İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/772 K.2026/153

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı yanın sigortacılık işi ile iştigal ettiğini, davacı yanın, dava dışı .... Ltd. Şti.'yi yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası ... karşı ... numaralı Karayolu İle Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, dava dışı ....

A.Ş.'nin, ... ve... plakalı tıra yüklenerek 1689 kap taşıdığı emtiayı Adana ve Gaziantep'te bulunan firmalara sattığını, bu gerçekleşen taşıma işinin, dava dışı ...A.Ş. tarafından davacı yan sigortalısına devredildiğini ve sigortalının bu taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek davalıya devrettiğini, taşıma esnasında ... ve... plakalı tırın trafik kazası geçirdiğini, kaza sonrasında kaza tespit tutanağının düzenlendiğini ve sürücünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ... ve... plakalı tırın malikinin davalı yan olduğunu ve bu sebep/lç/ oluşan zarardan sorumlu olduğunu,

kaza sonrasında emtiaların kaza mahalline saçıldığını ve emtiaların yağmalandığını, bunun sigortalı tarafından eksperlere bildirildiğini, kaza sonrasında dava dışı ... tarafından sigortalıya hasar dolayısıyla 17.05.2017 tarihli faturanın kesildiğini, davacı yan tarafından 18.506,73 Euro tutarında sigortalıya ödemenin yapıldığını, bu sebeple davacı yanın halef sıfatında olduğunu, davacı yan tarafından sigortalıya yapılan ödemenin, davalı yan tarafından davacı yana yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacı iİle icra takibi başlatıldığını,

borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu beyan etmiş bu nedenlerle davanın kabulüne, borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına, davalının; alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra İnkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın 1 yıllık zamanaşımına uğradığını, davaya konu taşımayı yapan ... ve... plaka sayılı araçların kayden davalı yana ait olmakla birlikte, dava dışı ....

Limited Şirketine (...) kiralandığını ve fiili kullanıcısının olduğunu, araç kiracısı şirketin, davacı şirketle ...-0 poliçe numaralı, 01/01/2017-2018 başlangıç ve bitimli araç başı 2.000.000,00 EURO limitli .... karayolu ile yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları için Taşıyıcı Sorumluluk sigortası sigorta sözleşmesini yaptırdığını, kaza anında araç sürücüsünün dava dışı... olduğunu, dava dışı ...'in bu aracın taşıdığı emtiaları araç kiracısı olarak sigorta ettirdiğini, davacı yanın ise bu kapsamda görevini yaparak sigorta tazminatını mal sahibine ödediğini, sözleşmeler gereği zararın nihai ödeyicisinin davacı şirket olduğunu,

bu sebeple davalı yanın davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan etmiş, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yarı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Davacı Sigorta şirketi ile sigortalısı ihbar olunan .....şirketi arasında 01.01.2017-01.01.2018 tarihlerini kapsayacak şekilde ...-0 poliçe nolu "Karayolu İle Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi" düzenlendiği, ihbar olunan .....şirketi tarafından kendisinin yapacağı taşımalara ilişkin araç plakaları ve sevkiyat listesini davacı Sigorta şirketine bildirmek yükümlüğü altında olduğu,

davaya konu taşımayı yapan... plakalı aracın 12.05.2017 kaza tarihini kapsar aylık taşıma bildirim belgesini davacı Sigorta şirketine sunduğu, İhbar olunan ... ...şirketi tarafından davalı ... ...şirketinden 01.09.2016 tarihli Araç Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan araçların davacı sigorta şirketine bildirildiği, bu araçlar yönünden davacı şirket tarafından Genişletilmiş Kasko Poliçesi düzenlendiği, poliçe düzenlenmesi sırasında ihbar olunan ........şirketinin araçların maliki olmadığının sigorta şirketi tarafından bilindiği, yine araçların ihbar olunan ... ..şirketi tarafından kiralandığının davacı sigorta şirketi tarafından bilindiği,

hasara konu kaza sırasında davalı şirketin kazaya karışan .../... plakalı çekici ve dorsenin fiilen işleteni olmadığı, meydana gelen kazadan dolayı davalı ......şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla; davanın reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının sigortalısı .... şirketinin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek riskleri, taşıyıcı sorumluluk sigorta sözleşmesi ile teminat altına aldığını, muhtelif sebze ve meyve emtiası, İstanbul'dan Adana ve Gaziantep'e taşınmak üzere ...-... plakalı tıra yüklendiğini, taşıma işi, ...A.Ş. tarafından davacı sigortalısına devredilmiş olup, sigortalı bu taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek davalıya devrettiğini, dava dışı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki taşıma sırasında,

sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle aracın yoldan çıkıp takla atarak ters dönmesiyle trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında, kazanın oluşumunda sürücünün Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-a maddesini (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) ihlali ile kazaya sebep olduğu ve kazanın oluşumunda kusurlu olduğu tespit edildiğini, zarar sonrasında, davacının 18.506,73 Euro tutarındaki zararı karşılamış ve zarardan sorumlu olan davalıya karşı takip başlatmış ve akabinde itirazın iptali davasını açtığını, davalının zarardan yetki belgesi sahibi sıfatıyla sorumlu olduğunu,

davalının işleten sıfatının sona erdiğinin ispat edilemediğini, AAÜT m. 7/2 gereği hükmedilen vekalet ücreti, AAÜT 2. kısım 2. bölümde yer alan ücretleri geçemeyeceğini, mahkemece aleyhe hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yurtiçi taşıma sırasında meydana gelen zararı sigortalısına ödeyen sigorta şirketi tarafından halefiyet ilkesi gereği zararın rücuen tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalının işleten ve taşıyan olup olmadığı noktasındadır.Dava dışı ... A.Ş.

