İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1082 K.2024/109

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 12/04/2013 tarihinde satıcı sıfatını haiz ... (...

Oto/Davalı ) 'nden 2013 model, ... şasi numaralı ... marka ve model aracı satın aldığını,müvekkil şirketin dava konusu aracı satın almış olduğu tarihten arıza tarihine kadar aracın periyodik bakımlarını zamanında yetkili servis nezdinde yaptırdığı ve aracı daima dikkatli ve özenli kullandığı, lakin aracın 03/06/2021 tarihinde yaklaşık saatte 100 KM hız ile seyir halinde iken aniden durduğu ve tekrar çalışmadığı, akabinde aracın derhal çekici çağrılarak ...

Oto yetkili servisine götürüldüğü, yetkili servis tarafından yapılan ekspertiz ve inceleme neticesinde araç motorunun kilitlendiği ve motorun bütün olarak değişmesi gerektiği bilgisinin müvekkil şirkete verildiği motor değişimi için müvekkil şirketten 22,900 Euro talep edildiği, araçtaki mevcut arızanın kullanıcı hatasından kaynaklı bir arıza olmadığından müvekkil şirket tarafından ...

Oto'dan başvuru konusu aracın ücretsiz olarak onarılması ya da ayıpsız misliyle değiştirilmesi talep edildiği, ancak ... Oto müvekkil şirketin araçtaki ayıbı kabul etmeyerek taleplerini reddettiği ve yerine getirmediği, aracın hala ayıplı vaziyette ve yürümez halde olduğunu, talep ve seçimlik haklar ve ıslah hakkı saklı olmak kaydıyla davanın kabulüne, öncelikle dava konusu aracın gizli ayıplı olduğundan aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine,

ayıpsız misliyle değişiminin mümkün olmaması yahut talebinin kabul edilmemesi halinde aracın ücretsiz olarak onarımına ve onarımın araçta değer kaybı meydana getirmesi halinde değer kaybının araç teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, araçtan mahrum kalınan süre için kira bedeli nedeniyle zarara uğrayan müvekkil şirketin şimdilik 28.674-TL maddi zararının ilk kira bedeli ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tazminine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 12/04/2013 yılında müvekkil şirketten satın aldığını iddia ettiği, dava konusu ihtilafın her iki tarafı tacir olan taraflar arasında gerçekleştirildiğini araç alım satımından kaynaklanmakta olup, bu yönüyle ticari bir satış işlem ve ilişkisi söz konusu olduğunu, buna göre 1 temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu 'nun " Ticari satışlar ve mal değişimi " başlıklı 23/I hükmü uyarınca, anılan maddede öngörülen özel durumlar saklı kalmak kaydıyla,

tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde Türk Borçlar Kanunu'nun satış sözleşmesi ile mal değişimine ilişkin hükümlerinin uygulanacağının öngörüldüğü ve 662 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu 'nun 25/IV hükmünde öngörülen özel zamanaşımı düzenlemesinin yürürlükten kaldırıldığını, davacı tarafın yasanın öngördüğü ayıp ve ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığı bu nedenle de dava hakkının ortadan kalktığını,

Ticari alım satım işlemlerinde alıcının ihbar ve ayıp yükümlülüğü uyarınca mevzuatta belirtilen süre içerisinde ve usulüne uygun olarak satıcıya ayıp ihbarının yapılması gerektiği aksi halde dava hakkının ortadan kalkacağı Yargıtay içtihatlarınca da sabit olduğu davanın zamanaşımı sebebiyle usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "davacının dava konusu aracı 12/04/2013 tarihinde davalıdan satın aldığı, 03/06/2021 tarihinde ilk arızasının meydana geldiği, her ne kadar bilirkişi tarafından araçta gizli ayıp olduğu tespit edilmiş ise de.

TBK.'nun 231. maddesi; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar'' şeklinde düzenlenmiş olup dava konusu talep bakımından iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davacı tarafça TBK 231-son maddesi uyarınca satıcının ağır kusurlu olduğuna yönelik bir ispat vasıtası da sunulmadığı,

kaldı ki, aracın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi dahil tek başına iğfal olarak değerlendirilemeyeceğinden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu aracın kronik olarak gizli ayıplı olduğunu ve araçtaki ayıbın davalı tarafından gizlendiğini, dava konusu araçtaki arıza kronik bir arıza olduğunu ve aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olup davamızın kabulüyle aracın ayıpsız misliyle değişiminin talep edildiğini, davalı, kanundan doğan gizli ayıba ilişkin sorumluluklarını yerine getirmemiş olduğundan davacı şirketin aracından mahrum kaldığını, davacı şirketin araç mahrumiyet zararının giderilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, olmadığı takdirde ücretsiz onarılması ve değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararının tazmini davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı ve davalının aracı ayıplı devretmekte ağır kusurlu olup olmadığı ve talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasındadır. Davacı şirket, davalı ...

A.Ş.'den 12/04/2013 tarih ve ... nolu faturaya göre ... motor ve ... şasi nolu 2013 model aracı 308.789,91 TL bedelle satın almıştır. Satıma konu araç 03/06/2021 tarihinde arızalanmıştır. Davacı taraf, satılanın ayıplı olması nedeniyle aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, olmadığı takdirde ücretsiz onarılması ve değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararının tazminine karar verilmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Davalı taraf ise diğer savunmalarının yanında zamanaşımı defini ileriye sürmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 231/1. maddesine göre, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.TBK'nın 231/2. Maddesine göre ise satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Somut olayda, dava konusu araç davacıya teslim edildikten yaklaşık sekiz yıl sonra 28/09/2021 tarihinde açılmış olup, davanın açıldığı tarihe göre yasada öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği tartışmasızdır. Dosya kapsamında, daha uzun bir süre için garanti verildiği yönünde bir delil bulunmadığı gibi davacı tarafından bu yönde bir iddia da ileri sürülmüş değildir.

Davacı tarafça, ayıbın gizli ayıp olduğunu, davalı satıcının satılanı ayıplı olarak ağır kusuru ile devrettiğini ve iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağını ileri sürmektedir. TBK'nın 231/2. maddesinde düzenlenen ağır kusur, kastı dolayısıyla aldatmayı ve ağır ihmali de kapsar.

Ancak, iddia olunan ayıbın gizli ayıp olması, davalının üretici olmadığı da nazara alındığında tek başına davalı satıcının satılanı ayıplı olarak ağır kusuru ile devrettiğini kabul etmek için yeterli değildir.

Ayrıca, dava konusu araçtaki arızanın kronik olduğu iddia edilmiş ise de, davacının dosyaya sunduğu emsallerdeki araçların aynı seriye ilişkin olduğu ve davalının iddia edilen kronik arızayı bilerek dava konusu aracın satışını yaptığı ve sonuç olarak davacının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olduğu ispatlanamamıştır. Bu haliyle dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra açılmıştır.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.