İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/153 K.2022/102

Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itirazın incelenmesi hakkında kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde her iki taraf vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkili şirkete borçlu şirket tarafından keşide edilen 30.04.2021 tarihli 450.000 TL bedelli çekten dolayı alacaklı olduğunu belirterek çeke dayalı olarak borçlu hakkında ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlu vekili, talebe dayanak çekin yasal süresi içerisinde ibraz edilmediğini, taraflar arasındaki hukuksal ilişkide müvekkilinin alacaklı durumunda olduğunu, taraflar arasında 08.10.2020 imza ve yürürlük tarihli “Karaköy ... Bankası Ek Hizmet Binası Restorasyon ve Onarım İşleri Çelik İmalatları Sözleşmesi” akdedilmiş olup, söz konusu sözleşme uyarınca talep eden tarafça yapılmakta olan ...

Bankası Karaköy Hizmet Binaları’nın Restorasyon işinin tadilat ve onarımı kapsamında, çelik imalatı ve montajı işi müvekkili şirkete taşere edildiğini, ancak talep eden tarafından sözleşmeden doğan edimler yerine getirilmeyerek müvekkilinin zarara uğratıldığını belirterek ihtiyati hacze itiraz etmiş ve müvekkilinin zararının artmaması için dosyaya sunacakları 450.000,00 TL teminat mektubuna karşılık olarak ihtiyati haczin sunacakları teminat mektubu üzerine kaydırılarak icra dosyasından yapılan bütün hacizlerin fekkini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati hacze itiraz eden tarafından ileri sürülen sebeplerin İİK 265.maddede tahdidi olarak sayılan itiraz sebepleri içerisine girmediği, taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde çeklerin verildiği ve ihtiyati haciz talep edenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz olduğu itirazları ancak menfi tespit davasında incelenecek hususlardan olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ A-İtiraz eden vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; çekin süresi içinde ibraz edilmediğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkide müvekkilinin zarara uğratıldığını, kaldı ki müvekkilinin bu ilişkiden dolayı alacaklı olduğunu, dolayısıyla taraflar arasındaki alacak yargılamayı gerektirdiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir. B-Talep eden alacaklı vekilinin katılmalı istinaf dilekçesinde özetle; itirazın duruşmalı incelenip müvekkili lehine karara bağlandığı halde müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının bu yönden düzeltilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından borçlu aleyhine çeke dayalı olarak istenilen ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir. Borçlu şirket tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmesi üzerine usulüne uygun olarak duruşma açılarak ihtiyati hacze vaki itiraz reddedilmiş, bu ara karara karşı, her iki taraf vekilince yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Talebe dayanak 30.04.2021 tarihli 450.000 TL bedeli çekin keşidecisi itiraz eden borçlu ... AŞ, lehtarı talep eden alacaklı ... Ltd Şti olup, çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği görülmüş olup, bu husus tarafların da kabulündedir.

Talebe konu alacağa dayanak gösterildiği anlaşılan ve süresi içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çek bakımından kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ise de çek lehtarı olan talep eden alacaklının keşideci borçlu şirkete karşı temel ilişkiye dayalı olarak alacak talebinde bulunabileceği şüphesizdir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir.

İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. Maddesinin 2. Cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1.

Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Bu durumda, süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek, İİK'nın 258. maddesi uyarınca temel ilişkideki alacağın varlığı ve miktarı yönünden yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olup, somut olayda, talep eden alacaklı tarafından herhangi bir temel ilişkiye dayanılmaksızın süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo hukukundan kaynaklı haklarını yitirmiş çeke dayalı olarak talepte bulunulduğu, bu haliyle taraflar arasındaki temel ilişkinin ve alacağın varlığı hakkında yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmediği gözetilmeden itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan bu nedenle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun reddine, itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair 30.12.2021 tarihli ek kararının kaldırılarak itirazın kabulü ile 10.12.2021 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.