Tarafından farklı alıcılara gönderilen muhtelif sebze emtiası davalı adına kayıtlı olan ... - ... plakalı araçla taşındığı sırada 12/05/2017 tarihinde Karapınar/Konya'da meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeniyle taşınan emtia zarar görmüştür.Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalı ...

Ltd.'nin yapacağı taşımalar 01/01/2017-2018 tarihleri arasında geçerli Karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcı sorumluluk sigortası ile sigortalanmış olup, hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar bedeli 18.506,73 Euro olarak 20/10/2017 tarihinde sigortalıya ödenmiştir.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında, "İstanbul'dan Gaziantep ve Adana'ya .../... plakalı tır ile taşınan muhtelif sebze ve meyve emtiasının tam ziya olması nedeniyle oluşan zararın 6102 sayılı TTK'NUN 1472. maddesi uyarınca rücuen tazmini" sebebine dayalı olarak 18.506,73 USD asıl alacağın tahsili istemiyle 26/12/2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, takip borçlusunun itirazı üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Davacı tarafça, fiili taşımayı yapan aracın malikinin KTK'nın 85/3.

Maddesi uyarınca oluşan zarardan sorumlu olduğu ve C2 yetki belgesi sahibi olarak Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 40. Maddesi gereğince zarardan sorumlu olduğu iddia edilmektedir. Davalı ise, maliki olduğu aracı davacının sigortalısına kiraya verdiğini ve işleten olmadığını savunmuştur.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 850/1. Maddesine göre, taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir.

Eşya her türlü yükü de kapsar.TTK'nın 856. Maddesindeki düzenleme gereği, taşıma senedi taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir. Ancak, taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir.TTK'nın 875/1.

Maddesine göre de Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.Ayrıca taşıyıcı; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur(TTK m. 879).

Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur(TTK m. 888/1).Davacının sigortalısı ... tarafından düzenlenen 11/05/2017 tarih ve ... nolu taşıma irsaliyesinde malı sevk eden olarak dava dışı ...

Lojistik firması, malı taşıyan taşıt olarak da ... - ... plakalı araç gösterilmiştir.Davacının sigortalısı ... ile davalı arasında imzalanan 01/09/2016 tarihli sözleşmede dava konusu taşımada kullanılan araçla birlikte üç aracın işletmesinin ...'ya 1 yıl süreliğine verildiği belirtilmiştir. Ayrıca Hatay 5. Noterliğinin 18/11/2016 tarih ve ... ve ...

YN'lu rehin sözleşmeleri ile... plakalı yarı römork ve ... plakalı çekici ...'nun alacağına karşılık rehnedilmiştir.Davacının sigortalısı tarafından sunulan beyan dilekçesinde ... - ... plakalı aracın diğer bir kısım araçlarla birlikte 01/09/2016 tarihli sözleşme ile davalıdan kiralandığı, Hatay 5. Noterliğinin 18/11/2016 tarih ve ... ve ...

YN'lu rehin sözleşmeleri ile... plakalı yarı römork ve ... plakalı çekicinin tüm haklarının kendilerine geçtiği, ... plakalı yarı römorkun kiralama ayından itibaren her ay sigorta şirketine verilen taşıma yarı römorkları listesinde düzenli olarak yer aldığı ifade edilmiş ve bunlara ilişkin belgeler sunulmuştur.Dosyada sunulu bulunan taşıma irsaliyesi,

rehin sözleşmeleri ve kira sözleşmesi ile davacının sigortalısı ... tarafından sunulan beyanlar nazara alındığında dava konusu taşımayı yapan aracın maliki davalı olmakla birlikte uzun süreli kira sözleşmesi ve rehin sözleşmeleri karşısında davalının işleten sıfatının bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu durumda davalı, işleten ve fiili taşıyan olmadığından davaya konu zarardan dolayı sorumlu tutulması mümkün değildir.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği(KTY)nin 30/2-ç maddesinde, eşya taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere yetki belgesi alan firmalar, yurtiçinde yapacakları taşımalarda, her türlü sorumlulukları üstlenmeleri kaydıyla, başka firmalar adına düzenlenen yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunan yarı römork veya römorkların kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Bu nedenle, davalının C2 yetki belgesine sahip olması, yukarıda açıklanan belgeler karşısında davalının davaya konu zarardan sorumlu tutulması için yeterli değildir. Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davacı tarafça vekalet ücretinin maktu belirlenmesi gerektiğinden bahisle de istinaf yoluna başvurulmuştur.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesi uyarınca maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücretinin maktu tarifeye göre belirlenmesi gerekir.

Ancak, Dairemizin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki maktu vekalet ücreti miktarı nazara alındığında bu husus kaldırma nedeni yapılmamıştır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.