İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1331 K.2024/56

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı tasfiye halinde ... İnşaat Taahhüt A.Ş. vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında üye iş yeri sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından davalı tarafa bu sözleşmeye istinaden pos cihazı bağlamak sureti ile üye iş yeri hizmeti verildiği ve davalı tarafın üye iş yeri sözleşmesine aykırı işlem ve davranışlarda bulunduğunu, davalı tarafın davacı tarafa üye işyeri hizmeti ile bağlantılı olarak aykırı işlem ve davranışlardan kaynaklı sözleşmeyi tek taraflı fesh ettiğini, sözleşmelere ve yasalara aykırı olarak tahsil edilen işlemlemlere ilişkin bedellerin iadesinin noter üzerinden keşide edilen ihtarname ile talep edildiğini,

bu ihtarnamede belirtilen güne kadar borcun ödenmemesi üzerine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi üzerine İcra Müdürlüğünün icrayı durdurma kararı aldığını beyan ederek karşı taraf borçlu şirketin, üye iş yeri sözleşmesinden kaynaklanan 10.244,01 TL olan alacaklarına ilişkin İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının iptaline, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, masraf ve ücreti vekaletin karşı taraf davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Dosya, bankacılık hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, 16.04.2022 havale tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge ve üye iş yeri sözleşmesi ışığında, davacı banka ile davalı arasında 20.05.2010 tarihinde üye iş yeri sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından davalı tarafa bu sözleşmeye istinaden pos cihazı bağlanmak suretiyle üye iş yeri hizmetinin verildiği, davalı firmaca mail order sistemi aracılığı toplam tutarı 12.615,10 TL olan münferit tarihlerde yapılmış 5 adet işlem olduğu,

davacı firmanın kart hamillerinin karta ilişkin hesap özetlerine itiraz ettiklerini beyan ettikleri, kart hamilinin harcama itirazının davaya konu sözleşmenin Madde 3.8. gereği yazılı olarak yapması gerektiği, kart hamillerinin itiraz formalarının dava dosyasına sunularak itirazın sözleşmeye uygun olarak delillendirilmesi gerektiği, malın teslimine ilişkin olarak üçüncü şahıslar arasında doğabilecek her türlü idari, hukuki ve cezai ihtilaflardan davalı tarafın sorumlu olacağı, davalı firmanın bu yazılı talebe istinaden 3 iş gün içerisinde tutarı hesaba yatırması gerektiği,

aksi halde taraflar arasındaki sözleşmenin Madde 3.9.'da davacı banka tarafından hesaba borç kaydetme yetkisine sahip olduğu, itiraza ilişkin olarak davacının davalı firmadan mail order talep/yetki formunu talep ettiklerini beyan ettikleri, davaya konu sözleşme gereği bu formların 10 yıl boyunca saklama zorunluluğu olduğu ve talep edilmesi durumunda 5 gün içinde ibraz edilmesi gerektiği, ibraz edilmemesi durumunda işlem tutarının davalıdan derhal talep ve tahsile yetkili olduğu ve fakat mail order talep/yetki formunu talep ettiklerine ilişkin bir delilin dava dosyasına sunulu olmadığı,

bu talebe ilişkin yazışmalar ile talebin delillendirilmesi gerektiği, buna mukabil, dava dosyasında davaya konu işlemlere ilişkin mail order talep/yetki formunun da olmadığı, açıklanan sözleşme hükümleri gereğince, kart hamillerinin itiraz formlarının ve mail order talep/yetki formunu talep ettiklerine ilişkin yazılı talepnamenin dava dosyasına sunulması sonrasında davalı firmanın dava konusu harcamaları davacı bankaya geri iade etmesi gerektiği, muacceliyet tarihinin diğer bir ifade ile faiz başlangıcının işlem tarihi itibari ile başlaması gerektiği, bilirkişiliğimizce temerrüt şartının sağlanmadığının tespit edildiği,

kaldı ki kanuni faiz ile temerrüt faizinin yıllık %9 olmasından dolayı temerrüt şartının oluşup oluşmaması yönünden yapılacak hesaplamanın aynı sonucu vereceği, buna göre her bir işlem için icra tarihi olan 26.07.2019 tarihine göre yapılan hesaplamaya göre, 13.978,39 TL asıl alacak, 1.363,29 TL işlemiş akdi faiz olmak üzere toplam 15.341,68 TL alacağın bilirkişice tespit edildiği, diğer taraftan, davacı bankanın davaya konu sözleşmeyi tek taraflı olarak, davalı tarafın sözleşme şartlarından bir veya birkaçına uyulmaması ya da nedensiz olarak, hiçbir süreye bağlı olmaksızın ve hiçbir neden göstermeksizin sözleşmeyi fesh edebilme hakkı olduğu,

fesh etme hakkın yalnızca işlemleri ve banka çalışmalarını durdurma hakkı verdiği, davaya konu borç ve alacağa ilişkin bir sonuç doğurmadığının tespit edildiği, davacı tarafça rapora karşı beyan dilekçesi ile birlikte kart hamillerinin itiraz ve talep formlarının dosyaya sunulduğu, bu hali ile davacı tarafın davalı taraftan olan alacağının sübut bulduğu,

