İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1437 K.2023/1156

araflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde açıklanan nedenlerle davacı şirket ... Limited Şti.'nin davalı ve icra takip dosyasında alacaklı gözüken ...'a borçlu olmadığının tespitine, haklı ve hukuki temelli menfi tespit taleplerinin ve davalarının tümüyle kabulüne, davacı şirket ... Limited Şti. aleyhine başlatılmış olan T.C. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibine konu olan çekin tümüyle iptaline, borçlu olmadığının tespitine, müvekkil firma ... Ltd. Şti. Ve Şirket yetkilisi olan ...'ın ileride oluşabilecek olan mağduriyetinin önlenmesi açısından icra takip dosyası alacaklısı ... tarafından T.C. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı icra takip dosyasından başlatılmış olan, hukuka tamamen aykırı ve haksız icra takip işlemlerinin yargılama sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına, dava sonuna kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tedbir taleplerinin öncelikle teminatsız olarak kabulüne, aksi takdirde makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, kötüniyetli olan davalı alacaklı aleyhine en az %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, müvekkili tarafından olası bir ödeme durumunda huzurdaki davanın istirdat davasına dönüştürülmesine,

müvekkili tarafından olası bir ödeme durumunda cebri icra baskısı altında ödeme yaptığı tarihten itibaren davalı alacaklı aleyhine temerrüt faizine hükmedilmesine, çek aslının istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati tedbir talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "...İİK'nin 72/2. maddesine göre İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İİK'nin 72/3. maddesinde ise İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. şeklinde düzenleme mevcuttur.

Her ne kadar davacı taraf dava dilekçesinde, mevcut takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiş ise de. İİK'nin 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği dikkate alınarak..," ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın davalı alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını, dosyaya konu edilen alacağın itfa hükmünde olduğunu, müvekkili ... Ltd. Şirketi yetkilisi olan ...'ın ve müvekkili şirket ... Tekstil Ltd.

Şti. firmasının muhasebe kayıtlarına, cari dökümanlarına, banka kayıtlarına, banka hesap hareketlerine, tapu kayıtlarına göre müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalıya toplam 191.840,00 TL banka vasıtasıyla ödeme yapıldığını, müvekkili ...'ın yetkilisi olduğu ... Tekstil Ltd.

Şti. muhasebe kayıtlarında davalıdan 185.971,58 TL alacaklı olduğunu, müvekkili firmanın ve şirket yetkilisinin ileride oluşabilecek olan mağduriyetinin önlenmesi açısından başlatılmış olan hukuka tamamen aykırı ve haksız icra takip işlemlerinin yargılama sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin 15.09.2023 tarihli Mahkeme kararının kaldırılmasına,

ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, tedbir taleplerinin öncelikle teminatsız olarak kabulüne, aksi takdirde makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, arabuluculuk maktu vekalet ücretinin davalı icra takip dosyasında alacaklı gözüken ... aleyhine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasında tedbiren icra takibinin durdurulması talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı, ihtiyati tedbir isteyen davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.6100 Sayılı HMK 389.

Maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " Aynı yasanın 390/3 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını, asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır.Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

İİK 72. maddesi gereğince ihtiyati talep eden geçici hukuki koruma kararlarının genel olarak düzenlendiği HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesinin koşulları kapsamında haklığının yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.İcra ve İflas Kanununun 72/2. maddesine göre, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir sadece icra takibinden önce açılan bir menfi tespit davası olması halinde verilebilecek bir tedbir olup, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulması yönünde tedbir kararı verilemez.

Menfi tespit davasının icra takibinden sonra açılması durumunda ise ancak İİK 72/3. maddesi uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin tedbir verilebilir.

İhtiyati tedbir koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin HMK 389. ve HMK 390/3 maddelerine göre değerlendirilmesi gerekmekle birlikte menfi tespit davalarına özgü olarak İİK 72. maddesinin emredici hükmüyle tedbirin türüne ilişkin sınırlama getirilerek takipten sonra açılan menfi tespit davasında takibin tedbiren durdurulmasına karar verilemeyeceğinin düzenlenmesi karşısında mahkemece icra takibinin durdurulmasına yönelik tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.