İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/19 K.2025/691

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 09.01.2014 tarihinde 3 yıl süreli "Otobil Müşteri Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davacı şirkete ait araçların ...'e ait ürünleri ödeme yapmaksızın alacaklar ve bedeli sonradan DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi hesabından sağlanacağını, davalı tarafından 15.10.2016 tarihinde henüz sözleşme sona ermeden göndermiş olduğu yazıda ...

A.Ş. ile aralarındaki sözleşmenin sona ermesi nedeniyle yakıt alımı yapamayacaklarını, taraflar arasındaki "Otobil Müşteri Sözleşmesi" gereğince araçlara takılan cihazların 15.11.2016 tarihine kadar teslim edilmesini istediğini, bu tarihe kadar cihazların teslim edilememesi gerekçesiyle de ...bank'taki DBS sisteminden 20.334,35 TL cihazların bedeli olarak tahsil edildiğini, bu tahsilata ilişkin davalı firmaca 25.11.2016 tarih ve ... no'lu fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini,

oysa müvekkili şirket taraflar arasındaki "Otobil Müşteri Sözleşmesi" gereğince araçlara takılan cihazları 30.11.2016 tarihinde davalı şirkete ile kargo ile teslim ettiğini, sonrasında 05.12.2016 tarihinde Bakırköy ...Noterliğinden ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek 20.334,35 TL'nin haksız yere alındığını ileri sürerek düzenlenen faturayı iade ettiğini ve tahsil edilen paranın faizi ile birlikte iadesini istediğini, davalı şirket ihtarnameyi 07.12.2016 tarihinde tebellüğ etmiş ancak bir ödeme yapmadığını, bu nedenle davalının yapmış olduğu tahsilatın haksız olduğunu,

haksız olarak yapılan tahsilatın iadesi amacıyla... sayılı dosyası aracılığıyla icra takibi başlattığını, ... A.Ş. borcu kabul etmeyerek itirazda bulunmuştur" diyerek yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... Petrol aralarındaki sözleşmenin ... Petrol tarafından sonlandırılmış olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin de uygulanmasını imkansız hale getirdiğini, müvekkili ile dava dışı ... A.Ş. arasındaki "..." gereğince sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde cihazları ...

A.Ş.'ye iade etmekle yükümlü olduğunu, sözleşme 30.10.2016 tarihi ile fesih edildiğinden cihazların 30.11.2016 tarihinde en son ...

A.Ş.'ye teslim edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme, müvekkili ile ... arasındaki sözleşmenin ... tarafından feshedilmesi nedeniyle haklı olarak feshedildiğini, feshedilen sözleşme uyarınca dava konusu cihazların 15 gün içerisinde teslim edilmesi gerekirken davacı bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, iddia edilenin aksine cihazların kargo yoluyla tesliminin de gerçekleşmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasındaki Otobil Müşteri Sözleşmesi davalı yanca feshedilmekle, davalı yanın davacı ile arasındaki bu sözleşmeyi fesih gerekçesini ...'le aralarındaki ...

Aracılık Sözleşmesi'nin ... tarafından feshedilmesi olarak gösterdiği, taraflar arasındaki sözleşmede ...'in davalı ile olan sözleşme ilişkisinin feshetmesinin davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin de feshedileceği sonucunu doğuracağına dair bir hüküm bulunmadığından ...

Sözleşmesi bakımından üçüncü kişi konumunda olan davacıya karşı ileri sürülen fesih nedeninin yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin Fesih başlıklı 7. maddesine göre davalının feshinin haklı olup olmadığının değerlendirilmesinin gerektiği, bu kapsamda sözleşmede 3 ay önceden bildirilmek şartıyla fesih yapılabileceği kabul edildiğinden davalı yanın bu koşula uygun olmayan sözleşmenin doğrudan feshedildiğine dair beyanının haksız fesih olarak nitelendirilmesinin gerektiği, davalı yanca cihazların iadesi için verilen sürede iade yapılmadığından davacının hesabından tahsilat yapılmakla,

