İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/267 K.2022/177

Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itirazın incelenmesi hakkında kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati hacze itiraz eden taraf vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkilinin, borçlu ... (...) aralarında akdedilen sözleşme uyarınca aylık 4200 USD maaşla üçüncü çarkçı olarak 12.04.2019 - 24.07.2020 tarihleri arasında ... gemisinde, 25.07.2020 - 31.08.2021 tarihleri arasında ... gemisinde hizmet verdiğini, 109.620 USD alacaklı durumunda olduğunu, müvekkilinin hizmet verdiği ... ve ... gemisinin donatanı olan borçlu ... firmasının yine donatanı olduğu, halihazırda personel alacaklarının ödenmemesi sebebiyle hacizli olup, İstanbul sınırları içerisinde bulunan ...

IMO Numaralı ... isimli gemisinin bulunduğunu, dolayısıyla deniz alacağına konu gemi dışında donatana ait başka bir geminin koşulları bulunduğunda ihtiyati haczine karar verilebileceğini (sister ship; kardeş gemi), müvekkilinin alacağı deniz alacakları arasında sayıldığını ileri sürerek ...

IMO Numaralı ... gemisi halihazırda Tuzla Hidrodinamik Tersanesinde bulunmakta olup, müvekkilinin alacağının tahsilini teminen, hizmet verdiği gemiler ile arasında sistership ilişkisi bulunan, borçlu ... tarafından işletilen ... IMO Numaralı ... üzerinde ihtiyati haciz kararı tesis edilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 26/11/2021 Tarihli Kararıyla; talep eden tarafça gemi adamı alacağından dolayı TTK 1369/2 maddesine göre, kardeş gemi olduğu ileri sürülen ...

IMO nolu Gine Bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczi talep edildiği, davacının ... yani ... şirketine ait ... ve ... gemisinde hizmet belgesi ile kaptan, donatan temsilcisi ve kiracı temsilcisinin düzenledikleri belgeye göre 12/04/2019 - 24/07/2020 tarihlerinde ... gemisinde maaşla 3.mühendis, 25/07/2020 - 31/08/2021 tarihleri arasında da ... gemisinde maaşla 3.mühendis olarak görev yaptığı, bu hizmetlerinden dolayı ...'den 31/08/2021 tarihi itibariyle 109.620 USD alacağının bulunduğu, bu nedenle sözkonusu alacaktan dolayı TTK 1352, 1353 ve 1369/1-e maddelerine göre ihtiyati haciz talep etme hakkının doğduğu,

aynı donatana ait olduğu ileri sürülen ...

IMO nolu ... gemisinin haczinin talep edildiği, kardeş gemilerin haczinin TTK 1369.maddesinin 2. fıkrasında düzenlendiği, anılan hüküm fırkasına göre kardeş geminin haczi, gemiler bu deniz alacağından dolayı sorumlu olan kişiye ait ve alacak doğduğunda bu kişi geminin maliki, kiracısı veya tahsis olunanı ise mümkün olabildiği, eldeki dosyada talep eden tarafça sunulan Çıplak Gemi Kiralama Sözleşmeleri ile davacının maaşla gemici olarak görev yaptığı ... gemisinin Çıplak Gemi Kiralama Sözleşmeleri ile ...'e kiralandığı dolayısıyla ...'ın bu geminin donatanı olduğu,

Gine Cumhuriyeti Balıkçılık ve Su Ürünleri Bakanlığına ait belgelerde ..., ... ve haczi talep edilen ... gemisinin donatanının ... olduğu, mahkememizin 2021/113 D.İş dosyasına Tuzla Liman Başkanlığı 09/09/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen Register Belgesinde ... gemisinin donatanının ... olarak gösterildiğinin tespit edildiği, bu durumda davacının kaptanı olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen ... gemisinin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemiler olduğu,

bu nedenle davacı gemi kaptanının ... ve ... gemilerindeki hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki ... gemisinin ihtiyaten haczinin TTK 1369/2 gereğince mümkün olduğu gerekçesyle TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddesine göre talebin kabulü ile 109.620 USD ücret alacağı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Gine bayraklı ... isimli gemi isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

Borçlu/karşı taraf vekili 30/11/2021 tarihli dilekçesinde, müvekkilinin ... gemisi için verilen ihtiyati haciz kararının nakdi teminat ile kaldırılmasına ve mahkemeniz nezdinde depo edilecek miktarın alacaklıya iadesini önlemek üzere teminat üzerine tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 01/12/2021 Tarihli Ek Kararıyla.

TTK'nun 1371 maddesi gereğince geminin maliki veya borçlu geminin değerini geçmemek kaydıyla deniz alacağının tamamı faiz ve giderleri için yeterli teminat göstererek ihtiyatı haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebileceği hükmü nazara alındığında, talep eden vekilinin kabulü ile ihtiyati haczin kaydırılmasını talep eden tarafından ihtiyati haciz talebine konu 109.620,00 USD borç ve %10'u olan 10.962,00 USD toplamı 120.582,00 USD bedelli nakit veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu yatırıldığında mahkememizin 26/11/2021 tarih 2021/131 d.iş, 2021/137 karar sayılı dosyası üzerinden ...

