile birlikte tahsil tarihindeki TCMB satış kuru üzerinden davalıdan tahsili ile ayrıca tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,... Bu haliyle davacı tarafından açılan alacak istemine ilişkin davanın aynı nedene ve konuya dayalı olduğu veya birbirine benzer sebepten doğduğu sabittir. Mahkememizin işbu dava dosyası ile İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/631 Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konusunun, taraflarının ve sebebinin aynı olduğu anlaşıldığından ayrıca delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğundan Mahkememiz dosyasının HMK 166/2 maddesi gereğince ilk açılan dava olan İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/631 Esas sayılı dava dosyasında birleştirilmesine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme'nin 11. maddesi uyarınca davaya bakmaya kesin yetkili mahkemenin İstanbul (çağlayan) mahkemeleri olduğunu, birleştirilen dava dosyasının görüldüğü İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin HUMK döneminde imzalanmış olmasına binaen sözleşmenin HMK döneminde yürürlüğe girdiğini, usule ilişkin kuralların derhal uygulama ilkesine tabi olduğundan davanın açıldığı tarihte geçerli olan HMK hükmü uyarınca yetki konusunda karar verilmesi gerektiğini,

yetkisiz mahkemede açılan dosya ile birleştirme kararı verilmesinin usul ekonomisine, taraf iradesine, HMK 17. maddesine, taraflar arasındaki sözleşme'nin 11. maddesine, adalete erken ulaşma hakkına aykırı olduğunu, birleştirme kararı verilen dava dosyalarının konularının farklı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen birleştirme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözlemenin haksız feshi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece aralarında bağlantı bulunduğu gerekçesiyle davanın İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/631 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. 6100 sayılı HMK'nın Davaların birleştirilmesi başlıklı 166.

Maddesi (1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir.

Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir (…) Madde 167- (1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder." düzenlemesini içermektedir.

Eldeki dava ile birleştirilen dosyada görülen davanın taraflarının aynı olduğu, aynı sözleşme ve uyuşmazlıktan kaynaklanan 2 ayrı talep niteliğinde olduğu, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmaktadır.Dairemiz istinaf aşamasında dosyanın birleştirildiği İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/631 Esas numaralı dosyasının kabul kararı verilerek sonuçlandırıldığı, davalı tarafın istinafı üzerine dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinde istinaf incelemesi aşamasında bulunduğu belirlenmiştir.

Bu durumda HMK 166/1 hükmünce aynı derecede bulunmayan eldeki davanın Bölge Adliye mahkemesi'nde inceleme aşamasında bulunan dosya ile birleştirme imkanı bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.