feshin haksız olduğu ve iade için davacıya verilen sürenin de sözleşme koşullarına uygun olmadığı nazara alındığında sözleşme gereğince en geç iade edilmesi gereken tarihte davacı yanın cihazları iade ettiğini ispatlaması halinde cihaz bedellerinin haksız tahsil edildiğinin ortaya çıkacağı, davacı yanca ... aracılığı ile 23 parça eşyanın davalı yanın cihazların teslimi için gösterdiği adrese gönderildiği ve kargoların ... isimli kişi tarafından teslim alındığı dosya kapsamına yansıyan belgeler ile tespit edilmekle, davalı yanın cihazları teslim almadıklarına ve cihazları teslim alan kişinin çalışanları olmadığına ilişkin savunmada bulunduğu,

davacı yanca davalı adresine bir kısım kargo gönderiminin yapıldığı sabit ise de, kargo içeriğinin davaya konu cihazlar olduğunun ispatı gerekmekle, davalı şirketin SGK kayıtlarının tetkikinde kargoları teslim alan ... adlı kişinin davalının sigortalı çalışanı olarak kaydının bulunmadığı, nitekim bu nedenle mahkememizde tanıklığına başvurulan ...'ın tanık ifadesinde "davalı şirkette çalışmadığını, ...

A.Ş.'de çalıştığını, kargoları teslim alanın kendisi olmadığını, kargo teslim tutanağındaki TC kimlik numarası kendisine ait ise de kargoları teslim almadığından imzanın da kendisine ait olmadığını, kargoların içeriğini bilmediğini" beyan ettiği, imza inkarı nedeniyle imza incelemesi yapılarak sonucunda kargonun bu kişi tarafından teslim alındığının ortaya çıkması halinde dahi tanığın kargoların içeriğini bilmediğini beyan etmesi karşısında imzanın tanığa ait olduğunun davaya konu cihazların davalıya teslim edildiğinin kabulüne yeterli olmayacağı,

tanık beyanlarının aksinin dosya kapsamındaki delillerle ortaya konulamaması nedeniyle davacı yanın hatırlatılan yemin deliline rağmen yemin teklif etme hakkını kullanmadığı, böylece davacı yanın cihazları gönderdiği halde haksız şekilde cihaz bedellerinin tahsil edildiğine ilişkin iddiasının ve bu bedelin iadesi için başlattığı takibe davalı yanın itirazının haksız olduğuna dair davasının ispata muhtaç kaldığı anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine,

davanın ispatlanamamasının davacı yanın takibi başlatmada kötü niyetli olduğunun kabulünü gerektirmeyeceğinden ve takibin kötü niyetle başlatıldığı hususu davalı yanca ispatlanamadığından davalı yanın tazminat talebinin reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığını, bilirkişi raporu ile iddiaların sübut bulduğunu, ancak davalı tarafından rapora itiraz edildiğini, davalı tarafın cihazları teslim alan ... isimli personeli bulunmadığını ileri sürdüğünü, ...’ın davalı şirket çalışanı olmadığı tespit edilmiş ise de cihazların gönderildiği adresin davalı şirketin adresi olması ve ...’ın da aynı adreste kayıtlı başka bir firmada çalıştığı sabit olmasına rağmen cihazların teslim edilmediğinden bahisle davanın reddinin yerinde olmadığını,

davalı tarafın cihazları teslim almadığı yönündeki iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu, yerinde olmayan bu iddiaların dosyada toplanan deliller kapsamından da anlaşıldığını, davalı tarafın kargonun teslim edilmediğini müphem bir ifade ile iddia etmişken devamında böyle bir kargo geldi ise de içinden cihazların çıkmadığını cevaben bildirdiğini, bu beyanın aslında cihazların teslim alındığını zımnen kabul ettiğini gösterdiğini, cihazları teslim alan ...'ın dinlendiğini,