IMO nolu Gine Bayraklı ... isimli gemi üzerine konulan ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlu vekili, talep eden alacaklıya ait olduğu iddia edilen iş sözleşmesindeki imzalara dikkat edilecek olursa, mahkemenin 2021/113 D.

İş dava dosyasının davacısı ...'a ait olduğunun görüleceğini, müvekkili şirket ... ile ... arasında sahte bir sözleşme dosyaya sunulmuş olup, bu 27 Şubat 2018 tarihli çıplak gemi alt kira sözleşmesi gerçek dışı olduğunu, davacının kaptan olarak çalıştığını belirttiği Viking gemisi ve ikinci kaptan olarak çalıştığını iddia ettiği ... gemisinin tescilleri ... şirketi üzerinde olduğunu, müvekkili ...'in yapmış olduğu tek gerçek sözleşme ise 16.03.2018 tarihinde düzenlenen ...

Ltd ile arasında akdedilen iş birliği sözleşmesi olduğunu, müvekkili ...'in ... şirketi ile hiçbir bilgisinin olmadığını, müvekkili şirket ile gemilerin tescillerinin üzerinde olduğu ... şirketi arasında akdedilen işbirliği sözleşmesi incelendiğinde, davacının sunmuş olduğu ... belgesindeki müvekkiline ait imza ve kaşenin gerçek ile örtüşmediğinin görüldüğünü, müvekkili ... ile yapılan protokolün 16.03.2018 tarihinde düzenlenmiş olduğu ve özel koşullar başlığı 4. Maddesinde 31 Aralık 2018 tarihine kadar geçerli olduğu taraflarca belirlendiğini,

bu durumda bir şirketin '...'in iki gemisini ayrıca hem ... şirketine kiraladığı hem de müvekkili ... ile aynı gemiler için iş birliği protokolü yaptığı iddiası abesle iştigal olduğunu, İİK md 258 hükmünce yaklaşık ispat gerçekleşmediğini, müvekkili ile yapıldığı iddia edilen çıplak gemi alt kira sözleşmesi 27 Şubat 2018 olup, gerek İngilizce belgede gerekse tercümesinde yer aldığı üzere sözleşmenin bitim tarihi 31 Aralık 2018 olduğunu, oysaki davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği tarih 12.04.2019 itibariyle başladığını,

dosyaya sunulan müvekkili ... ile ... şirketi arasında yapılan 16.03.2018 tarihli işbirliği sözleşmesi gereğince ilgili iki geminin Gine Cumhuriyeti sularında faaliyet gösterebilmesi için gerekli balık tutma izinlerinin yine Gine Cumhuriyeti'ne bağlı olan şirket tarafından alınması gerektiğini, davacının tüm belgelerinin imzasız ve sahte olduğunu, gerek Deniz İş Kanunu gerekse Türk Borçlar Kanunu'nun hükümleri uyarınca adi yazılı sözleşme olarak değerlendirildiğinde 12.04.2019 tarihli iş sözleşmesinde ne davacıya ait imza ne de müvekkili şirket yetkilisine ait imza ve şirket kaşesi bulunmadığını,

işbu dosyaya sunulan ...'ya adına yapıldığı iddia edilen iş sözleşmesinde, davacıya ait imza dahi olmamakla beraber mahkemenin 2021/113 D.İş numaralı dosyasında davacı tarafca sunulan davacı ...'a ait iş sözleşmesindeki imzanın ...'a ait olduğunun görüldüğünü, bu durumda 12.04.2021 tarihli gerçek dışı iş sözleşmesinde hem davacıya hem de müvekkili ...'e ait imzanın bulunmadığını,

davacı tarafça dosyaya sunulan Hizmet Belgesi tercümesinde müvekkili şirketin imza ve kaşesi varmış gibi "kaşe-imza" yazılarak yeminli tercüman taralından hatalı tercüme yapıldığını yaklaşık ispata kanaat getirilecek hiç bir delil bulunmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 23/12/2021 TARİHLİ EK KARAR ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, davacının ... ve ... gemilerinde gemi adamı olarak çalıştığı, gemi kaptanının düzenlediği alacak teyit belgesine göre bu gemilerdeki çalışmasından dolayı toplam 109.620,00 USD alacağının bulunduğu, dosyaya sunulan çıplak gemi kira sözleşmesi ve GİNE Cumhuriyeti balıkçılık ve su ürünleri bakanlığının düzenlediği listeye göre ...'in ... ve ... gemilerinin donatanı olduğu,

bu şekilde iddia edilen alacak yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmış olduğundan, Tuzla Liman Başkanlığının 09.09.2021 tarihli yazısı ekinde mahkememizin 2021/ 113 D.iş sayılı dosyasına gönderilen Register belgesine göre ...'e ait olduğu tespit edilen, kardeş gemi niteliğinde ki ...

