İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1149 K.2023/124

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından davacı aleyhine Almanya Krefeld Eyalet Mahkemesinde ayıba dayalı bir alacak davası açıldığını, ancak bu davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini, Davalının kesin hükme rağmen aynı teslim tarihli mallara yönelik ayıp iddiası ile İstanbul Anadolu 5 ATM de 2020/332E.

Sayılı davayı açtığını, Bu davanın MÖHUK m.54 tenfiz şartlarını taşıdığını, Tenfiz talebine konu ilamın süresi içerisinde usulüne uygun şekilde ileri sürülmüş bir ayıp ihbarının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddi kararı verildiğini, işbu ilamın kamu düzenine aykırılık teşkil etmediğini iddia etmek suretiyle,” Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 11.12.2019 tarih, 7 O 77/19 esas sayılı kararı ve 24.03.2020 tarihli masraf tespit kararının tanınması ve tenfizi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki dava MÖHUK m.54 şartlarını taşımadığını, Almanya Federal Cumhuriyeti- Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen 11.12.2019 tarih, 7O 77/19 Esas Sayılı kararı ile aynı mahkemenin 24.03.2020 tarihli masraf tespit kararı kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu, Maddi vakıa ile gerekçenin ve davada verilen kararın açıkça çelişkili olduğu, davadaki talepler ile vakıanın tespitinin birbirinden farklı olduğu, delillerin nihai kararda gösterilmediği, adil yargılama hakkının açıkça ihlal edildiği,

değerlendirmeye tabi tutulan maddi vakıa ile hüküm ve gerekçenin arasında çelişkilerin olduğu , temel adalet prensiplerine açıkça aykırı yargılamanın yapıldığı, yargılamada ağır usul hatalarının olduğu, kararın açıkça kamu düzenine aykırı olduğu, tanıma ve tenfize konu edilemeyeceğini, Davacı aleyhine ikame ettiği.

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/332 Esas sayılı dosyası ile Almanya Federal Cumhuriyeti- Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen 11.12.2019 tarih, 7O 77/19 Esas Sayılı dosyasının dava konusu, maddi vakıa, davanın dayanağı, davadaki talepler farklı olduğunu, Davaya konu karar ve dava dosyası celp edilip incelendiğinde. Türkiye'nin dava konusu ihtilaf için münhasır yetkili olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Hukuk davalarına yönelik olarak yabancı mahkemelerden alınmış olan ilamların tenfiz edilebilmesi için 5718 sayılı MÖHUK'un 50. maddesi gereğince ilamın yabancı mahkemenin kanunlarına göre kesinleşmesi, 5718 sayılı MÖHUK'un 54. maddesi gereğince kararın verildiği devlet ile Türkiye arasında karşılıklılık bulunması, kararın münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine giren bir konudan verilmemiş olması, yine kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,

5718 sayılı MÖHÜK'un 55/2. maddesi gereğince yabancı mahkeme kararının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş olmaması veya yerine getirilmesine engel bir sebebin ortaya çıkmamış olmasını bağlıdır.

Somut olayda, Almanya Federal Cumhuriyeti Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin kararının münhasıran Türk Mahkemelerinin yetkisine giren bir konuda verilmemiş olduğu, hükmün kamu düzenine aykırı olmadığı, davacı ve davalının mahkemeye usulüne uygun çağırıldıkları, davalının savunmasını yaptığı yabancı mahkeme kararının tenfizinin koşulları mevcut olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki bir dayanağı olmadığını, davaya cevap dilekçesinde belirttiği delillerin ikmal edilmeden dosyanın bilirkişiye verildiğini, davanın MÖHUK m.54 şartlarını taşımadığını, Almanya Federal Cumhuriyeti- Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen 11.12.2019 tarih, 7O 77/19 Esas Sayılı kararı ile aynı mahkemenin 24.03.2020 tarihli masraf tespit kararı kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu, yabancı hukukun bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde bu hükmün uygulanamayacağını, mahkemelerin, kamu düzeni uygulamasında,

mensubu olduğu hukuk sisteminin kamu düzeni anlayışını uygulamak durumunda olduğunu ve Tanıma-tenfiz açısından yabancı mahkemelerden alınmış hükümlerin, Türk kamu düzenine aykırı olmamaları gerektiği şartı ise toplumun menfaatlerini koruma amacı taşıdığını, davaya konu kararın dava dosyasının tümü adalet bakanlığı aracılığı ile Almanya'dan celbini ve dosyanın tercümesini talep etmekle beraber dava dosyasının celp edilip incelendiğinde; maddi vakıa ile gerekçenin ve davada verilen kararın açıkça çelişkili olduğunun, davadaki talepler ile vakıanın tespitinin birbirinden farklı olduğunun, delillerin nihai kararda gösrterilmediği,

adil yargılama hakkının açıkça ihlal edildiğinin, değerlendirmeye tabi tutulan maddi vakıa ile hüküm ve gerekçenin arasında çelişkilerin olduğu, temel adalet prensiplerine aykırı yargılama yapıldığının, yargılamada usul hataların olduğunun, tanıma ve tenfize konu edilemeyeceğinin görüleceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Evvelce davalı şirket tarafından, davacı şirket aleyhine Almanya - Krefeld eyalet mahkemeleri nezdinde ayıba dayalı bir alacak davası ikame olunmuş, Krefeld Eyalet Mahkemesi (7.) Hukuk Dairesi'nin 11.12.2019 tarihli 7 O 77/19 esas sayılı kararı ile,