ancak mahkemece kargoyu teslim eden kargo çalışanın dinlenmesi talebinin gerekçesiz olarak reddedildiğini,İlk Derece Mahkemenin usul ve yasaya ve Yüksek Mahkeme kararlarına aykırı eksik inceleme ile verilen kararının ortadan kaldırılmasın davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen otobil müşteri sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen 23 adet otobil cihazının, sözleşmenin feshedilmesi sonucu davacıya iade edilmemesi nedeniyle, sözleşmede belirlenen bedelin davacının hesabından tahsil edilmesinin haksız olduğu iddiasıyla bu miktarın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, cihazların davalıya teslim edilip edilmediği noktasındadır. Taraflar arasında dava dışı ...

A.Ş. ürünlerinin davcının temin ettiği otobil cihazı kullanılarak ödeme yapılmadan tahsil edilmesine sağlayan otobil müşteri hizmetleri sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin davalı tarafça ; dava dışı ...

A.Ş. nin kendisi ile olan sözleşmesini feshetmesi nediyle sözleşmenin uygulanma imkanı kalmadığı gerekçesi ile süresinden önce feshedildiği ve davacıdan otobil cihazlarını bildirdiği adrese 15 gün içinde teslim edilmesini, aksi halde sözleşmede belirtilen cihaz bedelinin ödenmesini isteyen ihtarname gönderildiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 7. Maddesi ile;

sözleşmesinin feshinden veyahut süresinin bitiminden itibaren cihazların 15 gün içinde iade edileceği, iade edilmemesi veya bozuk iade edilmesi halinde her biri için 200 USD + KDV fatura düzenleneceği hükme bağlanmıştır.Cihazların iade edilmesi için öngörülen süre ayrık tutulmak şartıyla cihazların iadesi sözleşmenin haklı veya haksız feshine bağlanmış bir edim olmayıp ister fesih ile isterse sürenin sona ermesi ile cihazların iadesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, cihazları davalının ihtarnamesinde teslimini istediği adrese ... kargo şirketi aracılığı ile teslim ettiğini savunmakta davalı taraf ise "böyle bir kargo şirketimize hiç gelmemiş yada böyle bir kargo gelmiş ise de bu kargodan otobil cihazları çıkmamıştır" şeklinde cihazların kendisine teslim edilmediğini savunmaktadır.Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi.

“Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Yine HMK’nın 190/1. maddesine göre ise, ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Öte yandan ispat yüküyle ilgili kanunda açık bir hüküm bulunması halinde öncelikle ona bakılmalıdır. Somut uyuşmazlıkta cihazların davalı tarafa teslim edildiği hususunu ispat yükü davacıya aittir.

Davacının tüm delilleri toplanmıştır. Temin edilebilen kargo belgelerinden içeriği belli olmayan 23 adet kargonun davalı şirketin ticaret sicilinde ve davacıya gönderilen ihtarnamede belirtilen adresine kargo aracılığıyla gönderildiği, burada ... adlı bir kişiye teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça bu kişinin kendi çalışanları olmadığı savunması üzerine Mahkemece yapılan soruşturma, SGK kayıtları ve ...'ın mahkemede tanık olarak verdiği yeminli ifadesinde davalı çalışanı olmadığı anlaşılmaktadır. Tanık beyanında böyle bir kargo almadığını, davalı şirketi tanımadığını kendisinin başka bir şirkette çalıştığını da beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Davacını yemin delilinin bulunması üzerine mahkemece yemin deliline başvurup başvurmayacağı hususunda davacıya süre verilmiş davacı tarafça yemin deliline başvurmayacakları mahkemeye bildirilmiştir.

Bu durumda davacının elinde bulunduğu ve sözleşmenin feshi veya süresi sonunda iade etmek zoruna olduğu cihazları davalıya iade ettiğini kesin bir şeklide ispatlayamadığı, sözleşmede belirtilen cihaz bedellerinin kendisinden tahsilinde sözleşmeye aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.