Gemisinin TTK'nın 1369/2.maddesine göre ihtiyaten haczine karar verildiği, ihtiyati haciz sebepleri İİK 265.Maddesinde sınırlı olarak sayılmış olup sözkonusu hükümde borçlu tarafın ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisini ve teminata karşı itiraz edebileceği, eldeki dosyada, alacağın dayanağı olan belgelere karşı ihtiyati hacze itiraz eden tarafça ileri sürülen sahtecilik iddiası, İİK'nın 265. maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp, söz konusu iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olduğu,

ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kanaatine varıldığından ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı itiraz eden/borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden borçlu vekilinin istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ile sadece ... arasında iş birliği (cooperation) sözleşmesi yapıldığını, ... (...) ile ...

LTD şirketleri tamamen farklı iki şirket olup, müvekkil şirket ... ile ... arasında hiçbir sözleşme imzalanmadığını, müvekkilinin donatan olmadığını, gemideki mürettebat donatan ... şirketinin gemi adamları olduğunu, dolayısıyla müvekkil şirketin donatanı olmadığı sadece işbirliği yaptığı ... gemilerindeki mürettebata borcu olamayacağının açık olduğunu, karşı tarafın alacağına dayanak sunduğu belgelerin tek taraflı düzenlenmiş imzasız belgeler olduğunu,

bu bağlamda “İş Sözleşmesi ve Alacağına ilişkin ücret teyit belgesinde’’ müvekkili şirkete ait imza ve kaşe bulunmadığını ayrıca bu konuda teknik uzman görüşü dosyaya sunulduğu halde dikkate alınmadığını, buna göre müvekkili ... ile ... arasında yapıldı iddia edilen alt kira sözleşmesinin sahte olduğunu, “Çıplak Gemi Alt Kira Sözleşmesi, İş sözleşmesi ve Gemi Kaptanı tarafından düzenlenen alacak teyit belgesinde” müvekkili şirkete ait herhangi bir imza ya da kaşe bulunmadığını, yaklaşık ispatın sağlanmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir

GEREKÇE

Talep, gemi alacaklısı hakkına dayalı deniz işçilik alacağından kaynaklı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.

Borçlu/karşı taraf vekilinin ihtiyati hacze itirazı üzerine yapılan mürafaa sonucunda, ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle, ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin karara yönelik borçlu vekilinin itirazının reddine karar verilmiş; itiraz hakkında verilen ek karara karşı, yasal süresi içinde, borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Gemiler hakkındaki ihtiyati haciz başvuruları TTK'nun 1352. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme masrafları, deniz alacağıdır.

TTK'nun 1362. maddesine göre; alacaklının ihtiyati haciz talebinin kabul edilebilmesi için TTK'nun 1352. maddesinde sayılan deniz alacaklarından olduğunu kanıtlaması ve alacağının parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilmesi için kafi kanaat verici delillerin sunulması yeterli olup kesin bir ispat aranmamakta olup yaklaşık ispat yeterlidir.

Somut olayda, talep eden alacaklı tarafça, karşı taraf/borçlu şirketin donatanı olduğu ... gemisinde, 12/04/2019-24/07/202 tarihlerinde 3.mühendis, 25/07/2020 - 31/08/2021 tarihleri arasında da ... gemisinde 3.mühendis olarak görev yaptığı, bu hizmetlerinden dolayı 31/08/2021 tarihi itibariyle 109.620 USD alacağının bulunduğu iddia edilerek aynı donatana ait olduğu ileri sürülen ...

IMO nolu ... gemisi üzerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, talebe dayanak olarak iş sözleşmesi, hizmet belgesi, kira sözleşmesi, sicil belgesi dosyaya sunulmuştur.

İtiraz eden/borçlu tarafça, talebe dayanak olarak sunulan gemi kiralama sözleşmelerinin sahte olduğu ileri sürülmüş ise de, anılan şirket ile aralarında talep eden alacaklının çalıştığı gemilere ilişkin olarak işbirliği sözleşmesi düzenlendiği belirtilmiş olması karşısında, hizmet sözleşmesi kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiği sonucunu doğurduğu gibi, sahtecilik itirazı İİK m. 265 arasında sayılan itiraz nedenleri arasında olmayıp, açılacak davanın konusunu teşkil ettiğinden bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir.

Öte yandan, yine tercümesi dosyada yer alan deniz iş sözleşmelerinde geminin mührünün bulunduğu görülmekle iş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanabileceği ve dosya kapsamı itibariyle yaklaşık ispat olgusu gerçekleştiğinden İİK'nın 1350 vd. maddelerindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilmesinden usul ve yasaya aykrılık görülmemiştir.Açıklanan bu nedenlerle itiraz eden/borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.