İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/188 K.2022/122

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle. Mahkemeye ibraz edilen çekin İstanbul Anadolu yakasında bulunan bankanın Kaynarca şubesine ibraz edilerek yazdırıldığını, alacaklı ve takip borçlularının tamamının İstanbul Anadolu Mahkemesi ve İcra Dairelerinin yetki alanında bulunması nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, İİK.

258. maddesine göre kanunun 50. maddesine göre yetkili mahkemenin davalıların ikametinin bulunduğu mahkemelerin yetkili olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla geçilen icra takibinde gönderilen ödeme emrinin henüz müvekkiline tebliğ edilmediğini, ancak müvekkilinin işyerindeki maaşına maaş haczi kararı gelince ihtiyati haciz kararı verildiğini haricen öğrendiğini, ayrıca ihtiyati haciz kararı için ibraz edilen çekin dikkatlice incelenmesi halinde çekin alacak miktarının rakamla 85.000-TL yazı ile ise 85 TL yazılması nedeniyle alacak miktarının da tartışmalı olduğunu, TTK.

588 maddesi ve Yargıtay kararları doğrultusunda alacak miktarı 85-TL kabul edilerek kararın bu miktar üzerinden verilmesi gerektiğini, ayrıca alacaklının çeki bankaya ibraz ettiği zaman bankadan karşılığı yoktur yazısı alırken bankadan 3.670,00-TL alması nedeniyle alacaklının alacağını fazlasıyla tahsil ettiğini dolayısıyla bu çekten dolayı bir alacağının bulunmadığını, izah edilen ve resen gözetilecek nedenlerle itirazların kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, dava kesinleşinceye kadar alacaklı tarafından Mahkemece yatırılan teminatın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından, ... seri numaralı 15/09/2021 keşide tarihli 85.000,00 TL bedelli çekin ödenmediğinden bahisle, ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, Mahkemece talep kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin ardından aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... vekilince karara itiraz edilmesi üzerine, istinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Dosyanın incelenmesinde; ihtiyati hacze konu olan çek ...

Bankası Cevizli / İstanbul Şubesi'ne aittir. İhtiyati hacze itiraz eden ...'un adresi Pendik/ İstanbul'dur. Çekteki diğer borçlu ...Ticaret Limited Şirketi'nin adresi ise yine Pendik/ İstanbul olmakla İstanbul (Çağlayan) Adliyesi'ne bağlı bulunan adreslerden olmadığı tespit edilmiştir.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği nazara alındığında borçluların adreslerinin İstanbul Anadolu Adliyesinin bulunduğu Pendik ilçesinde olduğu, adreslerin İstanbul (Çağlayan) Adliyesi'nin yargı çevresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Çekteki muhatap bankanın Cevizli/İstanbul adresi yani Kartal ilçesinde olduğu, banka şubesinin de İstanbul Anadolu Adliyesi'nin yargı çevresinde olduğu hatta ihtiyati haciz talep edenin adresinin de Pendik/ İstanbul anlaşılmakla; itiraz eden borçlu vekilinin yetkiye yönelik itirazının kabulü ile mahkememizin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle: çekin keşide edildiği yerdeki icra daireleri ve mahkemelerinin de yetkili olduğunu, dava konusu çekin keşide yeri İstanbul olup İstanbul icra daireleri ve İstanbul mahkemelerinin yetkili olduklarını, mahkemenin vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple usul ve yasaya aykırı olan bu kararın kaldırılması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haczin itirazen kaldırılması, istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı ve mahkemenin yetkili olup olmadığı noktasındadır. ...Tic. Ltd. Şti. Tarafından ... lehine 15/09/2021 tarihinde rakamla 85.000,00 TL, yazıyla 85 TL bedelli çek keşide edilmiş ve lehtar tarafından ciro edilmiştir. Çek 15/09/2021 tarihinde bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemi görmüştür.

İhtiyati haciz isteyen tarafından, çek bedelinin ödenmediğinden bahisle ihtiyati haciz talep edilmiş, mahkemece talebin kabul edilmesi üzerine ihtiyati haczin şartlarının bulunmadığı ve mahkemenin yetkisiz olduğu iddiasıyla ihtiyati haczin kaldırılması istemiyle incelemeye konu itiraz yapılmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1.

Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. Maddesine göre de ihtiyati hacze İİK'nın 50. maddesi atfı ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümlerine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir. Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3.

Maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır.

Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir(Yargıtay 11 HD'nin 20/09/2016 Tarih ve 2016/8892 E - 2016/7362 K. Sayılı ilamı). Buna göre, talebe konu çekin düzenleme yeri İstanbul olup, İstanbul(Çağlayan) mahkemeleri ihtiyati haciz bakımından yetkilidir.

Hal böyle iken mahkemece yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerinde olmamıştır. İhtiyati hacze itiraz eden taraf, çek bedeline ilişkin de itiraz sebepleri ileri sürmüştür. Ayrıca rakam ve değer bildiren bölümde tahrifat bulunmadığı da beyan edilmiştir. Bunun yanı sıra çak bankaya ibraz edildiğinde bedeli 85.000,00 TL olarak kabul edilip işlem görmüş ve karşılıksız kalan kısım olarak 82.330,00 TL gösterilmiştir.

Bu haliyle çek bedeline ilişkin itiraz ancak açılacak bir menfi tespit davasına konu olabileceğinden Kanunda ihtiyati hacze sebepleri arasında sayılman bu itirazın ihtiyati haciz aşamasında değerlendirilmesi mümkün değildir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda.

Mahkemece yetki yönünden ihtiyati hacze itirazının kabulüne ve ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunu kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle yerinde olmayan ihtiyati hacze vaki itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.