İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/450 K.2022/332

İlk derece mahkemesince; görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine yönelik verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, borçlu aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nde ...

Esas sayılı dosya ile 28.02.2019 tarihli, 165.869,25-TL bedelli, ... seri numaralı faturaya ve 31.03.2019 tarihli, 182.574,13-TL bedelli 0079051 seri numaralı faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, müvekkili ... isimli şahıs firması ile servis taşımacılığı yaptığını, davalı firmanın, İETT'den ihale yolu ile servis taşımacılık işini aldığını, müvekkilinden bu iş sebebi ile hizmet aldığını, davalı firmaya verdiği servis taşımacılık hizmeti sebebi ile icra takibine konu faturaları düzenlediğini ve teslim ettiğini,

müvekkili tarafından verilen hizmet gereği düzenlenip teslim edilmesine rağmen ödenmeyen fatura alacağı için Kadıköy ...

Noterliğinin 14.05.2019 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile dava konusu faturaların ödenmesine dair ihtarname gönderildiğini, müvekkili tarafından gönderilen ihtarnameye davalı tarafından cevap verilmeyerek süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, müvekkili davalı firmaya servis taşımacılığı hizmeti verdiğini, hizmet sonucu fatura düzenlendiğini, söz konusu faturalar sebebiyle davalı firma tarafından kendisine hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline,

takibin devamına ve davalı aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin Ankara ilinde faaliyet gösterdiğini, yetkisizlik itirazında bulunduğunu, davacı yanın keşide ettiği ihtarname ekinde yer alan 108.130,62 TL tutarlı ... nolu ve 19/04/2019 tarihli fatura iş bu yargılamanın ve husumete konu takibin konusu olmayıp taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili aleyhine başlattığı icra takibi ve devamında ikame ettiği işbu dava kötü niyetli olduğunu, talep edilen alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı yanın kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nce; müzekkere cevaplarında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığı, vergi dairesi müzekkere cevabında davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu ve 2020 takvim yılı gelir vergisinde mal alış satış toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddesi altında olduğunun bildirildiği, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkere cevabında davacının Esnaf Sanatkarlar Odası kaydının bulunduğunun bildirildiğinin görüldüğü, davacının Ticaret Sicil Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı yazı cevabı, Kartal Vergi Dairesi'nin yazı cevabı kaydı ile artık davacının tacir olmadığı,

mahkemenin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle; dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usûlden reddi ile görevsizliğine, davaya bakmaya İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

TTK'nın 4. maddesine göre davanın tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanan mutlak ticari davalardan olduğu, davacının tacir olmadığı, esnaf olduğu şeklindeki değerlendirme kabul anlamına gelmemek ile birlikte davacının davadaki talebi değerlendirildiğinde sonuca etkin olmadığını, davacının iddiasının taraflar arasında personel taşıma sözleşmesi bulunduğu yönünde olduğuna, kestiği faturaların ödenmediğine yönelik olduğuna göre ticari işletmeden kaynaklanan bir talep olduğunun açık olduğunu, hal böyle olunca görevsizlik kararının doğru olmadığını,

dava ve davaya konu icra takibinin yetkisiz yerde açıldığını,davanın İstanbul Mahkemelerinde görülmesini gerektirir taraflar arasında bir yetki sözleşmesi olmadığından ve keza taraflar arasında herhangi bir sözleşmenin dahi bulunmamasından sabit olduğunu, öncelikle yetki yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, personel taşıma sözleşmesi uyarınca düzenlenen fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaliistemine ilişkindir. Mahkemece davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ve karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. 6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. Ticari davalar TTK.'nın 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.

Uyuşmazlık TTK'nın 4. maddesinde uyarınca TTK'da düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup,bu hali ile dava mutlak ticari dava niteliğindedir.O halde somut olayda göre görevli mahkemenin tayininde davanın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması ve tarafların tacir olup olmamasının bir etkisi bulunmamaktadır.

Davacının tüketici vasfı bulunmaması ve davaya konu taşıma sözleşmesinin de tüketici işlemi olarak kabulü mümkün olmamasına göre eldeki mutlak ticari davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Bu hukuki açıklamaya göre mahkemece mutlak ticari dava olan eldeki davada Ticaret mahkemesi olarak görevli olduğu ve icra dairesinin yetkisine usulüne ilişkin bir itiraz bulunduğu da gözetilerek işin esasına girilip soncuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davacının tacir olmadığı ve davanın da ticari dava olmadığı gerekçesiyle görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Ayrıca mahkemenin istinaf incelemesine konu kararı göreve ilişkin olup, yetki itirazının reddine ilişkin ara karar görevli mahkemece verilecek nihai karar ile istinaf incelemesine konu edilebileceğinden, davalı vekilinin yetkiye ilişkin istinaf sebepleri bu aşamada dinlenebilir olmadığından yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunu kabulü ile derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.