İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1239 K.2022/1389

Taraflar arasındaki İstirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, İhtiyati tedbir talebimizin kabulü ile sayın mahkemece öncelikle teminatsız, aksi kanaate hasıl olunması halinde dava tarihi itibariyle davacı müvekkil şirketlerden (2) ve (3) hakkında yasal takibe BAŞLANMAMIŞ olduğu ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin istinaf incelemesi konu İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/228 Esas sayılı dosyasından verilen ara karar uyarınca %20 nispetinde ihtiyati tedbir kararı verildiği ve ilgili karara yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, haklı davamızın kabulü ile dava konusu ...

Bankası A.Ş. Ostim Şubesinden verilen 125.000 TL bedelli “...” numaralı çekin Türk Ticaret Kanunu'nun 792 Maddesine istinaden davacılardan ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'NE İSTİRDADINA yargılama gideri ve vekalet ücretini davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafı ile işbu dava ikame edilmeden önce gerçekleştirdiğimiz bir arabuluculuk görüşmesi mevcut olmadığından işbu davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği takdirde işbu davanın usulden reddine, davacıların işbu davada hukuki yararları bulunmadığı sabit olduğundan işbu davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, Davacı ...

YAPI ŞİRKETİ işbu davada taraf ehliyetine haiz olduğunu ispat edemediğinden işbu davanın hmk m.114 uyarınca usulden reddine, davacıların mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının reddi ile mahkemenizce verilen tedbir kararının kaldırılmasına, sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise; mahkemenizce belirlenen teminat tutarının dava değerinin en az %115 olarak belirlenmesine, davacının usul ve yasaya aykırı ikame ettiği işbu davanın esastan reddine, Huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

"...davacı tarafından ... Bankası A.Ş. Ostim Şubesine ait 125.000 TL bedelli “...” numaralı çekin Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca istirdatı talep edilmektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, istirdat davasının zorunlu alabulucuk koşuluna tabi olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu nedenle, davanın zorunlu arabuluculuk koşulunun yerine getirilmemiş olması nedeniyle..." usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerinin bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil; yalnızca kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesi olduğunu, bu itibarla TTK'nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davalarında arabulucuya başvurmak dava şartı olmayıp mahkemenin vermiş olduğu kararın tamamen yasaya ve usule ve emsal kararlara aykırı olduğunu, istinaf başvurularının kabulü ile, mahkemenin 2021/639 E. 2022/184 K. Sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulüne ve dava konusu ...

Bankası A.Ş. Ostim Şubesinden verilen 125.000 TL bedelli “...” numaralı çekin Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesine istinaden davacılardan ... Kimyasalları'na istirdadına, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 792, maddesi uyarınca çek istirdatı istirdatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince arabuluculuğa başvuru dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş,bu karar karşı davacılar vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda ise uyuşmazlık TTK 792.maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesinde de durum değişmeyecektir. Zira çek bedelinin istirdatı istemi de çek istirdatı isteminin kabul edilmesine bağlıdır ve terditli bir talep olarak ileri sürülebilmektedir.

O halde ilk derece mahkemesince davacının talebi olan çek istirdatı talebinin 6102 sayılı TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.