İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1094 K.2024/87

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasındaki alacağa ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı isteminden ibaret olduğu, davanın kabulünü, adli yardım talebinin kabulünü, ihtiyati haciz talebinin kabulünü, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere hakkında icra inkar tazminatı ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan, süreye uymaksızın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği için kendisine hitaben ve sözleşmenin '' süre ve fesih'' başlıklı 6. Maddesinin 7. Fıkrasında öngörüldüğü üzere, '' cezai şart bedeli'' faturası kesildiğini, davacı yanın basiretli bir tacir olarak kanunda öngörülen fesih bildirim usulüne uygun olarak hareket etmesi gerekirken, herhangi bir sebep göstermeksizin ve fesih bildirim süresine uymaksızın fesih iradesi göstermesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı yan,

fatura düzenlendiği tarihten 7 gün sonra ödeme vadesini geleceğini iddia etmişse de şirket tarafından faturalar aylık olarak talep edilmekte olup ödemelerin de aylık olarak yapılmakta olduğunu, davacının takip talebinde talep ettiği asıl alacaktan fazlasını bu davada talep ettiğini, davacının hiç ödeme almadığı yönündeki iddiasının gerçek olmadığını, uyuşmazlık konusu alacağın var olup olmadığı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava; davacının kurye olarak davalı ile iş birliği sözleşmesi gereğince çalıştığı, hizmete ilişkin kullanılan aracın davacıya ait olduğu, araca ait tüm masrafların (bakım, benzin, kontrol, muayene, temizlik vb.) davacıya ait olduğu, davalı şirket ile akdedilen sözleşmenin konusunun davacının sahibi olduğu davalı şirkete tahsis ettiği araç ile paketlerin dağıtılması olduğu, davalı şirketin de taşımacılık hizmeti karşılığında ücret ödemesi gerekeceği, davacının davalıya taşımacılık hizmet bedeli faturalarını düzenlendiği,

ancak davalı tarafça bu faturaların karşılığının ödenmediği, davalı tarafın tüm ihtarlara rağmen borcunu ödemediği iddiasıyla hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamında icra takibine geçildiği, davalı tarafından ödeme emrine itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davası açılmıştır.

İlgili vergi dairesi kayıtlarına göre davacı tarafın işletme hesabına göre defter tuttuğu, gelir vergisi beyannamelerinde gelir durumunun 0 olduğu, İTO ve TTSG gazete sorgu kayıtlarına göre tacir olmadığı, iş bu davanın dayanağının taraflar arasındaki işbirliği sözleşmesine dayalı olarak düzenlenen fatura alacağı olduğu anlaşılmakla nisbi ticari davanın şartları somut olayda gerçekleşmediğinden uyuşmazlığı çözmeye görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olacağından Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine,

Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu olan taşımacılık faaliyetinin, Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olması sebebiyle davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, Ticaret Kanunu'nun taşıma işlerini ticari işletme faaliyeti olarak nitelendirdiğini, taşıma işlerinin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlendiğinden dava konusunun mutlak ticari niteliğinde olduğunu, gerçekleştirilen taşımacılık faaliyeti ve buna binaen imzalanan işbirliği sözleşmesinin müvekkili şirket yönünden ticari iş niteliğinde olduğunu, taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmelerin diğer taraf için de ticari iş teşkil edeceğini,

bu sebeple dava konusu mutlak ticari dava olarak nitelendirilmese dahi müvekkili şirketin ticari şirket olması ve yürütülen bu faaliyetin ticari iş kapsamında olması sebebiyle davacı yan için de ticari iş teşkil edeceğini, uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davanın açıldığı mahkemenin görevli olup olmadığı noktasındadır. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında, "fatura alacağı" sebebine dayalı olarak 20.064,01 TL asıl alacağın 138,52 TL işlemiş faiz ve 229,59 TL ihtarname gideri alacağıyla birlikte tahsili istemiyle 13/12/2022 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Mahkemece yukarıda anılan gerekçe ile görevsizlik kararı verilmiştir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1.

Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işbirliği sözleşmesi uyarınca verilen taşıma hizmetine ilişkin taşıma ücretinin ödenmediği iddiasına dayalıdır. TTK'nın 850/3. Maddesinde, taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti olduğu, TTK'nın 856 vd. Maddelerinde ise eşya taşımaya ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Somut olaya konu dava, temelde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanmakta olup, bu haliyle ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi için dosyanın görevsizlik kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.