İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1020 K.2024/1297

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkiline ait iş yerinde çalıştığını, 31/10/2021 tarihinde çalışmasının sona erdiğini, bu çalışma bittikten sonra davalının benzer konuda faaliyet gösteren ... adlı firmada çalışmaya başladığı, bu durumun hizmet sözleşmesinin 9. Maddesindeki rekabet yasağına aykırılık teşkil ettiğini, cezai şartın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı iş yerinde 24/07/2017 tarihinde işe başladığını, hizmet süresince muhasebe uzmanı olarak çalıştığını, hizmet sözleşmesinin istifa ile değil müvekkilince haklı sebeple feshedildiğini, bu durumu 31/10/2021 tarihinde bildirdiğini, müvekkilinin kıdem tazminatı için dava açması üzerine eldeki davanın açıldığını, rekabet yasağına ilişkin düzenlemenin geçersiz olduğunu, müvekkilinin herhangi bir rekabet yasağını ihlal eden bir davranışının bulunmadığını, iş sözleşmesinin içerisinde matbu olarak konulan maddenin geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "İşçi ile işveren arasında sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için rekabet yasağına ilişkin bir anlaşma olmadıkça, Borçlar Kanunu'ndaki hükümler tek başına işverene talep hakkı vermez.

Başka bir anlatımla, taraflarca rekabet yasağı konusunda anlaşma yapılmışsa işveren, sözleşmeye aykırı davranıldığını ileri sürerek cezai şart ya da tazminat talebinde bulunabilecektir. Bu nedenle, burada borcun kaynağı kanun değil, iş sözleşmesidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.09.2008 tarih ve 2008/9-517 E. - 2008/566 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere Borçlar Kanununun 348. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı asli yükümlülük doğuran bir sözleşme değildir, iş akdine bağlı olarak fer’i nitelikte bir yükümlülük doğurmaktadır. İş ilişkilerinden doğan rekabet yasağının düzenlenmesinin dayanağı iş ilişkisidir.

Bu açıklamalar ve yukarıda anılan düzenlemeler karşısında rekabet yasağının işçi ile iş veren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklandığı açıktır. Yürürlük tarihi Türk Ticaret Kanunundan daha sonra olan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan özel nitelikteki 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5. maddesi uyarınca iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp, iş mahkemesi görevlidir.

Açıklanan nedenlerle görevsizlik,..." kararı verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... (“Davalı”) ile davacı arasında 24.07.2017 tarihinde Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi (“İş Sözleşmesi”) akdedildiğini, davalı ile davacı arasındaki iş ilişkisinin davalı'nın istifası nedeniyle 31.10.2021 tarihinde sona erdiğini, akabinde davalının, davacı ile aynı işkolunda faaliyet gösteren dava dışı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş (“...”) nezdinde çalışmaya başladığını, bu durumun davalı'nın Sosyal Güvenlik Kurumu (“SGK”) nezdindeki kayıtlarıyla da sabit olduğunu, davacı ve dava dışı ..., alüminyum sanayinin aynı iş kolunda faaliyet gösteren ve rekabet halinde olan şirketler olduğunu, bu durumun İş Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki rekabet yasağı düzenlemesine de aykırılık teşkil ettiğini, sözleşmede yer alan cezai şartın tahsili talebiyle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibinin borçlu davalının haksız ve mesnetsiz itirazı neticesinde durdurulduğunu, haksız ve mesnetsiz itiraz nedeniyle, itirazın iptali ile icra takibine devam edilebilmesi için inceleme konusu dava ikame edildiğini, Yerel Mahkeme tarafından uyuşmazlığı görmeye iş mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle hatalı biçimde görevsizlik kararı verildiğini,

Yerel Mahkeme'nin isabetli olmayan kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin “Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri'nin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik kararının da nazara alınarak kaldırılmasına, dosyanın yargılamaya devam olunmak üzere Yerel Mahkeme'ye gönderilmesine karar verilmesini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: her ne kadar işçinin hizmet akdinin sonlanmasından sonra oluşan rekabet yasağının, haksız rekabet ve gizlilik yükümlülüklerine aykırılık nedeni ile açılan tazminat davalarına bir dönem ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu kabul edilmekte ise de davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre işçinin rekabet yasağının da yer aldığını, TBK'nın Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine ilişkin işçi ve işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan davalarda iş mahkemelerinin görevli olduğunun açıkça düzenlendiğini,

7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin gerekçesinde yapılan değişiklikle, iş mahkemelerinin görev alanının genişletildiği ve böylece iş mahkemelerinin işçi ve işveren arasındaki tüm ihtilafları çözmekle görevlendirilerek tam bir ihtisas mahkemesi olarak kabul edildiğini, bu yaklaşımla işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda istikrarlı kararların verilmesinin sağlanacağı ve uzmanlık sebebiyle kısa sürede daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve yargı yoluna başvuranların haklarının daha iyi korunacağı belirtildiğini,

Yürürlük tarihi Türk Ticaret Kanunundan daha sonra olan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan özel nitelikteki 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5. maddesi uyarınca iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmayıp, iş mahkemesinin görevli olduğunu, ayrıca dava konusu iddia ve taleplerin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, borcun kaynağında kanuna değil, iş sözleşmesine dayanıldığını, iş ilişkilerinden doğan rekabet yasağının düzenlenmesinin dayanağının iş ilişkisi olduğunu,

bu sebeple de rekabet yasağının işçi ile iş veren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanacağının açık olduğunu, davalının haksız istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağın tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davanın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 444-447. maddeleri arasında yer almaktadır.

25/10/2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1-a maddesine göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklara iş mahkemelerinde bakılır.

7036 sayılı yasa, 6102 sayılı TTK' dan sonra yürürlüğe girmiş ve TTK'nın 4/1-c maddesindeki düzenlemeyi zımnen değiştirmiştir. Özel nitelikte olan ve daha sonra yürürlüğe giren 7036 sayılı yasada, iş sözleşmesinin devamı veya sona ermesinden sonra açılan davalar ayırımı yapılmamış, aksine iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlığın iş mahkemelerinde görüleceği belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı iş yerinde iş akdi ile çalışan davalının 30/10/2021 tarihinde iş akdini istifa ile sona erdirmesinden hemen sonra davacı ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren, davacı şirket ile rakip konumda olan dava dışı bir şirkette çalışmaya başlayarak sözleşmedeki rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasıyla tazminat talep etmektedir. Buna göre 7036 Sayılı yasadan önce iş aktinin devamı sırasında rekabet yasağının ihlali nedeniyle açılan davalarda.

5521 sayılı yasa uyarınca iş aktinden kaynaklanan dava olması nedeniyle iş mahkemeleri görevli olduğu gibi 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 25/10/2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan eldeki davada da anılan yasanın 5/1-a maddesine göre görevli mahkeme İş Mahkemesi olduğundan ilk derece mahkemesince davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.