müvekkil şirkete karşı ikame olunan davanın reddedilerek kesinleştiğini, aynı konuda verilmiş kesin hükme rağmen, davalı yan (aynı sipariş konusu, aynı teslim tarihli mallara yönelik olarak) aynı afakî ayıp iddiasına dayalı, bu kez Türkiye'de İstanbul Anadolu 5.asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/332 E.'na kayıtlı ikinci bir dava ikame ettiğini, aynı konuda açılan ikinci davadaki kesin hüküm itirazına dayanak teşkil etmek üzere ikame olunan huzurdaki tanıma ve tenfiz yargılamasında yerel mahkemece;

'somut olayda Almanya Federal Cumhuriyeti Krefeld Eyalet Mahkemesi 7.Hukuk Dairesi kararının münhasıran Türk Mahkemelerinin yetkisine giren bir konuda verilmemiş olduğu, hükmün kamu düzenine aykırı olma, tenfiz incelemesinde, yabancı mahkeme kararında yazılı hususlar dışında başkaca deliller değerlendirilmek suretiyle karar verilemeyeceğini, tenfiz yargılamasında, yabancı mahkeme kararlarının içerisinde yer alan maddi ve hukuki olguların yeniden gözden geçirilemeyeceğini, dava konusu yabancı mahkeme ilamının, tenfiz edilebilirlik şartlarını taşıdığı, afakî davalı iddialarının dinlenebilir olmadığı,

bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, MÖHUK m.54 uyarınca tenfiz şartlarının oluştuğu 11.01.2022 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olup, tenfiz yargılamasında tenfizi istenen kararda yazılı hususlar dışında başka deliller değerlendirilmek suretiyle karar verilemeyeceği kuralı da nazara alınarak; davalının hukuka uygun yerel mahkeme ilamına karşı ileri sürdüğü, afaki gerekçelere dayalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, yabancı mahkeme kararının tenfizi şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Almanya Federal Cumhuriyeti- Krefeld Eyalet Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 7 O 77/19 sayılı dosyasında, ... San. Tic. Ltd. Şti.(yabancı mahkeme dosyası davacısı) tarafından Almaak International GMBH(yabancı mahkeme dosyası davalısı) hakkında açılan davanın 11/12/2019 tarihinde reddine karar verilmiştir.

Krefeld Eyalet Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında 12/02/2020 tarihli "masraf tespit kararı" ile masrafların ... San. Tic. Ltd. Şti.(davacı) tarafından ödenmesine karar verilmiştir. Yapılan istinaf başvurusu üzerine Düsseldorf Yüksek Eyalet Mahkemesi tarafından I-14 U 76/20 sayılı dosya üzerinden 27/05/2020 tarihinde davacının Krefeld Eyalet Mahkemesi'nin 7 O 77/19 sayılı dosyası bakımından açmış olduğu istinaf davasını kaybettiği belirtilmiştir.

Krefeld Eyalet Mahkemesi'nin 11/12/2019 Tarih ve 7 O 77/19 sayılı kararının 08/03/2021 tarihinde kesinleştiği şerh edilmiştir. Davacı tarafça, Krefeld Eyalet Mahkemesi'nin 11/12/2019 Tarih ve ... sayılı kararının ve aynı dava dosyasına ilişkin 12/02/2020 tarihli "masraf tespit kararı"nın tenfizi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun(MÖHUK)'un 54. Maddesine göre, Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir:a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması.b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın,

dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması.c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.

Bir yabancı mahkeme kararına karşı tenfiz isteminde bulunulduğu takdirde MÖHUK'un 55/2. Maddesine göre, karşı taraf ancak tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir. Davacı tarafça yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Krefeld Eyalet Mahkemesi'nin 11/12/2019 Tarih ve 7 O 77/19 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş olup, red hükmünde herhangi bir şekilde kamu düzenine aykırılık bulunmamaktadır. Aynı dava dosyasına ilişkin 12/02/2020 tarihli "masraf tespit kararı"nda da yargılama masraflarından ... Petrol San. Tic. Ltd. Şti.(yabancı mahkeme dosyası davacısı) sorumlu tutulmuş olup bu kararda da herhangi bir kamu düzenine aykırılık bulunmamaktadır.

Bunun dışında yabancı mahkemenin kararındaki isabet derecesi ve gerekçenin doğruluğunun tenfiz davasında incelenmesi mümkün değildir. Bu kapsamda yabancı mahkeme dava dosyasının tümünün dosyaya getirtilmesinin de sonuca etkisi bulunmamaktadır.

Somut olayda, MÖHUK'un 54. Maddesinde sayılan tenfiz şartları gerçekleşmiş olup, davalı tarafça yabancı mahkeme kararının yerine getirildiği veya yerine getirilmesine engel bir sebebin ortaya çıktığı da iddia ve ispat olunmadığına göre mahkemece yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.