her ne kadar bilirkişi raporunda 13.978,39 TL asıl alacak, 1.363,29 TL işlemiş akdi faiz olmak üzere toplam 15.341,68 TL alacak hesap edilmiş ise de, davacı tarafın icra takibinde 9.398,17 TL asıl alacak, 845,84 TL işlemiş akdi faiz masrafı olmak üzere toplam 10.244,01 TL üzerinden takip yapıldığı ve bu değer üzerinden dava açıldığı, taleple bağlılık ilkesi uyarınca iş bu alacak miktarı üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, sonuç olarak davacının 9.398,17 TL asıl alacak, 845,84 TL işlemiş akdi faiz masrafı olmak üzere toplam 10.244,01 TL davalıdan alacağı olduğu,

raporda da belirtildiği üzere talep edilen %72 oranında faizin makul olmadığı ve %9 oranında yasal faiz talep edilebileceği (takip talebinde faiz türü açıkça belirtilmemiş olup, Mahkememizce yasal faiz olarak yorumlanmıştır.) tespitiyle beraber davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında toplam 10.244,01 TL (9.398,17 TL asıl alacak, 845,84 TL işlemiş akdi faiz masrafı olmak üzere) üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 9.398,17 TL asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne ve davanın kabulüne" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı tasfiye halinde ... Taahhüt A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı tasfiye halinde ...

Taahhüt A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın tasfiyesi sona erdiğinden şirketin taraf ehliyetinin sona erdiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, şirketin tasfiye sürecinde tasfiye memuru olarak ...'nın değil ...'in görev yaptığını, davalı şirketin tasfiye işlemlerini bitirildiğini ve sicilden terkin edildiğini, bu şartlar altında davacı tarafın iddiasının hukuken isabetsiz bir talep olduğunu, tasfiye işlemleri tamamlanmış olan bir şirketin ödeme yapmasına karar verilmesinin ise usul ve yasaya aykırı olduğunu,

kart hamillerinin müvekkili şirketin verdiği hizmetlerden yararlanmış olmasına rağmen şirketin kapanmasının ardından bankaya müracaat etmelerinin usule aykırı olduğunu, kart hamillerinin Tüketici Mahkemeleri yahut hakem heyeti nezdinde müvekkili şirkete başvurmaları gerektiğini, kart hamillerinin müvekkilinin sunduğu hizmetten bir süre yararlanmış olmasına karşın mahkemece ücretin tamamının iadesi anlamına gelen bir karar verilmiş olmasının da bozmayı gerektirdiğini,

kabul anlamına gelmemekle beraber davacı tarafın haklı olsa dahi kart hamillerinin hizmetten yararlandığı sürenin hesap edilerek toplam alacaktan bu sürenin mahsup edilmesi gerektiğini, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve dava sırasında tasfiyesi tamamlanarak taraf ehliyetini kaybeden davalı hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmadığı ve istinafa cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekilince yukarıda yazılı sebepler ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf konusu uyuşmazlık temelde; davalının taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Eldeki uyuşmazlıkta davacı tarafça davalı hakkında İstanbul Anadolu ...icra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile 26/07/2019 tarihli ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin davalıya bizzat tebliğ edildiği, davalı vekilince süresinde borca itiraz edildiği, davacı tarafça 30/04/2020 tarihinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, dava dilekçesinin davalı tarafa Tebligat Kanunu 35. Maddeye göre 01 Temmuz 2020 tarihinde tebliğ edildiği, bilahare ticaret odasından gönderilen kayıtlarda davalı şirketin tasfiye memurunun ... olduğundan bahisle bu şahsa tebligatlar çıkarıldığı, bu şahsın vekilince ...'nın tasfiye memuru olmadığı, şirketin tasfiye memurunun ... olduğunun bildirilerek tebligatların iade edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirketin ticaret odası kayıtlarına göre 18 Aralık 2019 tarihli olağanüstü genel kurul kararı ile şirketin tasfiyesine karar verildiği, tasfiye memuru olarak ...'nin münferiden temsile yetki olarak atandığı, bahsi geçen kararın 11 Aralık 2019 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandığı, bu tarihten sonra başkaca tasfiye memuru değişikliği olmadığı, şirketin 17 Ağustos 2022 tarihli ticaret sicili gazetesinde yayınlanan ilana göre ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince yargılamanın bitirilip karara bağlandığı 22/11/2022 tarihi itibarıyla davalı şirketin ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliğini kaybettiği, taraf sıfatının kalmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı tarafa eldeki uyuşmazlığın yürütülüp karara bağlanması ve infaz işlemleri ile sınırlı olmak üzere terkin edilen şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verilmelidir.

Davalı şirketin ihya edilip, taraf teşkilinin sağlanarak yargılamanın yürütülmesi ve karar verilmesi gerekirken bu husus tamamlanmadan yargılamanın yürütülüp karar verilmesi isabetli görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.